Çocukluk döneminde parmak emme davranışı
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocuklarda Parmak Emme Davranışının Kökeni ve Psikolojik Önemi
Emme eylemi, anne ile çocuk arasında güçlü bir duyusal bağ kurulmasını sağlayan, çocuğun anneye yakınlaşmasına ve beslenmesine olanak tanıyan temel bir süreçtir. Karnının doyması bir çocuğun dengeli ve sağlıklı büyümesi için ne kadar kritikse, anne ile kurulan bu yakın ilişki de çocuğun ruh sağlığı açısından o denli hayati bir faaliyettir.
Parmak emme davranışı, özellikle 1,5 yaşına doğru çocuklarda sıkça görülebilen bir durumdur. Sanılanın aksine, bu davranış her zaman açlıktan kaynaklanmaz. Yapılan araştırmalar, parmak emmenin %50 ile %87 gibi yüksek bir oranda beslenmeye bağlı olmayan bir davranış biçimi olduğunu göstermektedir.
Emme Arzusu ve Beslenme İlişkisi
Çocuğun emme arzusu; estetik kaygılar veya benzeri mazeretlerle vaktinden önce ya da sonra kısıtlanırsa, çocuk anne sütüyle doyuramadığı psikolojik ihtiyaçlarını farklı yollarla gidermeye çalışabilir. Bu noktada çocukların en sık başvurduğu doyum yöntemi parmak emmedir.
Beslenme Süresinin Parmak Emme Üzerindeki Etkisi
Dr. David Levy tarafından yapılan çalışmalar, beslenme sıklığı ve süresinin bu alışkanlık üzerindeki etkisini çarpıcı verilerle ortaya koymaktadır:
- Her 3 saatte bir beslenen bebekler, her 4 saatte bir beslenenler kadar parmak emme eğilimi gösterebilir.
- Biberon emziklerinin eskimesi ve yumuşaması nedeniyle beslenme süresi 20 dakikadan 10 dakikaya düşen bebekler, daha uzun süre emenlere oranla daha fazla parmak emmektedir.
Bebek beslenme sonrası veya öğün aralarında uzun süre parmağını emiyorsa, emme arzusunun yeterince doyurulmadığı değerlendirilmeli ve bu durumu giderici önlemler alınmalıdır.
Yaş Gruplarına Göre Parmak Emme ve Diş Sağlığı
Araştırmalar, parmak emme alışkanlığının en geç 5-6 yaşlarına kadar sona ermesi durumunda kalıcı bir zarar vermediğini kanıtlamıştır. Ancak bu yaştan sonra devam eden alışkanlıklar diş formasyonunda bozulmalara yol açabilir.
| Yaş Aralığı | Durum ve Yaygınlık |
|---|---|
| 2 Yaş | Uykuya dalarken parmak emme eğilimi ve direnç görülebilir. |
| 3 Yaş | Alışkanlık genellikle kendiliğinden kaybolur. |
| 6 Yaş (Okul Dönemi) | Parmak emme sıklığı hızla azalır. |
| 6-12 Yaş | %12 oranında kazanılmış bir alışkanlık olarak devam edebilir. |
Parmak Emmenin Diş Yapısına Etkileri ve Eşlik Eden Davranışlar
Ebeveynler, parmak emmenin çene kemikleri ve diş yapısı üzerindeki etkileri konusunda endişe duyabilirler. Bu alışkanlığın alt ve üst dişleri geri ittiği bir gerçektir; ancak etkinin boyutu, parmak emme süresine ve en önemlisi parmağın ağız içindeki duruşuna bağlıdır.
Parmak Emmeye Eşlik Eden Fiziksel Hareketler
Bazı çocuklarda parmak emme eylemine şu ikincil hareketler eşlik edebilir:
- Kulak çekmek ve başı okşamak.
- Saç kıvırmak veya saç çekmek.
- Battaniye, pike, çarşaf veya havlu emmek.
- Battaniye ile çeneyi ve gözü ovmak ya da battaniyeyi yüzün üstüne çekmek.
- El ve kol emmek.
Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalıdır?
Parmak emme faaliyeti, sanılanın aksine erken yaşlarda daha az diş düzensizliğine sebep olsa da 5-6 yaşından sonra devam etmesi durumunda arzu edilmeyen bir alışkanlık olarak kabul edilir. Eğer bu davranış ileriki yaşlarda da sürüyorsa, bir Klinik Psikolog, Psikolog veya Çocuk Psikoloğu gibi bir ruh sağlığı uzmanına danışılması en sağlıklı yaklaşım olacaktır.
