Gut hastalığı ve tıbbi beslenme tedavisi

Gut hastalığı ve tıbbi beslenme tedavisi

Gut hastalığı  nedir?

Gut, eklemlerde ve bunların çevresinde “Monosodyum ürat” kristallerinin birikmesi sonucu gelişen ve % 95 vakada kanda ürik asit fazlalığıyla seyreden , tekrarlayıcı özellikte eklem iltihaplarına neden olan bir metabolizma bozukluğu hastalığıdır.

Kimler daha çok risk altındadır?

Gut hastalarının yaklaşık olarak % 95′i  40-50 yaş arası erkeklerdir.  Bayanlarda nadir görülür ve çoğunlukla gut hastalığına yakalanan kadınlar  menopoz sonrası döneme girmiştir. Ailede gut öyküsünün olması , yanlış  beslenme alışkanlıkları ve obezite , alkol tüketimi gut     hastalığı  riskini  arttırır.

Kanda normal ürik asit seviyesi ne olmalıdır? 

Normalde 100 ml  kanda 3-7 mg. ürik asit bulunmaktadır.

Gut  hastalığının sebepleri  nelerdir?

Temelde 3 sebebi vardır;  Yanlış beslenme alışkanlıkları ve  aşırı proteinli beslenmek  gutun   en başta gelen   sebebidir.  İkinci etken;  vücutta  herhangi bir  hastalık nedeniyle   ürik asit  üretiminin artmasıdır.  Bazı durumlarda fazla  protein  yemeseniz  bile   vücudunuzda   böbreklerinizin    atabileceğinden   fazla   ürik asit  üretilir ve ürik  asit   birikmesi (hiperürisemi)  olur. Daha seyrek  görülen üçüncü neden ise böbreklerin   ürik asidi  atma yeteneğinin bozulmasıdır. Herhangi  bir nedenle ortaya çıkabilen bu durumda çoğu kez böbreğin görev yapma yeteneği de sınırlanmıştır.

Gut hastaları nasıl beslenmeli , nelere dikkat etmeliler?

*Gut hastaları için antioksidan vitaminler çok değerlidir. Güçlü antioksidanlar   hücreleri oksidatif hasardan korur. A,C,E ,Omega 3 ,Koenzim Q10, Selenyum  antioksidan özelliği ile öne çıkan   besin  öğeleridir. Gut hastalarının diyetleri bu  gruplardan zengin olmalıdır.

*Gut hastalarının vücutlarında bir sindirim enzimi olan ürikaz  yeterince üretilmez. Bu sebeple  enzim  takviyesi faydalı olabilir.

* Yabanmersini  ve siyah üzüm  çok güçlü bir antioksidan olan antosiyanidin ve proantosiyanidinin en zengin kaynaklarıdır. Hergün ara öğün olarak 1 avuç  taze yada kuru yaban mersini  yada 1 avuç siyah üzüm tüketmek hücre hasarından korunmak için çok faydalı olur.

*Zerdeçal,kereviz tohumu eksraktı  güçlü bir antienflamatuar besinlerdir.

*Papatya,civanperçemi ,nane  yatıştırıcı, ağrı  kesici etkiye sahiplerdir. Atakların  olduğu dönemlerde  bu üç bitki ile demlenmiş çay gut hastalarını çok rahatlatır.

*Huşağacı,dulavratotu,safran,ardıç diğer faydalı  antienflamatuar bitkilerdir.

*Gut ataklarının olduğu dönemlerde  2 hafta  boyunca sadece  taze sebze ,meyve, taze meyve suları  tüketilmelidir.

* Yaban mersini,çilek ve özellikle kiraz,vişne  ( taze yada donuk) çok güçlü antioksidan meyvelerdir ve ürik asidi nötralize ederler. Gut hastalarının hergün  1 porsiyon  taze kiraz  yada vişne  tüketmesi yada 250 ml vişne suyu içmesi   gerekmektedir.

*Gut hastalarının diyeti pürinden fakir olmalıdır. Hamsi,ançuez,uskumru,ringa balığı,kabuklu deniz ürünleri,midye, et suları,sakatatlar, kuşkonmaz,mantar,fıstık , fıstık ezmesi,ekmek ve bira mayası  pürinden zengin besinlerdir.

*Kafein tüketimi  sınırlandırılmalıdır.Çay, kahve, kolalı içecekler ve çikolata kafeinden zengindir.

*Karnabahar, kurubaklagiller, balık, tavuk, yumurta, yulaf, bezelye, ıspanak ve mayalı ürünler  sınırlandırılmalıdır

*Bol su tüketimi  ürik asit seviyelerini düşürmeye yardımcı olur.  

*Alkolden uzak durulmalıdır. Alkol ürik asit üretimini artırdığı gibi  fazla ürik asidin vücuttan atılmasını da zorlaştırır.

*Gut hastaları kızarmış ve kavrulmuş  besinlerden uzak durmalıdır. Yanmış yağdaki   E  vitamini  kaybı sebebiyle   eklemlerdeki  enflamasyon artar.

*Beyaz un, şeker gibi rafine  edilmiş karbonhidratlar uzak durulması gereken  diğer zararlı besinlerdir.

*Aminoasit  suplementleri kullanmaları uygun değildir.Glisin amino asiti ürik asite dönüşerek kan seviyelerini yükseltir.

*Gut hastaları fazla kilolarından  kurtulmalıdır . Kilo kaybı serum ürik asit seviyelerini düşürür. Ancak çok düşük kalorili  ,bilinçsiz diyetler uygulanmamalıdır. Aşırı düşük kalorili diyetler kas yani protein yıkımana da sebep olacağı için kanda ürik asit seviyeleri arttırır. Diyetisyen kontrolünde , haftada 1 kg’ı geçmeyecek şekilde  kilo verilmesi en sağlıklısıdır.

*Yüksek doz niasin ( 50 miligram üstü) alımından kaçınılmalıdır.

*Bir takım  vitaminlerin yetersizliğinde de  ürik asit seviyeleri artarak gut ataklarını tetikler. Pantotenik asit ( Vit B5) , A vitamini ve E vitamini hücresel  hasarı artırır.

*Uzun süre antibiyotik kullanımı  kanda ürik asit seviyelerinin artmasına yol açar. Bağışıklık sistemini güçlendirip hastalıklardan korunmak için  koyu yeşil yapraklı sebzeler, turunçgiller, biber, kivi gibi C vitamini içeriği yüksek besinler bolca tüketilmelidir .

Bu makale 15 Mart 2019 tarihinde güncellendi. 0 kez okundu.

Yazar

Etiketler
Kilo kaybı
Dyt. Bahar Demirkıran
Dyt. Bahar Demirkıran
Ankara - Diyetisyen
Facebook Twitter Instagram Youtube