Gebelikte idrar yolu infeksiyonları

Gebelikte Üriner Sistemde Meydana Gelen Fizyolojik Değişimler

Gebelik süreci, hormonal değişimler, rahmin yaptığı mekanik bası ve mesaneden böbreklere doğru gerçekleşen geri kaçak (reflü) nedeniyle idrar yollarında genişlemeye yol açar. Bu dönemde böbreklere giden kan akımı artarken, üre ve kreatinin değerlerinde düşüş gözlenir. Ayrıca, gebe kadınların idrarında normal döneme oranla daha fazla glukoz saptanmaktadır.

Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonu Risk Faktörleri

Gebe hastaların yaklaşık %10-15’inde idrar yolu enfeksiyonu gelişebilmektedir. Enfeksiyon riskini artıran temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:

• İdrar yollarında meydana gelen fizyolojik genişlemeler,
• İdrardaki glukoz seviyesinin artması,
• Mesaneden böbreklere doğru yaşanan geri kaçaklar.

Asemptomatik Bakteriüri ve Tanı Süreçleri

Gebelerin %6’sında hiçbir klinik şikayet olmamasına rağmen idrarda bakteri saptanabilir; bu durum asemptomatik bakteriüri olarak tanımlanır. Eğer bu tablo erken dönemde teşhis edilip tedavi edilmezse, pyelonefrit (böbrek dokusu enfeksiyonu) riskini ve buna bağlı olarak erken doğum riskini ciddi oranda artırır. Kesin tanı için idrar kültürü temel yöntemdir. Bu nedenle, tüm gebelerin ilk antenatal vizitinde mutlaka idrar kültürü istenmelidir.

Tedavi ve Takip Protokolü

Asemptomatik bakteriüri tespit edilen hastalarda 10-14 gün süreli antibiyotik tedavisi uygulanmalıdır. Tedavinin etkinliğini kontrol etmek amacıyla, ilaç kullanımı bittikten bir hafta sonra idrar kültürü tekrarlanmalıdır.

Sistit ve Belirtileri

Sistit, semptomların eşlik ettiği bir bakteriüri tablosudur. Bu durumda hastalar genellikle şu şikayetlerle başvurur:

• Sık idrara çıkma,
• İdrar yaparken yanma hissi.

Sistitin tedavi yaklaşımı, asemptomatik bakteriüri ile aynı protokolü takip eder.

Pyelonefrit: Böbrek Enfeksiyonu ve Klinik Yaklaşım

Pyelonefrit, böbreğin kendi dokusunun enfeksiyon kapmasıdır ve gebelikte sıklıkla sağ böbrekte izlenir. Bu durum artmış erken doğum riski ile doğrudan ilişkilidir. Pyelonefrit tablosunda hastaneye yatış yapılarak parenteral (damar yoluyla) antibiyotik tedavisi uygulanması önerilir. Ayrıca, tekrarlayan enfeksiyon vakalarında altta yatan nedenleri incelemek amacıyla görüntüleme yöntemlerine başvurulmalıdır.