EBEVEYNLERİNİN İNTERNET BAĞIMLILIĞI VE YAŞAM DOYUMU İLE EBEVEYNİ OLDUĞU 6-10 YAŞ ARALIĞINDAKİ ÇOCUKLARININ DAVRANIŞ PROBLEMLERİ İLİŞKİSİNİN İNCELENMESİ

Ebeveynlerin İnternet Bağımlılığı ve Yaşam Doyumu ile 6-10 Yaş Grubu Çocukların Davranış Problemleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırma, 6-10 yaş aralığındaki çocukların davranış problemleri ile ebeveynlerinin internet bağımlılığı ve yaşam doyumu düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlamaktadır. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modelinin kullanıldığı çalışmaya, 400 ebeveyn katılmıştır. Veriler; "Gözden Geçirilmiş Davranış Problemleri Kontrol Listesi", "İnternet Bağımlılık Ölçeği" ve "Yaşam Doyum Ölçeği" ile toplanmıştır. Bulgular, ebeveynlerin internet bağımlılığı arttıkça çocuklardaki davranış bozukluğu, hiperaktivite ve depresif belirtilerin arttığını; yaşam doyumu arttıkça ise bu problemlerin azaldığını göstermektedir. Ayrıca düşük ekonomik düzey ve düşük eğitim seviyesinin çocuklardaki davranış problemlerini tetikleyen önemli demografik değişkenler olduğu saptanmıştır.

Anahtar Kelimeler: İnternet Bağımlılığı, Yaşam Doyumu, Davranış Problemleri, Ebeveyn-Çocuk İlişkisi.

1. Giriş

Teknolojik araçların kontrolsüz kullanımı sonucu ortaya çıkan davranışsal bağımlılıklar, bireyin ruh halini ve sosyal çevresini doğrudan etkilemektedir. Literatür, internet bağımlılığı ile yaşam doyumu arasında negatif bir ilişki olduğunu vurgulamaktadır (Batıgün & Kılıç, 2011). Ebeveynlerin dijital araçlara ayırdığı aşırı sürenin, ebeveyn-çocuk etkileşimini zayıflattığı ve çocuklarda mutsuzluk, yalnızlık ve çeşitli davranış problemlerine yol açtığı gözlenmektedir (Erişti & Avcı, 2018).

Bu çalışma, literatürdeki boşluğu doldurmak amacıyla ebeveynlerin psikolojik durumlarının (bağımlılık ve doyum) çocukların davranışsal çıktıları üzerindeki etkisini analiz etmeyi hedeflemektedir.

2. Yöntem

2.1. Araştırma Modeli

Araştırma, değişkenler arasındaki değişimin varlığını ve derecesini belirlemeyi amaçlayan ilişkisel tarama modelinde tasarlanmıştır.

2.2. Örneklem

Araştırmanın örneklemini, uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılan 200 kadın ve 200 erkek olmak üzere toplam 400 ebeveyn oluşturmaktadır.

2.3. Veri Toplama Araçları

GGDPKL: 56 maddelik, çocuklardaki davranış problemlerini ölçen liste.

İnternet Bağımlılık Ölçeği: 20 maddelik, yetişkinlerin bağımlılık düzeyini belirleyen ölçek.

Yaşam Doyum Ölçeği: 5 maddelik, genel yaşam memnuniyetini ölçen ölçek.

2.4. Veri Analizi

Veriler SPSS 21.0 programında; Betimsel İstatistikler, t-testi, One-Way ANOVA ve Pearson Korelasyon analizi kullanılarak çözümlenmiştir.

3. Bulgular

Yapılan analizler sonucunda elde edilen temel bulgular şunlardır:

Tablo 1: Temel Değişkenler Arasındaki Korelasyon Analizi | Değişkenler | Davranım Bozukluğu/Hİ | Depresyon/Dikkat Eksikliği | Sosyalleşmiş Saldırganlık | | :--- | :---: | :---: | :---: | | İnternet Bağımlılığı | .201** | .231** | .060 (Anlamsız) | | Yaşam Doyumu | -.102* | -.162** | -.066 (Anlamsız) | *(*p<.05>

Demografik Farklılıklar: * Yaş: 24-35 yaş arası ebeveynlerin internet bağımlılığı, daha üst yaş gruplarına göre anlamlı derecede yüksektir.

Ekonomik Durum: Ekonomik durumu düşük olan ailelerin çocuklarında davranış bozukluğu ve saldırganlık puanları, orta gelirli ailelere göre anlamlı düzeyde daha yüksektir.

Eğitim: Ebeveynin eğitim düzeyi arttıkça çocuklardaki davranış problemleri azalmakta, ebeveynin yaşam doyumu ise artmaktadır.

4. Tartışma ve Sonuç

Araştırma sonuçları, ebeveynlerin teknoloji kullanım alışkanlıklarının çocuk gelişimi üzerindeki kritik rolünü ortaya koymaktadır. 24-35 yaş grubundaki genç ebeveynlerin daha yüksek bağımlılık riski taşıması, bu kuşağın dijital dünyaya daha entegre olmasıyla açıklanabilir.

Ebeveynlerin internet bağımlılığı ile çocuklardaki Davranım Bozukluğu/Hiperaktivite ve Depresyon arasındaki pozitif yönlü ilişki, "teknostres" ve "dijital ihmal" kavramlarını destekler niteliktedir. İnternette fazla vakit geçiren ebeveynin çocukla kurduğu nitelikli bağ zayıflamakta, bu da çocukta ilgi çekme veya içe kapanma şeklinde davranış problemlerine yol açmaktadır.

Öte yandan, ebeveynin yaşam doyumunun yüksek olması, stresle başa çıkma becerilerini artırarak çocuğa daha sağlıklı bir model sunulmasını sağlamaktadır. Eğitim seviyesinin yükselmesiyle davranış problemlerinin azalması, bilinçli ebeveynlik tutumlarının koruyucu etkisini kanıtlamaktadır.

Öneriler

Ebeveyn Eğitimleri: Okullarda ve aile danışmanlığı merkezlerinde ebeveynlere yönelik "Bilinçli Teknoloji Kullanımı" seminerleri düzenlenmelidir.

Psikososyal Destek: Düşük gelirli ve düşük eğitim seviyesine sahip ailelere çocuk gelişimi konusunda daha fazla rehberlik desteği verilmelidir.

Gelecek Araştırmalar: Bu çalışma nicel verilerle sınırlıdır; ileride yapılacak çalışmalarda gözlem ve mülakat gibi nitel yöntemler kullanılarak derinlemesine analizler yapılmalıdır.

KAYNAKLAR

Achenbach, T. M. Ve Edelbrock, C. (1983). Manual For The Child Behavior Checklist and Revised Child Behavior Profile. Burlington: University of Vermont, Department of Psychiatry.

Akyol, A. (1993). Yaşam Kalitesi ve Yaklaşımları. Ege Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi. 9.75-7.

Akyol, S. Ü. (2013). Boşanmış ve Boşanmamış Aileye Sahip Ergenlerin Yalnızlık, Yaşam Doyumu, Sosyal Destek ve Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Denizli: Pamukkale Üniversitesi, EBE.

Andreou, E. ve Svoli, H. (2013). The Association Between Internet User Characteristics And Dimensions Of İnternet Addiction Among Greek Adolescents. International Journal of Mental Health and Addiction. 11.2, 139–148.

Arslan, G. (2017). Psychological Maltreatment, Forgiveness, Mindfulness, and Internet Addiction Among Young Adults: A Study Of Mediation Effect. Computer in Human Behavior, 72, 7-66.

Arslan, Y. (2017). Çocukluk Döneminde Ebeveyn Kaybı Yaşayan Bireylerde Duygusal Zekanın Sosyal Uyum ve Yaşam Doyumu Arasındaki İlişki. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Nişantaşı Üniversitesi, SBE.

Aydın, N. H. B. (2004). Çocuk Ruh Sağlığı. İstanbul: Morpa Kültür Yayınları.

Aydoğmuş, K. (2006). Baba Okulu. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Bakırcıoğlu, R. (2007). Çocuk Ruh Sağlığı ve Uyum Bozuklukları. Ankara: Anı Yayıncılık.

Batıgün, A.D. ve Kılıç, N. (2011) İnternet Bağımlılığı İle Kişilik Özellikleri, Sosyal Destek, Psikolojik Belirtiler Ve Bazı Sosyo-Demografik Değişkenler Arasındaki İlişkiler. Türk Psikoloji Dergisi, 26, 1-10.

Bayraktar, F. (2001). İnternet Kullanımının Ergen Gelişimindeki Rolü. Yüksek Lisans Tezi. Ege Üniversitesi, SBE.

Beard, K. W. (2005). Internet Addiction: A Review of Current Assessment Techniques and Potential Assessment Questions. Cyber Psychology & Behavior. 8, 7-14.
Toraman, M. (2013). İnternet Bağımlılığı ve Sosyal Ağ Kullanım Düzeylerinin Ortaöğretim Öğrencilerinin Akademik Başarıları ile İlişkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi, EBE.

Beard, K. W. ve Wolf, E. M. (2001). Modification in the Proposed Diagnostic Criteria for Internet Addiction. Cyber Psychology and Behavior. 4.3, 377-383.

Bowes, L., Maughan, B., Caspi, A., Moffitt, T. E. ve Arseneault, L. (2010). Families Promote Emotional and Behavioural Resilience To Bullying: Evidence of an Environmental Effect. Journal of Child Psychology and Psychiatry. 51.7, 809-817.

Bölükbaş, K. (2003). İnternet Cafeler ve İnternet Bağımlılığı Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma: Diyarbakır Örneği. Yüksek Lisans Tezi. Diyarbakır: Dicle Üniversitesi, SBE.

Canbolat, N. A. (2017). Okul Öncesi Dönem Çocuklarının Sosyal Beceri ve Problem Davranışları İle Ebeveynlerinin Duygusal Zeka Düzeyleri ve Yaşam Doyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, EBE.

Canoğulları, Ö. (2014). İnternet Bağımlılık Düzeyleri Farklı Ergenlerin Cinsiyetlerine Göre Psikolojik İhtiyaçları, Sosyal Kaygıları ve Anne Baba Tutum Algılarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi.

Cao, H., Sun, Y., Wan, Y., Hao, J., ve Tao, F. (2011). Problematic İnternet Use in Chinese Adolescents and its Relations to Psychosomatic Symptoms and Life Satisfaction. BMC Public Health. 11, 1-8.

Caplan, S. E. (2002). Problematic Internet Use And Psychosocial Well-Being: Development Of A Theory-Based Cognitive–Behavioral Measurement Instrument. Computers in Human Behavior. 18, 553-575.

Caplan, S. E. (2005). A Social Skill Account of Problematic Internet Use. Journal of Communication. 55, 721–736.

Chou, C., Condron, L. A. ve Belland, J. C. (2005). Review Of The Research On Internet Addiction. Educational Psychology Review. 17.4, 363-388.

Cirhinlioğlu, F. G. (2001), Çocuk Ruh Sağlığı ve Gelişimi, Okul Öncesi Dönem. Ankara:  Nobel Yayın Dağıtım.

Cirhinlioğlu, Z. (2001). Sağlık Sosyolojisi. İstanbul: Nobel Yayın Dağıtım.

Çağdaş, A. ve Seçer, Ş. (2011). Anne Baba Eğitimi. Ankara: Eğiten Kitap.

Çeçen, A. R. (2008). Üniversite Öğrencilerinde Yaşam Doyumunu Yordamada Bireysel Bütünlük (Tutarlılık) Duygusu, Aile Bütünlük Duygusu ve Benlik Saygısı. Journal of Theory and Practice in Education. 4.19-30.

Çiçekçi, A. (2000). 10-15 Yaş Grubundaki Engelli Bireyler ile Engelli Olmayan Bireylerin Davranış Problemlerinin Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, SBE.

Demirel, S. ve Canat, S. (2004). Ankara'daki Beş Eğitim Kurumunda Kendini Yaralama Davranışı Üzerine Bir Çalışma. Kriz Dergisi. 12.3, 1-9.

Diener, E., Emmons, R. A., Larsen, R. J. ve Griffin, S. (1985). The Satisfaction With Life Scale. Journal of Personality Assessment. 49.1, 71-75.

Dikme, E. (2014). Meslek Lisesi Öğrencilerinin İnternet Bağımlılıklarının Çeşitli Değişkenler Bağlamında İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Yeditepe Üniversitesi, SBE.

Dikmen, A. A. (1995). İş doyumu ve Yaşam Doyumu İlişkisi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi. 50.3-48, 115-140.

Dilmaç, B. ve Ekşi, H. (2008). Meslek Yüksek Okullarında Öğrenim Gören Öğrencilerin Yaşam Doyumları ve Benlik Saygılarının İncelenmesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 20, 279-289.

Dinç, M (2015). Teknoloji Bağımlılığı ve Gençlik. Gençlik Araştırmaları Dergisi. 3.3, 31-65.

Dockery, A. (2004). Happiness, Life Satisfaction and The Role of Work: Evidence from Two Australian Surveys. Perth WA: Curtin Business School.

Doğan, A. (2013). İnternet Bağımlılığı Yaygınlığı. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, EBE.

Dorahy, M. J., Lewis, C. A., Schumaker, J. F., Akuamoah-Boateng, R., Duze, M. C. ve Sibiya, T. E. (2000). Depression and Life Satisfaction Among Australian, Ghanaian, Nigerian, Northern Irish, And Swazi University Students. Journal of Social Behavior and Personality. 15.4, 561-569.

Dursun, A. (2010), Okul Öncesi Dönemdeki Çocukların Davranış Problemleriyle Annebaba Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi, EBE.

Dutton, W. H., ve Reisdorf, B. C. (2017). Cultural Divides and Digital Inequalities: Attitudes Shaping Internet and Social Media Divides. Information, Communication & Society, July, 1–21.

Egger, O. ve Rauterberg, M. (1996). Internet Behaviour and Addiction. Work and Organisaitonal Psycology Unit (IfAP). Zurich: Swiss Federal Institute of Technology.

Eisenberg, N., Fabes, R. A., Guthrie, I. K., Murphy, B. C., Maszk, P., Holmgren, R. ve Suh, K. (1996). The Relations Of Regulation An Demotionality To Problem Behavior In Elementary School Children. Development and Psychopathology, 8(01), 141-162.

Eratay, E. (2011). Okul Öncesi Çocuklarında Davranış Problemleri. Education Sciences, 6.3, 2347-2362.

Erişti, B., & Avcı, F. (2018). Preschool Children’s Views Regarding Their Parents’ Frequency Of İnternet Use At Home And İts Relevant Effects. Addicta: The Turkish Journal on Addictions. 5.2, 163-184.

Eroğlu, E. (2011). Örgütlerde İletişim Kalitesini Etkileyen Faktörlerin Değerlendirilmesi. Selçuk Üniversitesi. 26, 138-149.

Esen, E., ve Siyez, D. M. (2011). Ergenlerde İnternet Bağımlılığını Yordayan Psiko-Sosyal Değişkenlerin İncelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 4,127-138.

Frisch, M. B. (2013). Evidence- Based Well-Being/ Pozitive Psychology Assessment And Intervention With Quality of Life Therapy and Coaching and the Quality of Life Inventory. Social İndicators. 114, 193- 227.

Gander, M. ve Gardiner H. W. (2010). Çocuk ve Ergen Gelişimi. B. Onur (çev.). İstanbul: İmge.

Gençer, S. L. (2011). Ortaöğretim Öğrencilerinin İnternet Bağımlılık Durumlarının İnternet Kullanım Profilleri Ve Demografik Özelliklere Göre Farklılıklarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Isparta: Süleyman Demirel Üniversitesi, Eğitim Teknolojileri Anabilim Dalı.

Greenfield, E. (1999) Psychological Characteristics Of Compulsive Internet Use: A Preliminary Analysis. Cyber Psychology and Behavior, 2(5), 403-412

Griffiths, M. D. (1995). Technological Addictions. Clinical Psychology Forum. 76, 14-19.

Griffiths, M. D. (1999). Internet Addiction: Fact or Fiction?. The Psychologist. 12.5, 246-250.

Griffits, M. D. ve Widyanto, L. (2007). Internet Addiction: Does It Really Exist?. New York: Academic Press.

Güneş, G. (2008). 4-6 Yaş Zihin Engelli Çocukların Davranış Sorunlarının İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, EBE.

Has, Z. (2015). Üniversite Öğrencilerinde İnternet Bağımlılığının Yaşam Kalitesine Etkisi: Sakarya İli Örneği. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Üsküdar Üniversitesi, SBE.

High, A. Ve Caplan, S. (2009). Social Anxiety And Computer-Mediated Communication During İnitial İnteractions: İmplications For The Hyperpersonal Perspective. Computers in Human Behavior. 25, 475-482.

Hoglund, W. L. ve Leadbeater, B. J. (2004). Theeffects Of Family, School, And Classroom Cologies Changes In Children’s Social Competence An Demotional And Behavioral Problems In First Grade. Developmental Psychology. 40.4, 533-544.

Intel (2012). Genç Türkiye Araştırması. http://www.halklailiskiler.com.tr/Intelden_Genc_Turkiye_Arastirmasi..php 08.09.2017 (10 Eylül 2021).

Isaacowitz, D. M. (2005). Correlates Of Well-Being In Adulthood And Old Age: A Tale Of Two Optimisms. Journal of Research in Personality. 39.2, 224–244.

Jacobs, K. ve Baker, N.A. (2002). The Association Between Children’s Computer Use And Musculoskeletal Discomfort. Work. 18.3, 221-226.

Kabaklı Çimen, L. (2018). Üniversite Öğrencilerinin İnternet Bağımlılığı İle Sanal Ortam Yalnızlık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 17.68, 1431-1452.

Kadan, G. (2010). Okul öncesi dönem çocuklarında (4-6 yaş) saldırganlık davranışını etkileyen faktörlerin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi, İstanbul.

Kağıtçıbaşı, Ç. (2005). Yeni İnsan ve İnsanlar. İstanbul: Evrim Yayınevi.

 Kalkan, M. ve Kaygusuz, C. (2013). İnternet Bağımlılığı Sorunlar ve Çözümler. Ankara: Anı Yayıncılık.

Kaner, S. ve Çiçekçi, A.(2000). Gözden Geçirilmiş Davranış Problemleri Kontrol Listesinin Türkçeye Uyarlanması. Özel Eğitim Dergisi. 2.14, 23-34

Kanlıkılıçer, Pınar (2005), Okul Öncesi Davranış Sorunları Tarama Ölçeği Geçerlilik Güvenilirlik Çalışması. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, EBE.

Karaşahin, N. (2019). Okul Öncesi Eğitim Kurumuna Devam Eden Çocuklarda Görülen Problem Davranışlar ile Annelerinin Eleştirel Düşünme Becerisi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Denizli: Pamukkale Üniversitesi, EBE.

Keser, A. (2005). İş Doyumu ve Yaşam Doyumu İlişkisi: Otomotiv Sektöründe Bir Uygulama. Çalışma ve Toplum Dergisi. 4, 77-95.

Kılıçarslan, F. (2006). Çocuk ve Aile Sorunlarının Terapi ile Tedavisi. Ankara: Nobel Yayınları.

Ko, C. H., Yen, J. Y., Chen, C. C., Chen, S. H., ve Yen, C.F. (2005). Gender Differences and Related Factors Affecting Online Gaming Addiction Among Taiwanese Adolescents. The Journal of Nervous and Mental Disease. 193, 273-277.

Ko, C. H., Yen, J. Y., Yen, C. F., Lin, H. C. ve Yang, M. J. (2007). Factors Predictive for Incidence and Remission of Internet Addiction in Young Adolescents: A Prospective Study . CyberPsychology and Behavior. 10(4), 545-551.

Koçak, Ö.F. (2016). Kişilerarası Çatışmalar ve Yaşam Doyumu İlişkisi: Üniversite Öğrencileri Üzerinde Bir Araştırma. Journal of International Social Research. 9.43.

Koçoğlu, D. (2006). Konya Kent Merkezinde Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ve Yaşam Kalitesinde Sağlıkta Sosyoekonomik Eşitsizlikler. Yüksek Lisans Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi, SBE.

Köker, S. (1991). Normal ve Sorunlu Ergenlerin Yaşam Doyumu Düzeylerinin Karşılaştırılması. Yüksek Lisans Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi, SBE.

Köknel, Ö. (1989). Genel ve Klinik Psikiyatri. İstanbul: Nobel.

Kuzu, A. (2008). İnternet Kullanımı ve Aile Araştırması. Ankara: T.C. Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Genel Müdürlüğü Yayınları.

Küçükvardar, M. (2019). Bilişim Çağında Teknoloji Bağımlılığı ve Dijital İstila Üzerine Bir Araştırma. Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, SBE.

Latten, J. J. (1989). Life-Course and Satisfaction, Equal For Every-One?. Social Indicators Research. 21.6, 599-610.

Lent, R. W. (2004). Toward A Unifying Theoretical And Practical Perspective On Wellbeing and Psychological Adjustment. Journal of Counseling Psychology. 51.4, 482-509.

Liman, B. (2020). 60-72 Aylık Çocukların Sosyal Yetkinlik ve Davranış Durumlarının Bazı Değişkenlere Göre İncelenmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi. 37, 8-19.

Morsünbül, Ü. (2014). İnternet Bağımlılığının Bağlanma Stilleri, Kişilik Özellikleri, Yalnızlık ve Yaşam doyumu ile ilişkisi. International Journal of Human Sciences. 11(1), 357-372.

Myers, D. G. ve Diener, E. (1995). “Who is happy?” Psychological Science. 6.1, 10-19.

Nahcivan, N. Ö., Demirezen, E. ve Erdoğan, S. (1999). Birinci Basamakta Yaşlılarda Depresyon ile İlişkili Faktörler. 35. Ulusal Psikiyatri Kongresi, Trabzon, 1999.

Nalwa, K. ve Anand, A.P. (2003). Internet Addiction in Students: A Cause of Concern, CyberPsychology & Behavior. 6.6, 653-656.

Owens, E. B. ve Shaw, D. S. (2003). Predicting Growth Curves Of Externalizing Behavior Across The Preschool Years. Journal of Abnormal Child Psychology, 31.6, 575-590.

Özdemir, K. (2019). Okul öncesi dönemdeki 5 yaş çocuklarının davranış problemleriyle anne- baba tutumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.

Pavot, W. G ve Diener, E. (2009). Review Of The Satisfaction With Life Scale. Psychological Assessment. 5.2, 164-172.

Perdew, L. (2015). Internet Addiction (Essential Issues). Minnesota: Abdo Publishing.

Qııay, H.C. ve Peterson, D.R. (1996). Revised Behavior Problem Check It. Professional Manital. Odesa: PAR.

Recepoğlu , E. ve Ülker Tümlü, G. (2015). Üniversite Akademik Personelinin Mesleki Ve Yaşam Doyumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. K. Ü. Kastamonu Eğitim Dergisi. 23.4, 1851-1868.

Sahranç, Ü. (2007). Stres Kontrolü, Genel Öz-Yeterlik, Durumluk Kaygı ve Yaşam Doyumuyla İlişkili Bir Akış Modeli. Doktora Tezi. Ankara: Gazi Üniversitesi, EBE.

Schoppera, D., Pereirab, J., Torresb, A., Cuendeb, N., Alonsob, M., Baylinb, A., Ammona, C. ve Rougemonta, A. (2000). Estimating The Burden Of Disease In One Swill Canton: What Do Disability Adjusted Life Years (DALY) Tell Us?. International Journal of Epidemiology. 29, 871-877.

Sciarra, D. T. ve Austin, V. L. (2012), Çocuklarda ve Ergenlerde Duygusal ve Davranışsal Bozukluklar. M. Özekes  (çev.). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

Stacks, A. M. ve Goff, J. (2006). Family Correlates Of Internalizing and Externalizing Behavior Among Boys and Girls Enrolled In Head Start. Early Child Development and Care. 176.1, 67-85.

Stormont, M. T., Lewis, R. B. ve Johnson, N.  (2008).  Implementing Positive Behaviour Support Systems in Early Childhood and Elementary Settings. California: Corwin Press.

Türkiye İstatistik Kurumu Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması, 2016, Haber Bülteni Sayı: 21779, 18 Ağustos 2016, http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=21779 07.09.2017 tarihinde alınmıştır.

Ünal, S., Küey, L., Güleç, C., Bekaroğlu, M., Evlice, Y. E. ve Kırlı, S. (2002). Depresif Bozukluklarda Risk Etkenleri. Klinik Psikiyatri, 5, 8-15. 

Vara, Ş. (1999). Yoğun Bakım Hemşirelerinde İş Doyumu Ve Genel Yaşam Doyumu Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Ege Üniversitesi, SBE.

Veenhoven, R. (2015). Social Conditions for Human Happines: A Review of Research. International Journal of Psychology. 50.5, 379-391.

Wang, E. S., Chen, L. S., Lin, J. Y. ve Wang, M. C. (2008). The Relationship Between Leisure Satisfaction and Life Satisfaction of Adolescents Concerning Online Games. Adolescence. 43(169), 177-184.

Wang, S. ve Higgins, M. (2006). Limitations of Mobile Phone Learning. The JALT CALL Journal, 2.1, 3-14.

Widyanto, L. ve Griffiths, M. (2006). Internet Addiction: A Critical Review. International Journal of Mental Health and Addiction. 4, 31-51.

Wolff, S. (2009). Problem Çocuklar. İstanbul: Say Yayınları.

Yaralı, K. T. ve Özkan, H. K. (2016). Çocukların (60-72 Aylık) Sosyal Problem Çözme Becerileri İle Sosyal Yetkinlik ve Davranış Durumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. Turkish Journal of Social Research/Turkiye Sosyal Arastirmalar Dergisi. 20.2.

Yaşar Ekici F. (2013). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarındaki Aile Katılım Çalışmalarına Katılan ve Katılmayan Ailelerin Çocuklarının Sosyal Beceri ve Problem Davranışlar Açısından Karşılaştırılması. Doktora Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi, EBE.

Yaşarsoy, E. (2006). Duygusal Zeka Gelişim Programının, Eğitilebilir Zihinsel Engelli Öğrencilerin Davranış Problemleri Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Adana: Çukurova Üniversitesi, SBE.

Yavuzer, H.(2008). Çocuk Psikolojisi. İstanbul: Remzi Kitabevi.

Yellowlees, P. M. ve Marks, S. (2007). Problematic Internet use or Internet addiction?. Computers in Human Behavior. 23.3, 1447-53.

Yetim, Ü. (2001). Toplumdan Bireye Mutluluk Resimleri. İstanbul: Bağlam Yayınları.

Yiğit, R., Dilmaç, B. ve Deniz, M. E. (2011). İş ve Yaşam Doyumu: Konya Emniyet Müdürlüğü Alan Araştırması. Polis Bilimleri Dergisi. 13.3.

Young, K. S. (1996). Internet Addiction: The Emergence Of A New Clinical Disorder. Cyberpsychology and Behaviour, 1, 237-244.

Young, K. S. (1997). What Makes the Internet Addictive: Potential Explanations for Pathological Internet Use. Paper presented at the 105th annual conference of the

Young, K. S. (1998). Internet Addiction; The Emergence Of New Clinical Disorder. Cyber Psychology and Behavior. 1.3,  237-244.

Young, K.S. (2004). Cognitive Behaviour Therapy With Internet Addicts: Treatment Outcomes And Implications. Cyber Psychology and Behavior, 10(5), 671-679.

Yörükoğlu, A. (2000). Gençlik Çağı Ruh Sağlığı ve Ruhsal Sorunlar. İstanbul: Özgür Yayınları.

Yörükoğlu, A. (2008). Çocuk Ruh Sağlığı. İstanbul: Özgür Yayınları.

Yuen, C. N. ve Lavin, M.J. (2004). Internet Dependence in the Collegiate Population: The Role of Shyness, CyberPsychology & Behavior. 7.4, 379-383.