Gebelik Ve Tiroid Hastalıkları (Guatr ve Diğer Hastalıklar)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Gebelik ve Tiroid Hastalıkları (Guatr ve Diğerleri)
Gebelik dönemi, vücuttaki hormonal dengelerin önemli ölçüde değiştiği bir süreçtir. Bu süreçte tiroid bezinin fonksiyonları ve ilgili test sonuçları da farklılık gösterebilir. Anne ve bebek sağlığını doğrudan etkileyen tiroid hastalıkları, gebelik öncesinde mevcut olabileceği gibi ilk kez gebelik sırasında da ortaya çıkabilir.
Normal Gebelikte Tiroid Testleri Nasıl Etkilenir?
Sağlıklı bir gebelik sürecinde TSH (tiroid stimüle edici hormon), Serbest T3 ve Serbest T4 düzeyleri genellikle değişmez. Ancak, artan östrojen seviyelerinin tiroid bağlayıcı globulin düzeylerini yükseltmesi nedeniyle Total T4 ve Total T3 seviyelerinde artış görülür.
Tanı aşamasında yanılgıya düşmemek adına, gebelikte stabil kalan şu değerlerin takibi kritiktir:
- TSH (Tiroid Stimüle Edici Hormon)
- Serbest T3
- Serbest T4
Gebelikte Hipertiroidizm (Tiroid Bezinin Fazla Çalışması)
Hipertiroidizm, tüm gebeliklerin yaklaşık binde 2’sinde görülmektedir. Bu vakaların büyük bir kısmında hastalığın gebelik öncesinde de mevcut olduğu bilinmektedir. Gebelikte hipertiroidizmin en sık karşılaşılan nedenleri şunlardır:
- Graves Hastalığı
- Mol Gebeliği (Üzüm Gebeliği - Gestasyonel Trofoblastik Hastalık)
- Uygun olmayan tiroid ilaç tedavileri
Graves Hastalığı ve Bebeğe Etkileri
Graves hastalığı, bağışıklık sistemindeki bozukluktan kaynaklanan bir hipertiroidi türüdür. Annede kilo kaybı, çarpıntı (taşikardi) ve sıcağa tahammülsüzlük gibi belirtilerle kendini gösterir. Tedavi edilmediği takdirde bebekte de hipertiroidi gelişebilir ve şu ciddi riskler ortaya çıkabilir:
- İntrauterin Fetal Ölüm (Anne karnında bebek ölümü)
- Erken Doğum Tehdidi ve prematüre doğum
- Gelişme Geriliği (İntrauterin gelişme geriliği)
- Bebekte guatr ve egzoftalmus (göz kürelerinin dışa çıkık olması)
Önemli Not: Gebelikte Graves hastalığı tanısı için radyoaktif iyot çalışmaları yapılmaz. Radyoaktif iyot plasenta yoluyla bebeğe geçerek bebekte hipotiroidiye yol açabilir.
Tedavi Yöntemleri ve İlaç Kullanımı
Hipertiroidi tedavisinde genellikle Propiltiourasil (PTU) tercih edilir. PTU, tedavinin 4. haftasından itibaren T4 düzeyini ve belirtileri stabilize eder. Diğer bir ilaç olan Metimazol, bebekte deri bozukluklarına (aplazia kutis) ve ciddi guatra neden olabildiği için gebelikte tercih edilmez.
| Durum | Tedavi Yaklaşımı |
|---|---|
| İlaç Tedavisi | Propiltiourasil (PTU) kullanımı esastır. |
| Cerrahi | İlaç tedavisi başarısız olursa subtotal tiroidektomi yapılabilir. |
| Emzirme | PTU kullanan anneler emzirebilir; süte geçen miktar bebek için risk oluşturmaz. |
Tiroid Fırtınası (Tiroid Krizi)
Hipermetabolik bir durum olan tiroid fırtınası, özellikle tanı konulmamış hastalarda normal doğum, müdahaleli doğum, sezaryen veya mol gebeliği sırasında/sonrasında tetiklenebilir. Tedavide yüksek ateş, çarpıntı ve vücudun susuz kalmasına karşı destekleyici tedavilerle birlikte PTU, beta blokörler ve steroidler kullanılır.
Gebelikte Hipotiroidizm (Tiroid Bezinin Az Çalışması)
Hipotiroidizm; Hashimoto tiroiditi, geçmişteki radyoaktif iyot tedavileri veya aşırı doz PTU kullanımı nedeniyle gelişebilir. Tedavi edilmeyen hipotiroidizm şu sorunlara yol açabilir:
- İnfertilite ve yumurtlama bozuklukları (Anovulasyon)
- Kansızlık (Anemi) ve Preeklampsi (Gebelik zehirlenmesi)
- Ablasyo Plasenta (Plasentanın erken ayrılması)
- Düşük doğum ağırlığı ve perinatal ölüm
Hipotiroidi tedavisinde günlük tiroid ekstresi veya sintiroid kullanılır. Bu tedavinin hamilelik veya emzirme döneminde bebek üzerinde bilinen belirgin bir yan etkisi yoktur.
Doğum Sonrası (Postpartum) Tiroidit
Doğumdan sonraki süreçte kadınların %3-6'sında görülen bu durum, önce hipertiroidi sonra hipotiroidi atakları ile seyreder. Vakaların %90'ı kendiliğinden iyileşse de, bu süreçteki belirtiler bazen yanlışlıkla depresyon ile karıştırılabilir. Durumun sonraki gebeliklerde tekrarlama riski bulunmaktadır.
