Epidural steroid enjeksiyonu (ESE)
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Epidural Steroid Enjeksiyonu (ESE) Nedir?
Epidural steroid enjeksiyonu (ESE), boyun ve bel bölgesinde meydana gelen, sinir kökü basısına bağlı omurga hastalıklarının tedavisinde kullanılan son derece etkin bir yöntemdir. Bu uygulama; bel ve boyun fıtıkları (disk hernileri), disk kayması ve dar omurilik kanalı gibi kronik ağrılara yol açan rahatsızlıkların giderilmesinde temel bir rol oynar. Tedavinin temel amacı, bası nedeniyle oluşan inflamasyon ve ödemi azaltmak, aynı zamanda bölgedeki yapışıklıkları çözmektir.
ESE yönteminin en yüksek başarı gösterdiği durumlar, sinir kökleri üzerine doğrudan bası olan disk hernileridir. Semptomları yeni başlamış hastaların %70-80’inde tam düzelme sağlanırken, daha ileri vakalarda %50-70 oranında, 2 ay ile 1.5 yıl arasında değişen sürelerde rahatlama elde edilir. Uygulamanın, şikayetlerin başlamasından sonraki ilk 6 ay içinde yapılması etkinliğini maksimum seviyeye çıkarır.
ESE Nasıl Uygulanır?
Bu girişimsel işlem, Algoloji uzmanları tarafından, ameliyathane koşullarında ve C-kollu skopi (radyolojik görüntüleme) eşliğinde gerçekleştirilir. İşlem sırasında hastanın konforu için bir anestezi uzmanı tarafından yaşamsal fonksiyonlar monitörize edilir ve damar yolundan hafif sedasyon uygulanır. Tüm süreç lokal anestezi altında, hastanın ağrı duymayacağı şekilde yönetilir.
Enjeksiyon sırasında hasarlı spinal sinir etrafına, etkisi uzun süren bir depo steroid ile hızlı rahatlama sağlayan lokal anestezik karışımı verilir. ESE uygulamasında kullanılan üç temel teknik bulunmaktadır:
| Uygulama Tekniği | Özellikleri |
|---|---|
| Kaudal Teknik | Omurganın en alt kısmından (sakral hiatus) girilir. İlacın üst bölgelere ulaşması için yüksek hacim gerekir. |
| İnterlaminar Teknik | Omurganın ortasından iğne ile girilir. Daha düşük hacimli ilaç kullanılır; dural kese delinme riski mevcuttur. |
| Transforaminal Teknik | İlaç, sorunlu sinirin çıktığı delikten doğrudan hedefe verilir. En az hacimle en yüksek konsantrasyon sağlanır. |
ESE Öncesi Dikkat Edilmesi Gerekenler
Operasyonun başarısı ve hasta güvenliği için uygulama öncesinde belirli kurallara uyulmalıdır. Hastaların işlemden önce yaklaşık 4 saat aç kalması yeterlidir. Düzenli kullanılan tansiyon veya kalp ilaçları çok az su ile alınabilir.
Ancak kan sulandırıcı ilaç kullanan hastalar için özel bir protokol uygulanır:
- Aspirin® ve Coraspin® gibi kan sulandırıcı ilaçlar işlemden 1 hafta önce kesilmelidir.
ESE Sonrası İyileşme Süreci
İşlem tamamlandıktan sonra hastanın 1-2 saat istirahat etmesi önerilir. Enjeksiyonu takip eden ilk saatlerde belde ağrı veya bacakta geçici uyuşma hissedilmesi normaldir. Lokal anesteziğin etkisi geçtiğinde (4-6 saat sonra) ağrılar geçici olarak tekrar başlayabilir.
Steroidin asıl etkisi 48-72 saat içinde tam seviyeye ulaşır ve ağrı şikayetleri 3-4 gün içinde belirgin şekilde azalır. Girişim sonrası ilk 2-3 gün boyunca bel ve boyun bölgesini zorlayacak hareketlerden kaçınılmalıdır.
ESE Uygulanamayan Durumlar
Epidural steroid enjeksiyonu, belirli risk faktörleri taşıyan hastalara uygulanmamaktadır. Bu durumlar şunlardır:
- Girişim yapılacak bölgede aktif enfeksiyon bulunması,
- Gebelik veya gebelik şüphesi,
- Ciddi kanama ve pıhtılaşma bozukluğu olanlar,
- Girişimi kendi rızasıyla kabul etmeyen hastalar.
Riskler ve Yan Etkiler
ESE uygulamalarında enfeksiyon görülme ihtimali 40-60 bin hastada bir gibi oldukça düşük bir orandır. Bu riski minimize etmek için işlemler mutlak steril ameliyathane koşullarında yapılır. Nadir durumlarda geçici baş ağrısı veya sinir hasarı riski oluşabilir.
Özellikle sinir hasarı riskini en aza indirmek için işlemin mutlaka skopi cihazı altında yapılması hayati önem taşır. Ayrıca kullanılan steroide bağlı olarak vücutta sıvı tutulması veya diyabet hastalarında 1-2 hafta süresince şeker dengesinde bozulmalar gözlemlenebilir.
