Kronik öksürük

Kronik (İnatçı) Öksürük Nedir?

Sağlıklı bir bireyde öksürük, hava yollarını temizlemeye yarayan normal bir reflekstir. Ancak öksürüğün süreklilik arz etmesi, altta yatan önemli bir hastalığın belirtisi olabilir. Tıbbi literatürde 3 haftadan uzun süren öksürükler, kronik öksürük olarak adlandırılır ve derinlemesine araştırılması gerekir.

Akut, yani aniden ortaya çıkan öksürüklerin nedeni genellikle kolayca bulunur ve tedavi edilebilir. Buna karşın inatçı öksürük vakalarında nedenler, burun ve geniz bölgesinden başlayarak alt solunum yollarına kadar uzanan geniş bir yelpazeyi kapsar. Birçok hastada öksürüğün nedeni tek bir faktöre bağlı olmayıp birden fazla sebebin birleşimiyle ortaya çıkabilir.

Sigara İçmeyenlerde İnatçı Öksürüğün En Sık Görülen 3 Nedeni

Sigara içmeyen ve akciğer filmi normal çıkan hastaların %92'sinde temel olarak üç ana sebep tespit edilmiştir. Bu durumlar uzun süreli öksürüklerin en önemli kaynaklarıdır:

1. Üst Hava Yolu Sendromu (Geniz Akıntısı): Eski adıyla geniz akıntısına bağlı öksürük sendromu olarak bilinen bu durumda; sinüsleri ve burnu yıkayan salgılar, burun boşluğundan geniz bölgesine, oradan da boğaza doğru akar. Bu akıntı bazı hastalarda şiddetli algılanarak öksürüğü tetikler. Alerjik rinit, sinüzit, gebelik ve burun damlalarının aşırı kullanımı bu tabloya yol açabilir.
2. Astım: Havayolu darlığı ile karakterize olan bu hastalık; öksürük, nefes darlığı ve wheezing (hırıltı-cızıltı) belirtileriyle kendini gösterir.
3. Gastroözofageal Reflü: Mideden yemek borusuna ve boğaza asit kaçışı öksürük refleksini doğrudan tetikler. Ayrıca mide içeriğinin soluk borusuna kaçması da inatçı öksürüğün temel nedenlerinden biridir.

İnatçı Öksürüğe Yol Açan Diğer Faktörler

Öksürüğün kronikleşmesinde yaşam tarzı ve kullanılan ilaçlar da belirleyici rol oynar. Özellikle sigara kullanımı ve ACE inhibitörü grubu tansiyon ilaçları yaygın nedenler arasındadır. Sigaranın bırakılmasından 4 hafta, söz konusu tansiyon ilaçlarının kesilmesinden ise 2 hafta sonra öksürük şikayetlerinin düzeldiği gözlemlenir.

Geçemeyen Öksürüklerin Diğer Tıbbi Nedenleri

Eğer hastanın akciğer filmi normalse ancak öksürük devam ediyorsa, aşağıdaki klinik durumlar titizlikle incelenmelidir:

• Bronşit ve Bronşiektazi
• Akciğer ve Bronş Kanserleri
• KOAH (Kronik Tıkayıcı Akciğer Hastalığı)
• Kalp Yetmezliği ve Tüberküloz
• Sarkoidoz ve İnterstisiyel Akciğer Hastalıkları
• Yabancı Cisim Aspirasyonu
• Zenker Divertikülü: Yemek borusunda oluşan ceplerde gıdaların birikmesi sonucu ağız kokusu ve reflü ile birlikte öksürük görülür.

Çocuklarda Yaş Gruplarına Göre Öksürük Nedenleri

Çocukluk döneminde öksürüğün kaynağı yaş ilerledikçe değişkenlik gösterir. Tedavi planlaması yapılırken çocuğun yaş grubu mutlaka dikkate alınmalıdır.

Tanı ve Tedavi Süreci

İnatçı öksürük şikayeti olan hastalar vakit kaybetmeden bir Kulak Burun Boğaz (KBB) ve Göğüs Hastalıkları uzmanına başvurmalıdır. Uzman hekimler tarafından gerçekleştirilecek detaylı endoskopik muayene ve gerekli görülmesi durumunda ileri tetkik yöntemleri ile öksürüğün kesin nedeni belirlenerek uygun tedavi protokolü uygulanır.