Diyabet gözde hangi problemlere neden olur ?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Diyabet Nedir? Glikoz Metabolizması ve İnsülin İlişkisi
Diyabet, vücutta glikoz metabolizmasının bozulması sonucu ortaya çıkan kronik bir hastalık tablosudur. Normal şartlarda pankreasta bulunan beta hücreleri tarafından salgılanan insülin hormonu, glikozu vücut tarafından kullanılabilir hale getirir. Ancak bu hücrelerin tahribatı sonucunda insülin salgısı azalır veya kullanımı bozulur.
Hücreler glikoz emilimini gerçekleştiremediğinde, kanda dolaşan glikoz seviyesi yükselmeye başlar. Bu durum, vücut damarlarında yapısal bozuklukların tetikleyicisidir. Yüksek glikoz seviyeleri; başta göz, böbrekler, kalp ve damar sistemi olmak üzere birçok organda ciddi hasarların gelişmesine neden olur.
Diyabet Tipleri ve Risk Faktörleri
Diyabet temel olarak iki ana grupta incelenir:
- Tip 1 Diyabet: İnsüline bağımlı olan tip.
- Tip 2 Diyabet: İnsüline bağımlı olmayan tip.
Her iki tipte de meydana gelen organ hasarı, kan glikoz seviyelerinin kontrolüne ve diyabet hastalığının süresine doğrudan bağlıdır.
Diyabet Gözde Hangi Problemlere Neden Olur?
Diyabet; göz sağlığını tehdit ederek katarakt, glokom ve en kritik olanı diyabetik retina hastalığına yol açabilir. İstatistiksel verilere göre diyabet hastalarında görme kaybı gelişme ihtimali, sağlıklı bireylere oranla 25 kat daha fazladır.
Hastalığın süresi ile göz hasarı arasındaki ilişki şu şekildedir:
| Diyabet Süresi | Göz Hasarı Gelişme İhtimali |
|---|---|
| 10 Yıllık Diyabetik | %20 |
| 30 Yıllık Diyabetik | %80 |
Günümüzde teşhis ve tedavi yöntemlerindeki ilerlemeler sayesinde, zamanında yapılan müdahalelerle görmeyi ciddi şekilde etkileyen hasarlara daha düşük oranlarda rastlanmaktadır.
Diyabetik Retina Hastalığı Nedir?
Diyabetik retina hastalığı, gözün iç kısmındaki retina adı verilen sinir tabakasının damarlarını tutan bir bozukluktur. Damarlarda meydana gelen tıkanmalar ve sızıntılar, retina tabakasının beslenmesini bozarak yapısını tahrip eder. Hastalık üç ana aşamada sınıflandırılır:
- Başlangıç dönemi
- Proliferasyon (yeni damar oluşumları) dönemi
- İleri diyabetik göz hastalığı
1. Başlangıç Dönemi
Bu evrede retina damarlarının bir kısmı daralırken, bir kısmı genişleyerek mikroanevrizma adı verilen baloncuklar oluşturur. Bozulmuş damarlardan sızan kan ve sıvı, retinada ödem ve eksüda birikintilerine yol açar. Genellikle bu dönemde görme etkilenmez; ancak bu evre, gelecekteki görme kayıplarının öncüsüdür. Sızıntılar detay görme merkezi olan makülada toplanırsa (maküla ödemi), özellikle yakın görme bozulabilir.
2. Proliferasyon (Yeni Damar Oluşumu) Dönemi
Tıkanan damarlar nedeniyle oksijensiz kalan bölgelerde, vücut yeni damarlar (neovaskülarizasyon) ve fibrotik zarlar üretmeye başlar. Bu yeni damarların çeperleri çok ince olduğu için kolayca kanayabilir. Fibrotik zarlar ise maküla üzerini örterek veya çekintiler yaparak görmeyi ciddi oranda azaltabilir. Diyabetik hastaların yaklaşık %20'sinde bu evre gözlemlenir.
3. İleri Diyabetik Göz Hastalığı
Hastalığın en ileri evresinde, göz içindeki vitreus sıvısının hareketleri veya büzülmesi, yeni damarları ve zarları çekmeye başlar. Bu süreç şu komplikasyonlara yol açar:
- Vitre İçi Kanama: İnce damarların çatlaması sonucu göz içinin kanla dolması.
- Traksiyonlu Retina Dekolmanı: Çekilen fibrotik zarların retina dokusunu yırtması ve hasar vermesi.
- Neovasküler Glokom: Yeni damarların göz sıvısı çıkış yollarını tıkayarak göz tansiyonunu yükseltmesi.
