Damage accrual and predictors of mortality in ANCA‑associated vasculitis: a retrospective observational study
- Çalışmaya katılan ANCA ilişkili vaskülit hastalarının %89,7'sinde kalıcı organ hasarı saptanmış, ancak zaman içinde vaskülit hasar indeksi skorlarında bir azalma eğilimi gözlenmiştir.
- Granülomatoz Polianjitis tanılı hastaların sağkalım oranları, Mikroskobik Polianjitis tanılı hastalara göre istatistiksel olarak anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur.
- Malignite gelişimi, ciddi enfeksiyonlar ve indüksiyon fazı sonrası devam eden aktif hastalık, mortalite riskini artıran temel faktörler olarak belirlenmiştir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
ANCA İlişkili Vaskülit (AAV) Hastalarında Hasar ve Sağkalım Analizi
Bu çalışma, üçüncü basamak bir referans merkezinde tedavi edilen ANCA ilişkili vaskülit (AAV) hastalarında, kalıcı hasar gelişimi ve mortalite üzerinde etkili olan faktörleri değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Chapel Hill Consensus Conference (CHCC) kriterlerini karşılayan hastaların verileri retrospektif olarak incelenmiş; olgular immunofloresan ve/veya ELISA sonuçlarına göre c-ANCA/PR3(+) ve p-ANCA/MPO(+) gruplarına ayrılarak karşılaştırılmıştır.
Hasta Demografisi ve Klinik Tanılar
Araştırma kapsamında toplam 254 hastanın (136 kadın, %53,5) verileri analiz edilmiştir. Klinik tanı dağılımına bakıldığında, hastaların 186'sı (%73,2) Granülomatoz Polianjitis (GPA), 68'i ise (%26,8) Mikroskobik Polianjitis (MPA) tanısı almıştır. Takip süreci boyunca hastaların büyük bir kısmında kalıcı organ hasarı gözlemlenmiştir.
Vaskülit Hasar İndeksi (VDI) ve Zaman İçindeki Değişimi
Takip edilen 242 hastanın 217'sinde (%89,7) organ hasarı gelişmiş olup, kohortun medyan VDI (Vaskülit Hasar İndeksi) skoru 2 olarak saptanmıştır. Çalışmada elde edilen dikkat çekici bulgular şunlardır:
- VDI skorları, 1997–2011 arasındaki ilk dönemde, 2011–2021 arasındaki ikinci döneme göre anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p = 0.012).
- GPA tanılı hastalarda saptanan hasar skorları, MPA tanılı hastalara oranla daha yüksektir (p = 0.034).
- Zaman içinde medyan VDI skorlarında bir azalma eğilimi gözlenmiştir.
AAV Hastalarında Sağkalım Oranları ve Karşılaştırmalı Analiz
Çalışma kohortunda beş yıllık ve genel sağkalım oranları detaylı olarak analiz edilmiştir. Gruplar arasındaki sağkalım verileri aşağıdaki tabloda sunulmuştur:
| Hasta Grubu | 5 Yıllık Sağkalım Oranı | Genel Sağkalım Oranı | İstatistiksel Değer (Log-Rank) |
|---|---|---|---|
| Tüm Kohort | %88,1 | %80,3 | - |
| c-ANCA/PR3 (+) | %87,8 | %81 | p = 0.35 |
| p-ANCA/MPO (+) | %86,2 | %76 | p = 0.35 |
| GPA Tanılı Hastalar | %91 | %84,5 | p < 0.001 |
| MPA Tanılı Hastalar | %81 | %67,2 | p < 0.001 |
Mortaliteyi Etkileyen Risk Faktörleri
AAV hastalarında mortalite riskini artıran temel unsurlar belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, aşağıdaki durumların yüksek mortalite ile doğrudan ilişkili olduğu saptanmıştır:
- Malignite gelişimi,
- Ciddi enfeksiyonlar,
- İndüksiyon fazı sonrasında devam eden aktif/persistan hastalık.
Sonuç olarak, AAV kohortunda hastaların çoğunda kalıcı organ hasarı tespit edilmiştir. Zaman içerisinde medyan VDI skorlarında bir iyileşme (azalma) kaydedilmesine rağmen, mortalite oranlarının değişmediği gözlemlenmiştir.
