Hipnoz ve sigara

Sigara Bağımlılığının Görünmeyen Yüzü: Bir Risk Algısı Paradoksu

İnsan doğası gereği kendisini tehlikelerden ve ölüme yaklaştıran unsurlardan kaçınma eğilimindedir. Ancak sigara bağımlılığı söz konusu olduğunda, bu rasyonel savunma mekanizması ciddi bir sekteye uğramaktadır. Bir akşam yemeği organizasyonunda Çamlıca Tepesi’ndeki radyasyon miktarını veya birkaç saat önce bir adet bira içmiş bir sürücünün aracına binmeyi reddeden bir bireyin, aynı süre zarfında 10 adet sigara içmesi, insan zihnindeki risk algısının ne kadar yanıltıcı olabileceğini kanıtlamaktadır.

Bu durumu somutlaştırmak adına, ilkokul düzeyindeki bir öğrenciye sorulabilecek şu test sorusunu inceleyelim:

Aklı başında ve zeki her birey, doğru cevabın C seçeneği olduğunu bilmesine rağmen, neden en büyük zararı veren sigaraya tutunmaya devam eder? Bu sorunun yanıtı, sigara içme eyleminin sadece fiziksel değil, derin bir davranış bozukluğu olduğu gerçeğinde yatmaktadır.

Sigara İçme Davranışının Altındaki Psikodinamik Nedenler

Sigara içmek; lezzetli, ekonomik veya sağlıklı bir eylem değildir. Bu nedenle, bu alışkanlığın temelinde yatan psikodinamik nedenleri anlamak, bağımlılıktan kurtulmanın ilk adımıdır. Bütüncül psikoterapi felsefesi bağlamında, bireylerin sigarayı bırakamama nedenleri şu şekilde çeşitlenebilir:

• Yanlış İlişkilendirme: Kişinin sigarayı çay, kahve veya yemek sonrası gibi ritüellerle bağdaştırarak, sigarasız bu tatları alamayacağına inanması.
• Sosyalleşme Aracı: Sigaranın bir iletişim başlatıcı veya sosyal ortamlara giriş bileti olarak görülmesi.
• Bilinçdışı Tekrarlar: Kişinin kendi geçmişindeki dinamik süreçlere bağlı olarak bu davranışı farkında olmadan yinelemesi.
• Kendini İspat Çabası: Bazı tiryakilerin sigara içerek "ölümden korkmayan, cesur ve gözü kara" bir imaj çizme isteği.

Nikotin Bağımlılığı mı, Psikolojik Bağımlılık mı?

Toplumdaki genel kanının aksine, sigara içmek fizyolojik bir bağımlılıktan ziyade büyük ölçüde psikolojik bir bağımlılıktır. Eğer bu durum sadece nikotin yoksunluğu ile ilgili olsaydı, nikotin bantları veya sakızları kullanan herkesin kalıcı olarak sigarayı bırakması gerekirdi. Hatta bu mantıkla, yüksek miktarda nikotin içeren patlıcan tüketmenin de sigara bırakmada kesin çözüm olması beklenirdi.

Gerçek şu ki; sigara, nikotin yoksunluğuna alternatif geliştiren yöntemlerle kesin olarak bırakılamaz. Bu yöntemler plasebo etkisiyle geçici bir başarı sağlasa bile, kişiyi sigaraya iten psikolojik faktörler tekrarlandığında bağımlılık nükseder.

Hipnoterapi ile Sigarayı Kalıcı Olarak Bırakmak

Her sigara tiryakisi, hipnoterapi yöntemiyle bu bağımlılıktan kesin olarak kurtulabilir. Süreç, kişinin altındaki psikodinamik nedenlerin derinliğine ve kişisel özelliklerine göre değişiklik gösterse de başarı oranı oldukça yüksektir. Bütüncül psikoterapi perspektifiyle hazırlanan 5 seanslık paket programlarda %90’ın üzerinde başarı sağlanmaktadır.

Hipnoterapi ile sigara bırakma sürecinin avantajları şunlardır:

1. Sigara yerine tespih, sakız veya çekirdek gibi ikame araçlar önerilmez.
2. Çay ve kahve gibi alışkanlıklardan feragat edilmesi istenmez.
3. Hipnoz aracılığıyla bilinçdışındaki nedenler çözülür ve zihne adeta yeni bir program yüklenir.
4. Kişi, herhangi bir yoksunluk hissetmeden ve hayat kalitesinden ödün vermeden sigaradan özgürleşir.