Göğüs boşluğuna ait anomaliler
- Fetal dönemde diyafram hernisi ve kistik adenoid malformasyon gibi akciğer anomalileri, organ gelişimi üzerindeki baskı ve kalp yetmezliği riski nedeniyle yakından takip edilmelidir.
- Anne karnındaki dolaşım sistemi doğumla birlikte değişmekte olup, kalpteki foramen ovale ve ductus arteriosus yapılarının kapanması sağlıklı bir geçiş için kritiktir.
- Doğumsal kalp anomalilerinin tanısında dört odacık görüntüsü ve fetal ekokardiyografi hayati önem taşırken; Fallot tetrolojisi gibi bazı hastalıklar cerrahiyle tedavi edilebilir, hipoplastik sol kalp sendromu gibi durumlar ise ağır seyirlidir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Fetal Dönemde Göğüs Boşluğu ve Akciğer Anomalileri
Fetal hayatta akciğerler fonksiyon dışıdır ve ancak doğumdaki ilk nefesle birlikte açılarak görevlerine başlarlar. Ultrasonografide göğüs boşluğu, altta keskin bir sınırla ayrılabilen diafram ile sınırlı, fıçıya benzer bir yapıda görülür ve bu alanda kalp büyük bir yer tutar. Nadir görülen bazı anomalilerde göğüs boşluğu aşırı ufak görünebilir; bu durum genellikle akciğer gelişiminde ciddi sorunlara ve eşlik eden başka problemlere işaret eder.
Akciğer gelişimini etkileyen ve hayatla bağdaşmayan en ağır tablolar arasında Ağır Pulmoner Displazi (genellikle böbrek yokluğu ile birlikte seyreder) ve Osteogenesis İmperfekta'nın bazı formları yer almaktadır. Bu nadir durumların yanı sıra klinik pratikte daha sık karşılaşılan diğer anomaliler şunlardır:
Diafragma Hernisi (Diyafram Fıtığı)
Diafragma Hernisi, karın ve göğüs boşluklarını ayıran diyaframdaki bir defekt nedeniyle karın organlarının göğüs boşluğuna fıtıklaşmasıdır. Bu durumun ciddiyetini, göğüs boşluğuna geçen organların büyüklüğü ve akciğerlere yaptığı mekanik bası belirler. Akciğer gelişimini engelleyebilen bu anomali, sinir sistemi, iskelet sistemi, genital sistem ve böbrek anomalileriyle birlikte görülebilir.
Herninin saptandığı dönem ve derecesi prognoz açısından kritiktir. Çok büyük hernilerde yaşam şansı düşük olsa da, hafif vakalarda ameliyat sonrası sekelsiz bir yaşam mümkündür. Günümüzde intrauterin cerrahi (anne karnında müdahale) denemeleri devam etmekte ve doğum sonrası cerrahi başarı oranları giderek artmaktadır.
Konjenital Kistik Adenoid Malformasyon
Konjenital Kistik Adenoid Malformasyon, akciğerlerde normal anatomide bulunmayan kistlerin varlığı ile karakterize bir hastalıktır. Çoğu kez tanı doğum sonrası konulur ve cerrahi ile tedavi edilir. Ancak ağır formlarında, kalbe veya ana toplar damarlara yapılan bası sonucu fetal hidrops (vücutta yaygın şişme) ve kalp yetmezliği gelişerek bebek ölümü gerçekleşebilir.
Ultrasonografide bu malformasyon saptandığında süreç şu şekilde yönetilir:
- Seri ultrasonografilerle gelişim takip edilir.
- Fetal hidropsun ilk bulguları izlenir.
- Risk durumunda doğum gerçekleştirilerek acil cerrahi tedaviye geçilir.
Doğumsal Kalp Anomalileri ve Fetal Dolaşım
Yenidoğanlarda en sık görülen doğumsal anomaliler kalbe aittir; her 1000 doğumdan yaklaşık 6-7'sinde bu problemlerle karşılaşılır. Fetal kalp değerlendirmesi, kalbin karmaşık yapısı, hareketli olması ve bebeğin pozisyonu nedeniyle uzmanlık gerektiren zorlu bir süreçtir.
Anne karnındaki bebekte, akciğerlerin çalışmaması nedeniyle erişkinden farklı bir dolaşım sistemi mevcuttur. Bu sistemin iki temel unsuru doğumdan sonra kapanmalıdır:
- Foramen Ovale (Oval Delik): Sağ ve sol kulakçık arasındaki bu delik, kanın akciğerlere gitmeden direkt sol kalbe geçmesini sağlar.
- Ductus Arteriosus: Akciğer atardamarından aortaya kan geçişini sağlayarak akciğerleri by-pass eder.
| Yapı | Fetal Görevi | Doğum Sonrası Durum |
|---|---|---|
| Foramen Ovale | Kulakçıklar arası kan geçişi | Hemen kapanır |
| Ductus Arteriosus | Akciğerleri by-pass etme | İlk 24 saatte kapanır |
Kalp Anomalilerinde Tanı Yöntemleri
Gebelik sırasında yapılan ultrasonografilerde iki kritik görüntüleme, vakaların büyük çoğunluğunu ekarte etmeyi sağlar. Dört odacık görüntüsü, kalpteki ciddi problemlerin %92'si hakkında bilgi verir. İkinci önemli adım ise büyük damarların (aort ve pulmoner arter) konumunun doğrulanmasıdır.
Riskli durumlarda ise Fetal Ekokardiografi uygulanır. Bu ileri düzey inceleme şu durumlarda zorunludur:
- Annede doğumsal kalp hastalığı varlığı.
- Diyabetik anne gebelikleri.
- Önceki bebekte kalp anomalisi öyküsü.
- Bebekte aritmi (ritim bozukluğu) saptanması.
Sık Karşılaşılan Kalp Hastalıkları ve Prognoz
- Fallot Tetrolojisi: Dört farklı anomalinin bir arada bulunduğu bu durum, gebeliğin sonlandırılması için bir neden değildir; cerrahi ile tedavi edilebilir.
- Büyük Damar Transpozisyonu: Aort ve akciğer atardamarının ters yerleştiği ağır bir anomalidir. Doğumun, kalp cerrahisi yapılabilecek tam teşekküllü merkezlerde planlanması hayati önem taşır.
- Hipoplastik Sol Kalp Sendromu: Sol karıncığın ve kapakçıkların gelişmediği, prognozu oldukça kötü bir tablodur. Kalp nakli gerekebilir veya gebeliğin terminasyonu (sonlandırılması) önerilebilir.
- Ventriküler Septal Defekt (VSD): Karıncıklar arasındaki deliktir. Küçük olanlar genellikle zamanla kendiliğinden kapanır ve hayati risk oluşturmaz.
