ÇOCUKLUK DÖNEMİ AŞILAMALARI
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Çocukluk Dönemi Aşılamaları ve Bağışıklama Süreci
Çocukluk çağı aşıları, bebeklerin ve çocukların bulaşıcı hastalıklardan korunması için hayati önem taşımaktadır. Günümüzde bu aşıların büyük bir bölümü Sağlık Bakanlığı tarafından karşılanmakta; aile sağlığı merkezleri, aile hekimlikleri ve hastanelerde ücretsiz olarak uygulanmaktadır.
Doğumdan İtibaren Uygulanan Temel Aşılar
Bebeklerin dünyaya gelmesiyle birlikte bağışıklama süreci hızla başlar. Bu süreçte uygulanan ilk aşılar şunlardır:
- Hepatit B Aşısı: Doğumda yapılan ilk aşıdır. Tekrar dozları 1. ve 6. aylarda uygulanır. Hepatit B, kan ve vücut sıvılarıyla bulaşabilen, kronikleşme riski taşıyan ve ilerleyen dönemde karaciğer kanserine yol açabilen ciddi bir hastalıktır. Bu aşı sonrası genellikle ateş gözlenmez.
- BCG (Verem) Aşısı: 2. ayda koldan deri içine uygulanır. Verem, günümüzde hala dirençli tipleriyle ciddi bir problemdir. Sadece akciğerleri değil; menenjit ve kemik enfeksiyonu gibi tabloları da tetikleyebilir. Aşıdan 1,5-2 ay sonra uygulama bölgesinde kızarıklık, şişlik veya akıntı görülebilir.
Karma Aşılar ve Zatürre Koruması
Çocukların bağışıklık sistemini güçlendirmek adına belirli periyotlarla karma aşılar uygulanır. Bu aşılar birden fazla hastalığa karşı eş zamanlı koruma sağlar.
| Aşı Adı | Uygulama Zamanı | Koruduğu Hastalıklar |
|---|---|---|
| 5'li Karma (Pentaxim) | 2, 4, 6 ve 18. aylar | Difteri, Boğmaca, Tetanoz, Çocuk Felci, H.influenza (Menenjit) |
| KPA (Prevenar 13) | 2, 4 ve 12. aylar | Zatürre, Sepsis, Menenjit, Orta Kulak İltihabı |
| Hepatit A | 18 ve 24. aylar | Akut Karaciğer Yetmezliği |
Konjuge Pnömokok (Zatürre) aşısı, geniş bir spektrumda bakteriyel enfeksiyonlara karşı koruma sağlarken; Hepatit A aşısı, ağız yoluyla bulaşan ve ölümcül karaciğer tablolarına yol açabilen enfeksiyonları önlemek amacıyla 6 ay arayla iki doz şeklinde yapılır.
Canlı Aşılar ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
- ay itibarıyla çocuklara suçiçeği ve halk arasında 3'lü karma olarak bilinen KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) aşıları uygulanır. Bu aşılar hakkında bilinmesi gereken kritik noktalar şunlardır:
- Canlı aşı statüsünde oldukları için bağışıklık sistemi eksikliği olanlarda veya bağışıklığı zayıflatan ilaç kullananlarda önerilmez.
- Uygulama sonrası 4-10 gün içerisinde aşıya bağlı ateş görülebilir.
- Eskiden ilkokul 1. sınıfta yapılan tekrar dozları, 2020 yılından itibaren 48. ay (4 yaş) takvimine çekilmiştir.
Bakanlık Takvimi Dışındaki Özel Aşılar
Sağlık Bakanlığı rutin takviminde henüz yer almayan ancak hekimler tarafından önerilen kritik aşılar bulunmaktadır:
1. Rota Virüs Aşısı
İlk 3 yaşta görülen ishallerin en önemli etkenidir. Şiddetli kusma ve sıvı kaybı nedeniyle hastaneye yatış gerektirebilir. Ülkemizde iki tipi bulunur:
- Rotarix: 2 doz şeklinde uygulanır.
- Rotateq: 3 doz şeklinde uygulanır. İlk dozun en geç 16. haftada yapılması gerekmektedir.
2. Meningokok (Menenjit) Aşısı
Hayatı tehdit eden, sepsis ve dolaşım bozukluğuna bağlı uzuv kayıplarına yol açabilen ağır enfeksiyonlara karşı korur. Ülkemizde iki ana grup aşı mevcuttur:
- B alt tipine karşı: Bexsero
- A, C, Y, W alt tiplerine karşı: Nimenrix, MenActra veya Menveo
En sağlıklı yaklaşım, alt grup ayrımı yapmaksızın her iki gruba karşı da aşılanmaktır. Bu aşılar 2. aydan itibaren hekiminizin planlamasıyla takvime eklenebilir.
