Barsak fıtığı (rektosel) nedir? Nasıl tedavi edilir?
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Rektosel (Bağırsak Fıtığı) Nedir?
Rektosel, anterior rektal duvarın vajina lümenine doğru protrüzyonu, yani dışkılamanın gerçekleştiği rektumun ıkınma ile birlikte vajina içine sarkması veya fıtıklaşmasıdır. Pelvik taban hastalıkları arasında önemli bir yer tutan bu durum, Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl doktora başvuran 200 bin pelvik taban hastasının yaklaşık %10.5'ini oluşturmaktadır.
Birçok kadın hasta, doğru teşhis konulamadığı için daha önce sonuç vermeyen hemoroid veya anal fissür ameliyatları geçirmekte ancak şikayetleri devam etmektedir. Bu nedenle, rektoselin doğru tanımlanması ve uzman bir bakış açısıyla değerlendirilmesi kritik öneme sahiptir.
Rektosel Neden Olur?
Rektosel oluşumunda pelvik taban yapısını zayıflatan travmalar ve kronik süreçler rol oynar. Başlıca rektosel nedenleri şunlardır:
- Vajinal doğum travmaları (epizyotomiler).
- Vakum, forseps kullanımı veya başarısız doğum eylemi sonrası sezaryene geçilmesi.
- Kronik konstipasyon (kabızlık).
- Paradoks puborektal sendrom gibi dışkılama sırasında gevşeme bozuklukları.
- Menopoz sonrası gelişen bağ dokusu yetersizlikleri.
- Histerektomi (rahim alınması) operasyonları.
- Obezite (Vücut kitle indeksi 30kg/m² üzerinde olanlarda risk %75'tir).
Rektosel Belirtileri Nelerdir?
Rektoselli hastaların büyük bir kısmı başlangıçta asemptomatiktir (belirti göstermez). Ancak fıtıklaşma büyüdükçe ve çevre dokulara baskı yaptıkça şu semptomlar gözlemlenebilir:
- Konstipasyon (Kabızlık).
- Disparoni (Cinsel ilişki sırasında ağrı).
- Ikınma ve zorlu dışkılama.
- Digitasyon (Perineal veya vajinal baskılama yardımıyla dışkılama).
- Yetersiz boşalma ve dışkılama sonrası içeride gaita kalma hissi.
- Vajinal kitle hissi.
- Kronik bel ağrısı ve pelvik ağrı.
- İnkontinens (gaz veya gaita kaçırma).
Tanı ve Değerlendirme Yöntemleri
Doğru bir rektosel tanısı için hastanın proktoloji masasında, hem rektal hem de vajinal olarak muayene edilmesi şarttır. Standart muayene pozisyonları dışında yapılan değerlendirmelerde rektoselin gözden kaçma ihtimali oldukça yüksektir.
| Tetkik Yöntemi | Kullanım Amacı ve Avantajı |
|---|---|
| Kolonoskopi | Kalın bağırsak kanseri ve iltihabi bağırsak hastalıklarını dışlamak için kullanılır. |
| Defekografi | 2-3 cm üzerindeki rektoselleri tespit etmede %91-94 oranında güvenilirdir. |
| Dinamik MRI | Pelvik yapılar hakkında global bilgi verir; eşlik eden diğer hastalıkları saptar. |
| Anorektal Manometri | Özellikle gaita kaçırma şikayeti olanlarda sfinkter fonksiyonlarını ölçer. |
Rektosel Tedavi Seçenekleri
Tedavi planlamasında temel kural, yalnızca semptomatik (belirti veren) rektosellerin cerrahi olarak tedavi edilmesidir. Tedavinin ana hedefi hastanın yaşam kalitesini artırmaktır.
Konservatif Tedavi
Küçük boyutlu rektosellerde pelvik duvar rehabilitasyonu ve Kegel egzersizleri tercih edilir. Vajinal duvar atrofisi olan hastalarda östrojen desteği sağlanabilir. Ayrıca çıkış obstrüksiyonu olan vakalarda Botulinum toksini (Botox) uygulaması, gevşeme bozukluklarını gidererek iyileşme sağlayabilir.
Diğer konservatif yöntemler şunlardır:
- Posterior tibial sinir stimülasyonu (PTNS).
- Biofeedback tedavisi.
- Femiscan (ev tipi pelvik eğitim) uygulamaları.
Cerrahi Tedavi
Cerrahi müdahalenin amacı anatomiyi düzeltmek, sağlıklı dışkılamayı sağlamak ve cinsel fonksiyonları korumaktır. Uygulanan yöntemler:
- Transvajinal onarım (Kolporafi posterior).
- Transanal onarım.
- Transperineal Mesh ile onarım: Kliniğimizde en sık tercih edilen ve yüksek başarı oranına sahip yöntemdir. 282 vakalık serimizde hastaların %95.8'inde anatomik, tamamında ise semptomatik iyileşme sağlanmıştır.
Özelleşmiş merkezlerde yapılan cerrahi müdahaleler, postoperatif dönemde cinsel disfonksiyon riskini minimize ederek hastaların yaşam kalitesini belirgin şekilde artırmaktadır.
