Kısırlık tedavisinde aşılama ( inseminasyon )

Aşılama (İnseminasyon) Tedavisi Nedir?

Aşılama veya tıbbi adıyla inseminasyon, özellikle erkeğe bağlı kısırlık ve nedeni açıklanamamış infertilite olgularında, tüp bebek tedavisi öncesinde ilk başvurulan yöntemlerin başında gelmektedir. Bu yöntemin temel prensibi, kadının yumurtalıkları uyarılıp yumurtalar çatladıktan sonra, erkekten alınan spermlerin laboratuvar ortamında yıkanarak en hareketli olanlarının doğrudan rahim içine enjekte edilmesi işlemidir.

Aşılama Tedavisinin Amacı ve Çalışma Prensibi

Aşılama, kısırlığın nedenine yönelik doğrudan bir tedavi olmaktan ziyade, gebelik şansını artırmaya yönelik bir prosedürdür. Tedavinin temel amacı, döllenmenin gerçekleştiği ortam olan tüpler içinde daha fazla yumurta ve sperm bulundurarak, bu hücrelerin birbirleriyle buluşma ihtimalini maksimize etmektir.

Aşılama Hangi Durumlarda Tercih Edilir?

Aşılama yöntemi, pratik, ekonomik ve riskinin düşük olması nedeniyle birçok kısırlık vakasında ilk seçenek olarak değerlendirilir. En sık tercih edildiği durumlar şunlardır:

• Sperm sayı ve hareketliliğinin düşük olduğu durumlar,
• Açıklanamayan kısırlık olguları,
• Hafif düzeydeki endometriosis vakaları,
• Rahim ağzına (serviks) ait problemler,
• Sperme karşı antikor varlığı ile karakterize immünolojik kısırlık,
• Kadında yumurtlamanın olmaması veya yetersizliği,
• Cinsel işlev bozuklukları,
• Laparoskopik olarak tedavi edilmiş endometriosis vakaları.

Aşılama İşlemi Nasıl Uygulanır?

Aşılama süreci belirli aşamalardan oluşan sistematik bir tedavi protokolüdür:

1. Yumurtalıkların Uyarılması: Süreç, kadının yumurtalıklarının hap veya iğne tedavisi ile uyarılmasıyla başlar. İğne ile yapılan tedavilerde genellikle daha yüksek gebelik oranları elde edilir.
2. Takip Süreci: Gelişen yumurtalar düzenli olarak ultrason ile takip edilir.
3. Çatlatma İğnesi: Yumurtalar istenilen olgunluğa ulaştığında çatlatma iğnesi uygulanır.
4. Sperm Hazırlığı: İğneden yaklaşık 34-38 saat sonra erkekten alınan sperm örneği yıkanır, hareketliliği artırılır ve küçük bir hacim içinde yoğunlaştırılır.
5. Enjeksiyon: Hazırlanan spermler bir kateter aracılığıyla rahim içine verilir. Bu işlem sadece birkaç dakika sürer ve ağrısızdır.

Başarı Oranları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler

Aşılama işleminin başarısı her bir deneme için %10-15 civarındadır. Tedaviye başlayan çiftlerin bu oranı bilmesi, olası bir başarısızlık durumunda hayal kırıklığı yaşanmaması adına kritiktir. İşlemin yapılabilmesi için kadının en az bir kanalının veya tüpünün açık olması şarttır; bu nedenle işlem öncesi mutlaka rahim filmi (HSG) çekilmelidir.

İşlem Sonrası Takip ve Gebelik Testi

Aşılama uygulamasından 2 hafta sonra kanda gebelik testi yapılarak sonuç araştırılır. Gebelik oluşması durumunda, yaklaşık 3 hafta sonra fetüsü ve kalp atışlarını gözlemlemek amacıyla ultrason kontrolü gerçekleştirilir. Eğer 2-3 deneme sonucunda gebelik elde edilemezse, hastalar vakit kaybetmeden tüp bebek tedavisine yönlendirilmelidir.