Diz Kireçlenmesi

Diz Kireçlenmesi Nedir?

Diz kireçlenmesi, diz ekleminde yer alan kıkırdak yapının zaman içerisinde yıpranması, aşınması ve işlevini kaybetmesi durumudur. Vücudun ağırlığını taşıyan bu kritik eklemler, hem ilerleyen yaşın hem de fazla kilonun etkisiyle aşama aşama deforme olarak ağrı ve yürüme güçlüğüne neden olur. Kıkırdak dokusunda başlayan bu hasar; zamanla kıkırdak altındaki kemiği, eklem kapsülünü ve eklem çevresindeki bağları da etkisi altına alabilir.

Ortopedi hekimlerinin temel amacı, diz kireçlenmesini henüz başlangıç seviyelerindeyken tespit ederek hastalığın ilerlemesini durdurmak veya yavaşlatmaktır. Ancak kıkırdak yapının tamamen kaybolduğu ileri derece vakalarda, hastanın yaşam kalitesini artırmak için total diz protezi ameliyatına başvurulması gerekebilir.

Diz Kireçlenmesi Nedenleri ve Risk Faktörleri

Diz kireçlenmesinin en temel iki nedeni ilerleyen yaş ve aşırı kilo olarak kabul edilir. Yaş ilerledikçe zamana bağlı olarak kıkırdak dokusu doğal olarak yıpranır. Bu sürece eşlik eden aşırı kilo ise dize binen yükü artırarak eklem kıkırdaklarının çok daha hızlı aşınmasına yol açar. Bilimsel veriler ışığında, vücut ağırlığındaki her bir birimlik artışın dize binen yükü 3 kat artırdığı unutulmamalıdır.

Sadece yaşlı ve kilolu bireyler değil; genetik yatkınlığı olan, kas yapısı zayıf veya ek hastalıkları bulunan kişiler de bu sorunla karşılaşabilir. Diz kireçlenmesine neden olan temel faktörler şunlardır:

• Yaşlılık
• Aşırı kilo
• Ailesel (genetik) etmenler
• Dize alınan fiziksel darbeler
• Geçmişte yaşanan bağ, kıkırdak veya menisküs yaralanmaları
• Diz ekleminde meydana gelen enfeksiyonlar
• Romatizmal hastalıklar

Diz Kireçlenmesi Belirtileri Nelerdir?

Diz kireçlenmesi genellikle yaşla doğru orantılı bir seyir izlediği için belirtiler zamanla ve yavaş yavaş ortaya çıkar. Hastalığın en yaygın semptomları şunlardır:

1. Ağrı: En önemli belirtidir. Seviye ilerledikçe şiddeti artar; zamanla yürüme güçleşir ve dinlenme anında dahi ağrı hissedilebilir.
2. Hareket Kısıtlılığı: Yürüme, merdiven inip çıkma veya çömelme gibi rutin hareketler zorlaşmaya başlar.
3. Şişlik: Çoğunlukla dizin ön kısmında, nadiren de arka tarafında şişlikler gözlemlenebilir.

Diz Kireçlenmesi Tedavi Yöntemleri

Diz kireçlenmesi tedavisinde izlenecek yol; hastalığın evresine ve hastanın mevcut şikayetlerine göre belirlenir. Kireçlenme dereceleri tıbbi olarak 4 aşamaya ayrılır (Grade 1, 2, 3 ve 4). Hastalığın seviyesi ne kadar hafifse, uygulanacak tedavi yöntemleri de o kadar kolay ve koruyucu olmaktadır.

Eğer kıkırdak bozukluğu uykudan uyandıracak kadar şiddetli ağrılara yol açıyorsa, diz hareketleri günlük hayatı kısıtlıyorsa ve ameliyatsız yöntemlerden sonuç alınamamışsa diz protezi ameliyatı kaçınılmaz hale gelir. Tedavi seçimindeki kriterler şu şekilde özetlenebilir: