GFR HAKKINDA

Böbrek Fonksiyonlarının Ölçümü: GFR ve Kreatinin Klirensi

Böbreklerin çalışma kapasitesini ve süzme işlevini belirlemek amacıyla günümüzde glomerüler süzme hızı (GFR) veya kreatinin klirensi yöntemleri kullanılmaktadır. Bu ölçümler için geliştirilmiş farklı teknikler bulunsa da, tüm yöntemler birbiriyle tutarlı ve uyumlu sonuçlar vermektedir. Böbrek sağlığının takibinde bu değerler, organın fonksiyonel durumunu gösteren en temel parametrelerdir.

Sağlıklı Bireylerde GFR Değerleri ve Yaş Faktörü

Sağlıklı bir insanda böbrek süzme kapasitesi, yaşlanma süreciyle birlikte doğal bir azalma eğilimi gösterse de genel olarak 80 – 120 ml/dk aralığında kabul edilir. Klinik ortamlarda bu oranlar, hastaların durumu daha kolay kavrayabilmesi adına genellikle yüzde (%) üzerinden ifade edilmektedir. Bu sayede hastalar, böbreklerinin mevcut çalışma kapasitesini daha net bir şekilde takip edebilmektedir.

Son Dönem Böbrek Yetmezliği ve Tedavi Seçenekleri

Böbrek fonksiyonlarının kritik seviyelere gerilemesi, hastanın yaşam kalitesini ve sağlığını doğrudan etkiler. GFR değerinin 10 – 15 ml/dk (%15) seviyesinin altına düştüğü vakalar, tıbbi literatürde son dönem böbrek yetmezliği olarak tanımlanmaktadır. Bu aşamaya gelen hastalar için uygulanabilecek tedavi yöntemleri şunlardır:

• Böbrek Nakli: Hastanın yaşam süresini ve kalitesini artıran en ideal tedavi yöntemidir.
• Diyaliz: Böbrek nakli olanağı bulunmayan hastalar için zorunlu bir ihtiyaç haline gelmektedir.

Böbrek Nakli Süreci ve Donör Kriterleri

Böbrek vericisi (donör) olabilmek için adayın böbrek fonksiyonlarının belirli bir standardın üzerinde olması şarttır. Kabul edilebilir bir böbrek vericisinin GFR değerinin en az 80 ml/dk olması gerekmektedir. Bu kriter, operasyon sonrası vericinin sağlığının korunması açısından kritik öneme sahiptir.

Operasyon Sonrası Böbrek Fonksiyonlarının İyileşmesi

Nakil operasyonu sonrasında vericide tek böbrek kalırken, alıcıya yeni bir böbrek kazandırılmış olur. Teorik olarak her iki tarafta da böbrek fonksiyonlarında %50 oranında bir azalma beklense de, pratik uygulamalarda sonuçlar çok daha olumludur. Operasyonu takip eden birkaç hafta içerisinde, hem alıcının hem de vericinin böbreklerinde hem boyutsal büyüme hem de fonksiyonel kapasite açısından tama yakın bir artış gerçekleşmektedir.