Köşe tümörleri; aküstik nörinom
- Beyincik tümörleri çocuklarda %60-70 oranında görülürken, erişkinlerde bu oran daha düşüktür ve her iki grupta farklı tümör tipleri baskınlık göstermektedir.
- İyi huylu ve yavaş büyüyen aküstik nörinomlar, pontoserebellar köşe tümörlerinin %80-90'ını oluşturarak işitme kaybı ve denge bozukluğu gibi belirtilerle ortaya çıkar.
- Teşhis için altın standart ilaçlı beyin MR iken; tedavi süreci hastanın durumuna göre izlem, cerrahi müdahale veya radyocerrahi yöntemlerinden biriyle yönetilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Beyincik Tümörleri: Erişkin ve Çocukluk Çağı Farklılıkları
Beyincik tümörleri, tıbbi açıdan erişkinler ve çocukluk çağı olmak üzere iki ana başlık altında incelenmelidir. Bu iki grup arasında tümörün görülme sıklığı ve yerleşimi açısından belirgin farklar bulunmaktadır.
İstatistiksel olarak erişkin beyin tümörlerinin yaklaşık %70-75'i beyin bölgesinde yerleşirken, çocukluk çağı beyin tümörlerinin %60-70'i beyincikte görülmektedir. Diğer bir ifadeyle, erişkinlerdeki tümörlerin 2/3'ü beyinde, çocuklardakilerin ise 2/3'ü beyincik bölgesinde gelişmektedir.
Yaş Gruplarına Göre En Sık Görülen Tümör Tipleri
Erişkinlerde ve çocuklarda görülen tümörlerin karakteristiği şu şekilde özetlenebilir:
- Erişkinlerde: En sık görülen beyin tümörleri glial tümörler (astrositomlar) iken, en sık rastlanan beyincik tümörü genetik geçişli olan hemanjioblastomlardır.
- Çocuklarda: Lösemiden sonra en sık görülen tümör çeşidi beyincik tümörleridir. Bunlar arasında medulloblastom, astrositom, epandiom, beyin sapı gliomları, dermoid ve epidermoid kistler öne çıkar.
- Ponto-Serebellar Köşe (PSA) Bölgesi: Erişkinlerde bu bölgede en sık aküstik nörinom, meningiom, araknoid ve epidermoid kistler, plazmasitomlar ve metastazlar görülür.
Aküstik Nörinomlar (Vestibüler Schwannom)
Pontoserebellar köşe (PSA); temporal kemiğin petroz kısmı, internal aküstik kanal ve pons arasındaki kritik bölgeyi ifade eder. Bu bölgedeki tümörlerin yaklaşık %80-90'ını aküstik nörinomlar oluşturur. Tüm beyin tümörleri içinde ise aküstik nörinomların oranı %8-10 civarındadır.
Genellikle iyi huylu (benign) olan bu lezyonlar, kulak sinirinden kaynaklanır ve oldukça yavaş büyürler. Literatürde yıllık büyüme oranları 1-10 mm olarak bildirilmektedir. Genellikle 30'lu yaşlardaki orta yaşlı bireylerde ve kadınlarda daha sık görülür. Tek taraflı olma eğilimindedirler; iki taraflı görülen vakalar genellikle Nörofibramatozis Tip II olarak adlandırılır.
Aküstik Nörinom Belirtileri ve Klinik Bulgular
Hastalık doğrudan kulak sinirinden köken aldığı için ilk belirtiler genellikle kulakla ilgilidir. Tümör hacmi genişledikçe şikayetler çeşitlenir:
- Erken Dönem Belirtileri: Kulak çınlaması (tinnitus), dengesizlik ve sensori-nöral tipte işitme kaybı.
- Orta ve İleri Evre Belirtileri: Yüz felci, yüzde nevralji tarzı ağrılar, uyuşma, yutma güçlüğü ve ses kısıklığı.
- Büyük Hacimli Tümörler: Denge bozukluğu (ataksi), nistagmus, kol ve bacak felçleri.
- Kafa İçi Basınç Artışı (KİBA): Beyin omurilik sıvısının (BOS) engellenmesi sonucu oluşan hidrosefaliye bağlı baş ağrısı, kusma ve çift görme (diplopi).
Teşhis ve Tanı Yöntemleri
Beyincik tümörlerinden şüphelenilen hastalarda altın standart teşhis yöntemi ilaçlı beyin MR (Magnetik Rezonans) tekniğidir. MR sayesinde aküstik nörinomlar, benzer belirtiler gösteren meningiom gibi diğer tümörlerden ayırt edilebilir.
| Tetkik Yöntemi | Tespit Edilen Bulgular |
|---|---|
| İlaçlı Beyin MR | Tümörün tam konumu, boyutu ve çevre dokuyla ilişkisi |
| Bilgisayarlı Tomografi (BT) | İnternal aküstik kanaldaki genişleme ve kemik erozyonları |
| İşitme Testleri | Sensori-nöral tipte işitme kaybının derecesi |
Klinik sınıflamada çapı 20x30 mm'den küçük olanlar "küçük", bu değerden büyük olanlar ise "büyük çaplı" aküstik nörinom olarak kabul edilir.
Tedavi Seçenekleri
Aküstik nörinom tedavisinde karar; hastanın yaşı, tümörün boyutu ve işitme durumu göz önüne alınarak doktor ve hasta iş birliğiyle verilir. Üç temel yöntem mevcuttur:
- Takip: Çok küçük tümörlerde ve yaşlı bireylerde, büyüme oranını izlemek amacıyla tercih edilir.
- Cerrahi Müdahale: 2 cm'den büyük tümörlerde temel seçenektir. Günümüzde cerrahi mortalite %1'in altındadır. Ameliyatın başarısı ve komplikasyon riskleri tümörün çapı ve cerrahın tecrübesiyle doğrudan ilişkilidir.
- Radyocerrahi (Gamma Knife vb.): Genellikle 3 cm'den küçük tümörlerde cerrahiye alternatif bir yöntemdir. Tek seansta yüksek doz ışın verilir. Tedavi süreci 1-2 yıla yayılır ve hastaların yaklaşık %40-50'sinde tümörde küçülme gözlenir.
Sonuç olarak; aküstik nörinomlar iyi huylu tümörlerdir ve modern tıp teknolojileri (MR ve mikrocerrahi) sayesinde teşhis ve tedavileri yüksek başarı oranlarıyla gerçekleştirilmektedir.
