Dikkat: Çocuğunuz

Çocuk Gelişiminde Ebeveyn Yaklaşımlarının Önemi

Anne ve babaların çocuklarına karşı sergilediği tutumlar, sağlıklı gelişim sürecinde belirleyici bir rol oynamaktadır. Ebeveynler, bazen iyi niyetle de olsa farkında olmadan çocuklarına yönelik hatalı yaklaşımlarda bulunabilmektedir. Kültürümüzde özellikle babaların seyahate çıkarken erkek çocuklarına yaşına bakmaksızın söylediği "Benden sonra evin erkeği sensin" ifadesi, bu hataların başında gelmektedir.

Kültürel Bir Hata: "Evin Erkeği" Söylemi ve Sorumluluk Yükü

Genellikle babalar tarafından dile getirilen ve bazen anneler tarafından da desteklenen bu söylem, çocuğun omuzlarına ağır bir sorumluluk yüklemektedir. Bu ifadeyle birlikte babalar; kendi otoritelerini, karar verme yetkilerini ve evi geçindirme yükümlülüklerini geçici de olsa çocuklarına devretmiş olurlar. Ancak bir çocuk, yaşı ne kadar büyük olursa olsun, bu denli ağır ve yetişkinlere özgü sorumlulukları taşıyabilecek psikolojik kapasiteye sahip değildir.

Hatalı Mesajlar ve Otorite Karmaşası

Çocuğa "evin erkeği" misyonunu yüklemek, beraberinde riskli alt mesajlar da taşımaktadır. Bu yaklaşım çocukta şu algıların oluşmasına sebebiyet verebilir:

• "Sen annenden daha güçlüsün."
• "Evin yeni karar vericisi sensin."
• "Annen artık senin koruman ve gözetimin altında."

Oysa aile içerisinde karar mekanizması anne ve babanın ortak yetkisindedir. Sağlıklı bir aile yapısında kararlar birlikte alınır ve hiyerarşi bu denge üzerine kurulur.

Ev Yönetimi ve Rol Çatışması

Bir çocuk, gelişim sürecini tamamlamadan yetişkin rollerini üstlenemez ve evin sorumluluğunu tek başına yüklenemez. Babanın evde bulunmadığı dönemlerde, yönetim ve karar alma yetkisi tamamen anneye aittir. Çocuğun anneyi yönetmesi veya ona bakmakla yükümlü kılınması, doğal aile hiyerarşisini bozar. Burada dikkat edilmesi gereken husus, çocuğun fikrini almak değil; çocuğun ebeveyn, annenin ise çocuk konumuna düşürülmesidir.

Yanlış Rol Dağılımının Sonuçları

Baba geçici bir süre için evden ayrıldığında, evin idaresi anne tarafından sağlanmalıdır. Baba döndüğünde ise bu sorumluluk tekrar paylaşılır. Küçücük bir çocuğa "Annen sana emanet" demek, ona taşıyamayacağı bir yük yüklemektir. Unutulmamalıdır ki anneler kendilerine bakabilecek güçtedir ve çocukların görevi ebeveynlerini korumak değil, çocukluklarını yaşamaktır.

Sonuç olarak, çocuklarınıza "evin erkeği" veya "ev sana emanet" gibi ifadelerle kaldıramayacakları yükler yüklemekten kaçınmalısınız. Onların sağlıklı bir birey olarak yetişmesi için çocukluk evrelerini kendi rollerinde yaşamalarına izin verilmelidir.

Uzman Pedagog Sevil Yavuz
Çocuk ve Ergen Psikologu
Öğretim Görevlisi, Oyun Terapisti
Parenting Skills & Counseling Center