Göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme (emdr)

Psikolojik Travmalar ve Baş Etme Yöntemleri

Hayat, doğası gereği mutluluk ve sevinçlerin yanı sıra üzüntüleri ve acıları da içinde barındırır. Önemli olan, yaşamın bu sıkıntılı dönemlerinde kişinin kendisini desteklemeyi başarabilmesidir. Bazı durumlarda zorlu zamanları atlatmak mümkün olsa da, bazen birey kendisini ciddi bir tehdit altında hissedebilir.

Kontrolün kaybedildiği hissi ve olumsuz duyguların yönetilememesi, bu yükün kaldırılamaz hale gelmesine neden olur. Bu tür olumsuz yaşantılar psikolojik travma olarak tanımlanır. Buradaki kilit nokta, yaşanan olayın yarattığı sıkıntının, kişinin baş edebilme gücünün üzerinde olmasıdır. EMDR, bu tür olumsuz yaşantılarla mücadelede kısa süreli ve etkili bir terapi yöntemi sunar.

EMDR Nedir?

Türkçe açılımıyla Göz Hareketleriyle Duyarsızlaştırma ve Yeniden İşleme olan EMDR, oldukça güçlü bir psikoterapi yaklaşımıdır. Günümüze kadar her yaştan yaklaşık 2 milyon kişinin farklı psikolojik rahatsızlıklarının başarıyla tedavi edilmesini sağlamıştır. Bu teknik, bireyin geçmişinde yer alan ve rahatsızlık veren durumlardan kalıcı olarak arınmasında oldukça etkindir.

EMDR terapisinin çözüm sunduğu temel alanlar şunlardır:

• Travmalar ve duygusal sorunlar (endişe, öfke, suçluluk vb.)
• Taciz ve doğal afetler
• Çocukluk dönemi üzüntüleri
• Bazı depresyon türleri, fobi ve yas süreçleri

EMDR Terapisi Nasıl Etki Ediyor?

EMDR teorisinin temelini Adaptif Bilgi İşleme Modeli oluşturur. Bu modele göre beyin, fizyolojik temelli bir sistemle her yeni deneyim aracılığıyla kendisine ulaşan bilgiyi işler ve işlevsel hale getirir. Duygu, düşünce, imge, ses ve koku gibi veriler işlenerek ilgili anı ağlarına bağlanır. Bu sayede öğrenme gerçekleşir ve bilgiler gelecekteki tepkilerimizi yönlendirmek üzere depolanır.

Travmatik Deneyimlerin Bilgi İşleme Sürecine Etkisi

Travmatik veya aşırı rahatsız edici olaylar yaşandığında, beynin bu işleme sistemi bozulabilmektedir. Yeni bilgi işlenip mevcut anı ağına entegre edilemediğinde, deneyim anlamlandırılamaz ve akıl sağlığına uygun sonuçlar çıkarılamaz. Sonuç olarak öğrenme gerçekleşmez; duygular, imgeler ve beden duyumları yaşandığı haliyle, izole bir şekilde depolanır.

Bugün yaşanan bazı olaylar bu izole kalmış anıları tetiklediğinde, kişi o anının bir kısmını veya tamamını yeniden yaşıyormuş gibi etkilenir. EMDR’ye göre olumsuz inançlar (örn: "Ben aptalım") veya somatik tepkiler (örn: sınav öncesi karın ağrısı) problemin kendisi değil, işlenmemiş anıların bugünkü semptomlarıdır.

EMDR ile Yeniden İşleme Süreci

EMDR, izole kalmış bu anıların işlenmesini sağlayan fizyolojik temelli bir terapidir. Beynin zamanında gerçekleştiremediği işlemi yapmasını sağlayarak, kilitli kalmış anı ile diğer anı ağları arasında bağ kurar. Bu süreç sonunda danışan artık anıdan rahatsızlık duymaz ve durumu sağlıklı bir perspektiften değerlendirmeye başlar. Terapi sadece semptomları gidermekle kalmaz, kişinin kendisine ve dünyaya bakışını olumlu yönde değiştirerek kişisel gelişim sağlar.

EMDR’ın Kullanım Alanları Nelerdir?

EMDR terapisi, geniş bir yelpazede yer alan psikolojik sorunların tedavisinde aktif olarak kullanılmaktadır:

Kimler EMDR Tedavisi Uygulayabilir?

EMDR terapisi, uzmanlık gerektiren profesyonel bir süreçtir. Bu yöntem, ancak Uluslararası EMDR Enstitüsü (EMDR Institute) tarafından düzenlenen iki düzeyli sertifikalandırılmış eğitimi tamamlayan psikoterapistlerce uygulanabilir. Uygulayıcıların eğitim sonrasında süpervizyon çalışmalarına katılmış ve yetkinliklerini sertifika ile belgelemiş olmaları zorunludur.