Kürtajın Riskleri

Kürtaj İşlemi ve Risk Faktörleri

Kürtaj, tıbbi açıdan basit cerrahi işlemler kategorisinde yer alsa da doğası gereği bazı komplikasyon risklerini beraberinde taşır. Bu işlemin uzman hekimler tarafından, tam donanımlı sağlık merkezlerinde uygulanması, yaşanabilecek olumsuzlukları minimum seviyeye indirir. Teknik donanımı yetersiz alanlarda ve uzmanlaşmamış kişilerce yapılan müdahaleler, operasyonun risk boyutunu ciddi oranda artırmaktadır.

Kürtaj operasyonunda karşılaşılabilecek riskler, anesteziye bağlı riskler ve işleme bağlı riskler olmak üzere iki temel grupta değerlendirilir.

1. Anesteziye Bağlı Riskler

Kürtaj işlemi sırasında tercih edilen anestezi yöntemine göre farklı komplikasyonlar gelişebilir. Bu süreçte hastanın genel sağlık durumu ve uygulama koşulları belirleyici rol oynar.

Lokal Anestezi Riskleri

Lokal anestezi ile yapılan işlemlerde en belirgin risk, rahim ağzının özel bir aletle tutulması sırasında hissedilen ağrıdır. Bu ağrıya bağlı olarak vazovagal-senkop adı verilen ani tansiyon düşmesi ve bayılma durumu oldukça sık görülür. Ayrıca çekilme hissi nedeniyle bulantı ve kusma gibi şikayetler de oluşabilir.

Genel Anestezi Riskleri

Genel anestezinin riskleri; hastanın yaşı, genel sağlık durumu, sistemik hastalıkları ve alerjik öyküsü gibi faktörlere bağlıdır. Bu riskleri minimize etmek için anestezi mutlaka bir anestezi uzmanı tarafından verilmelidir. Uzman hekim, hastanın durumuna en uygun ilaç kombinasyonunu seçecek tecrübeye sahiptir. Bu nedenle genel anestezi gerektiren işlemlerin muayenehane yerine hastane şartlarında yapılması hayati önem taşır.

2. İşleme Bağlı Komplikasyonlar

Kürtaj işlemi sırasında veya sonrasında gelişebilecek başlıca tıbbi riskler şunlardır:

• Rahim delinmesi (Perforasyon)
• Rahim ağzında yırtık oluşması
• Enfeksiyon
• Gebeliğin devam etmesi
• Rahim içi kan birikmesi (Hematometra)
• Kürtajın yapılamaması
• Parça kalması (Rest Plasenta)
• Yapışıklık oluşması (Asherman Sendromu)
• Aşırı kanama

Rahim Delinmesi (Rüptür-Perforasyon)

Gebelikte rahim dokusu normalden çok daha yumuşaktır. Bu durum, işlem sırasında yapılabilecek sert bir hareketin rahim delinmesine yol açmasına neden olabilir. Genellikle rahim ağzı genişletilirken meydana gelen bu durum fark edildiğinde işlem derhal durdurulur. Çoğu vakada delinme fundus bölgesinde olduğu için kendiliğinden iyileşir; ancak bağırsak, mesane veya rektum hasarı şüphesi varsa acil cerrahi müdahale gerekebilir.

Parça Kalması (Rest Plasenta)

Kürtajın en sık görülen komplikasyonudur. İşlem sonrası kesilmeyen ve fazla miktarda olan kanama ile kendini belli eder. Tedavisinde yeniden kürtaj yapılması gerekir. Genellikle 5 haftadan küçük veya 10 haftadan büyük gebeliklerde daha sık gözlemlenir.

Enfeksiyon ve Kısırlık Riski

Genellikle işlemden 5-6 gün sonra ortaya çıkan enfeksiyon, hijyen kurallarına uyulmadığında veya kişisel faktörlere bağlı gelişebilir. Enfeksiyonun tüplere yayılması, yapışıklık ve tıkanıklığa yol açarak kısırlığa (infertilite) neden olabilir. Bu riski önlemek amacıyla işlem sonrası koruyucu antibiyotik tedavisi uygulanması idealdir.

Gebeliğin Devam Etmesi

Özellikle 5 haftalıktan küçük gebeliklerde gebelik ürünü tam olarak boşaltılamayabilir. Bu durumda işlemin 1 hafta sonra tekrarlanması gerekebilir. Bu riski azaltmak için kürtajın en erken 5. veya 6. haftalarda yapılması önerilir.

Asherman Sendromu (Rahim İçi Yapışıklık)

Metal küretler ile rahmin gereğinden fazla kazınması sonucu rahim iç duvarında yapışıklıklar oluşabilir. Bu durum adet kanamasında azalmaya veya kısırlığa yol açabilir. Tanısı rahim filmi (HSG) ile konur ve tedavisi cerrahidir.

Kürtaj Sonrası Adet Düzeni

Kürtaj sonrası ilk adet kanamasının genellikle 4 hafta sonra gerçekleşmesi beklenir. İşlem günü, adet döngüsünün ilk günü kabul edilir. Nadiren bu süre 60 güne kadar uzayabilir. Beklenen sürede adet görülmemesi durumunda, gebeliğin devamı veya Asherman sendromu gibi risklerin değerlendirilmesi için mutlaka jinekolojik muayene yapılmalıdır.