Hidronefroz (Böbrekte genişleme/şişlik/büyüme)

Hidronefroz Nedir?

Renal pelvis olarak adlandırılan böbrek haznesinin idrar ile dolarak genişlemesi durumu hidronefroz olarak tanımlanır. Bu tablo, gebelik sürecinde yapılan ultrason incelemelerinde en sık rastlanan üriner sistem problemidir. Hidronefroz vakaları, bazı durumlarda kromozom anomalileri ile birlikte seyredebilmektedir.

Üreteropelvik Bileşke Darlığı (UPD) Nedir?

Böbrek haznesi ile idrar kanalının (üreter) birleşim yerinde meydana gelen daralmaya Üreteropelvik Bileşke Darlığı (UPD) denir. Bu darlık nedeniyle böbrekte üretilen idrar, üretere ve mesaneye sağlıklı bir şekilde iletilemez. Sonuç olarak idrar böbrekte birikir ve böbrek şişmesi yani hidronefroz meydana gelir.

Üriner sistemde tıkanıklığın en sık görüldüğü nokta burasıdır. Gebelikte saptanan üriner anomaliler arasında ilk sırada yer alan bu durum, tek taraflı olduğunda genellikle yaşamı tehdit etmez. Ancak çift taraflı böbrek problemi olan bebeklerde takip ve tedavi süreçleri çok daha büyük bir ciddiyetle yönetilmelidir.

Tanı Yöntemleri ve Belirtiler

Üreteropelvik bileşke darlığı vakalarının büyük bir çoğunluğuna doğumdan önce, gebelik takibi sırasında yapılan ultrason ile tanı konulmaktadır. Doğum sonrası süreçte ise hastalık genellikle belirgin bir yakınmaya neden olmaz. Tanı ve belirtiler şu şekilde özetlenebilir:

• Bebeklerde Belirtiler: Aile veya hekim tarafından bebeğin karnında fark edilen asimetri ve yumuşak kitle en önemli bulgular arasındadır.
• Büyük Çocuklarda Belirtiler: Genellikle yan ağrısı şikayeti ile başvurular gerçekleşir.
• Tesadüfi Saptama: Başka bir rahatsızlık için yapılan tetkikler esnasında tesadüfen fark edilebilir.

Kesin tanı için kullanılan temel yöntem ultrasondur. Ultrasonda mesane ve üreter normal görünürken, sadece böbrekte genişleme saptanması UPD lehinedir. Böbrekte aşırı genişleme olan vakalarda, olası böbrek hasarını belirlemek amacıyla sintigrafi çekilmesi gerekebilir.

Tedavi ve Ameliyat Süreci

Tedavi planlaması; hidronefrozun derecesine, böbrek hasarının boyutuna, idrar yolu enfeksiyonu varlığına ve darlığın tek veya çift taraflı olmasına göre kişiye özel olarak yapılır.

Ameliyat Nasıl Gerçekleştirilir?

Cerrahi işlemde, böbrek çıkışında bulunan dar bölge titizlikle çıkarılır. Ardından genişlemiş olan böbrek haznesinin ağzı ile normal yapıdaki idrar kanalının ağız kısmı birbirine dikilerek birleştirilir. Bu işlem sayesinde böbreğin ürettiği idrarın, idrar kanalına ve mesaneye geçişi sorunsuz bir şekilde sağlanmış olur.