ERKEN EVRE Maliğn melanomun ( melonoma, habis melanom, ben kanseri ) cerrahi tedavisi
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Maliğn Melanom Tedavisinde Cerrahi Yaklaşımlar
Biyopsi ile tanı konulmasının ardından, neredeyse tüm deri melanomları (maliğn melanom) için temel tedavi modeli cerrahidir. Erken evre melanomun tedavisinde kemoterapi ve radyoterapinin yeri yoktur. Tedavi süreci, derideki biyopsi alanının genişletilerek temizlenmesi ve lenf bezlerinin kontrol edilmesini (sentinel lenf nodu biyopsisi) kapsayan tek bir ameliyat operasyonu ile gerçekleştirilir.
Derideki Primer Tümörün Cerrahi Tedavisi: Geniş Lokal Eksizyon
Melanom cerrahisinde temel amaç, tümörlü bölgeyi güvenli sınırlar dahilinde temizlemektir. Patoloji raporundaki kalınlık değerlerine göre belirlenen geniş lokal eksizyon sınırları şu şekildedir:
- İn-situ melanomlar: Güvenli cerrahi sınır 0.5-1 cm arasındadır.
- 1 mm’den ince melanomlar: 1 cm’lik eksizyon sınırı güvenli ve etkilidir.
- 1 mm - 4 mm arası kalınlıktaki melanomlar: Eksizyon sınırı 2 cm olarak belirlenmiştir.
- 4 mm’den kalın lezyonlar: Genel olarak 2-3 cm eksizyon sınırı önerilmektedir.
Operasyon sonrası oluşan yara primer (doğrudan) kapatılabilir. Ancak doku kaybının fazla olduğu durumlarda onarım için deri grefti (ince/kalın) veya flep (tam kalınlıkta doku kaydırılması) yöntemlerine başvurulabilir.
Özel Lokalizasyonlu Melanomlar
Bazı melanom türleri anatomik yerleşimleri nedeniyle özel cerrahi planlama gerektirir:
- Subungual Melanomlar: Parmak tırnak altında görülen bu tür, tüm melanomların %3’ünü oluşturur. Güvenli cerrahi için parmağın bir bölümünün (distal falanks) kesilmesi gerekebilir.
- Göz kapakları ve kulak: Bu bölgelerdeki yerleşimler de özel cerrahi teknikler ve kişiselleştirilmiş tedavi planı gerektirir.
Erken Evre Melanomda Lenf Bölgesi Cerrahisi
Klinik muayene ve radyolojik incelemelerde lenf bezlerinde anormallik saptanmayan hastalarda, yayılmayı erken evrede tespit etmek için Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi (SLNB) uygulanır. Lenf nodu tutulumunu anlamak için şu üç kriter değerlendirilir:
- Fiziksel Muayene: Kasık, koltuk altı veya boyunda fark edilen şişlikler.
- PET-BT İncelemesi: Radyoaktif madde tutulumu gösteren lenf bezleri.
- Ultrason: Atipik görünüm veren şüpheli lenf bezleri.
Bu durumlardan herhangi biri mevcutsa iğne biyopsisi yapılır. Eğer hastalık lenf bezine sıçramışsa hasta Evre III olarak kabul edilir ve ilgili tedavi protokolü uygulanır.
Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi (SLNB) Nedir ve Nasıl Yapılır?
Sentinel (bekçi/nöbetçi) lenf nodu, tümörün bulunduğu deri bölgesinden lenf akımını alan ilk lenf bezidir. Bu bezin durumu, diğer lenf istasyonlarının metastaz durumu hakkında kritik bilgi verir.
| SLNB Kimlere Yapılır? | Kriterler |
|---|---|
| Aday Hastalar | 1 mm'den kalın tüm melanomlar |
| Özel Durumlar | 0.76-1 mm arası kalınlıkta ve özellikle ülserasyonu olan melanomlar |
Ameliyat Süreci ve Uygulama
Sentinel lenf nodunun tespiti ve cerrahisi şu aşamalardan oluşur:
- Lenfosintigrafi: Ameliyattan 2-3 saat önce biyopsi alanına Technetium-99 (Tc99) enjekte edilerek bekçi lenf bezlerinin sayısı ve yeri belirlenir.
- Vital Boya Uygulaması: Ameliyat başında bölgeye metilen mavisi veya izosülfan mavisi enjekte edilir.
- Cerrahi İşlem: El gamma probu ile radyoaktivite sayılan ve maviye boyanan lenf bezleri tespit edilerek çıkarılır.
- Patolojik İnceleme: Çıkarılan dokular ayrıntılı incelemeye gönderilir. Ameliyat sırasında yapılan hızlı incelemeler (frozen) bazen yanıltıcı olabildiği için laboratuvar sonucu esastır.
Sonuç ve Evreleme: Sentinel lenf nodunda metastaz saptanmazsa hasta Evre I veya II olarak kalır ve ek cerrahiye gerek duyulmaz. Ancak mikrometastaz saptanması durumunda hasta Evre IIIA protokolüne dahil edilir. Bu yöntem, düşük morbidite oranı ve yüksek başarı başarısı ile günümüzde standart tedavi haline gelmiştir.
