BÖBREK ÇIKIM DARLIĞI - UP DARLIK

Böbrek Çıkım Darlığı Nedir?

Böbrek çıkım darlığı, böbreğin idrarı topladığı havuzcuk kısmının (pelvis), üreter adı verilen idrar kanalına bağlandığı noktada meydana gelen daralmalardır. Bu durum, idrar akışının yavaşlamasına ve böbrek içinde basınç artışına neden olur. Söz konusu darlıklar doğumsal faktörlere bağlı olabileceği gibi, sonradan gelişen nedenlerle de ortaya çıkabilmektedir.

Hastalığın Belirtileri ve Klinik Değerlendirme

Her genişleme klinik olarak bir hastalık teşkil etmez. Örneğin, ekstrarenal pelvis olarak adlandırılan doğumsal genişlemeler bu grupta yer almasına rağmen doğrudan bir hastalık olarak kabul edilmezler. Bir darlığın cerrahi müdahale gerektiren bir hastalık halini alması için şu belirtilerin görülmesi gerekir:

• Böbrek fonksiyonlarının bozulmaya başlaması,
• Tekrarlayan enfeksiyonlar,
• Böbrek içinde taş oluşumu,
• Kan basıncında (tansiyon) artış gözlemlenmesi.

Tanıda Kanıta Dayalı Yöntem: DTPA Sintigrafi

Darlığın ciddiyetini ve tedavi gerekliliğini belirlemede en güvenilir yöntem DTPA diüretik renal parankimal sintigrafi testidir. Bu test sonucunda elde edilen T 1/2 süresinin 20 dakikadan yüksek olması, darlığın böbrek üzerinde baskı oluşturduğunu kanıtlar. Bu durumda böbrek sağlığını korumak adına tedavi planlanmalıdır.

Böbrek Çıkım Darlığı Tedavi Seçenekleri

Günümüzde darlığın türüne ve hastanın durumuna göre farklı cerrahi yaklaşımlar uygulanmaktadır. Tedavi yöntemleri darlığın nedenine ve eşlik eden diğer faktörlere göre şu şekilde sınıflandırılır:

1. Endoskopik Lazer Tedavisi (İnternal Endopyelotomi)

Üreter kanal ağzında doğumsal bir darlık varsa ve dışarıdan bir damar basısı söz konusu değilse, internal endopyelotomi yöntemi uygulanır. Bu işlemde rijit veya fleksibil üreterorenoskop cihazları ile darlık bölgesine ulaşılır. Holmium lazer kullanılarak darlık kesilip açılır ve bölgeye iyileşme sürecini desteklemesi için bir kateter yerleştirilir. Bu yöntemle ilgili Türkiye’deki ilk bilimsel seri, tarafımdan ulusal üroloji kongresinde tıp dünyasına sunulmuştur.

2. Laparoskopik Cerrahi

Laparoskopik tekniklerin gelişmesiyle birlikte, darlıkların kapalı yöntemle çıkarılması mümkün hale gelmiştir. Bu operasyonda dar bölge kesilerek çıkarılır ve idrar kanalı ile böbrek havuzcuğu bir kateter üzerinden uç uca yeniden birleştirilir.

3. Perkutan (Antegrade) Girişimler

Özellikle darlığa böbrek taşlarının eşlik ettiği durumlarda tercih edilen bir yöntemdir. Böbrek içerisine doğrudan girilerek (antegrad) darlık yeri kesilir ve kateter yerleştirilir. Bu sayede hem taş hem de darlık operasyonu aynı seansta tamamlanmış olur.

4. Açık Cerrahi Operasyonlar

Taşlı olgularda veya komplike damar basısı bulunan durumlarda açık operasyon seçeneği değerlendirilebilir. Bu yöntemle hem mevcut taşların alınması hem de darlıkların anatomik olarak düzeltilmesi sağlanır.