Anormal vajinal ve uterus kanaması (anormal kanamalar)
- Normal adet döngüsü 21-35 gün aralıklarla, 2-7 gün süren ve 80 ml'yi geçmeyen kanamalar olarak tanımlanırken, bu sınırların dışındaki tüm durumlar anormal uterin kanama kabul edilir.
- Anormal kanamalar; gebelik, miyom, polip ve kanser gibi organik nedenlerden kaynaklanabileceği gibi, %70 oranında yumurtlama bozukluklarına bağlı disfonksiyonel nedenlerden oluşur.
- Tedavi süreci kanamanın altında yatan nedene göre planlanmakta olup; organik sorunlarda cerrahi müdahale, hormonal düzensizliklerde ise ilaç veya hormonlu spiral gibi yöntemler tercih edilmektedir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Anormal Uterin Kanama ve Normal Adet Döngüsü Hakkında Bilinmesi Gerekenler
Normal bir adet kanaması, genellikle 21 ile 35 gün arasındaki periyotlarla gerçekleşen, 5 ila 7 gün süren ve toplamda 80 ml hacmi geçmeyen kanamaları ifade eder. Bu tıbbi tanımın dışında kalan tüm durumlar, literatürde anormal uterin kanamalar olarak adlandırılmaktadır. Kadın sağlığı açısından bu döngülerin takibi, olası patolojilerin erken teşhisi için kritik öneme sahiptir.
Adet Kanaması Nasıl Gerçekleşir?
Adet döngüsü, hormonal bir etkileşim sürecidir. Adet bitiminden yumurtlama dönemine kadar salgılanan östrojen hormonu sayesinde rahim içi tabakası kalınlaşır. Yumurtlamadan sonra yükselen progesteron hormonu, endometrium adı verilen rahim iç zarına sağlam bir yapı kazandırır. Progesteron seviyesinin düşmeye başlamasıyla birlikte bu dokunun beslenmesi bozulur ve dökülme süreci başlar; bu durum adet kanaması olarak dışarı yansır.
Normal Adet Süresi ve Miktarı Ne Kadar Olmalı?
Tıbbi standartlara göre adet kanamasının 2 ile 7 gün arasında sürmesi normal kabul edilir. Miktar açısından değerlendirildiğinde, bir kadının günde 3-5 adet pedi tam dolu şekilde değiştirmesi, kanamanın normalden fazla olduğu anlamına gelir.
Adet Sıklığı ve Terminoloji
Bir adetin başlangıcından sonraki adetin başlangıcına kadar geçen sürenin en az 21, en fazla 35 gün olması gerekir. Kadınların büyük çoğunluğunda bu süre 28 günde bir tekrarlanır. Kanama düzenindeki bozukluklar şu şekilde sınıflandırılır:
- Polimenore: 21 günden daha sık olan adet kanaması.
- Oligomenore: 35 günden fazla aralıklarla olan mens kanaması.
- Hipermenore: Miktarı 80 ml'den fazla olan kanamalar.
- Metroraji: Düzensiz aralıklarla gerçekleşen kanama.
- Menometroraji: Sık, düzensiz ve yüksek miktarlı kanama.
- İntermenstrual Kanama (Ara Kanama): İki normal adet dönemi arasında görülen kanamalar.
Anormal vajinal ve uterus kanamaları temel olarak iki ana grupta incelenir:
- Organik Sebebe Bağlı Kanama: Altta yatan bir hastalık veya anatomik anormallik mevcuttur.
- Disfonksiyonel Uterus Kanaması: Kanamayı açıklayacak herhangi bir organik sebep bulunamaz.
Organik Sebebe Bağlı Anormal Uterus Kanamaları
Üreme çağındaki kadınlarda, gebelik komplikasyonları dışarıda tutulduğunda, en sık neden anovulasyon (yumurtlama olmaması) durumudur. Yaş gruplarına göre nedenler değişkenlik gösterir:
- Genç Kızlarda: En sık neden vulvovajinit (genital kanal enfeksiyonu) olarak görülür.
- Menopoz Döneminde: En sık neden rahim iç zarının incelmesi (endometrial atrofi) durumudur.
Anormal Uterus Kanamalarının Nedenleri
| Neden Kategorisi | Açıklama |
|---|---|
| Gebelik Komplikasyonları | Dış gebelik, düşük tehdidi, ölü bebek veya mol gebeliği ilk akla gelmesi gereken nedenlerdir. |
| Miyoma Uteri | Rahimdeki iyi huylu ur yapılarıdır. Özellikle intramural ve submüköz miyomlar şiddetli kanama yapar. |
| Polipler | Endometrial veya servikal polipler kanama yapabilir; kanser riski düşük olsa da cerrahi olarak alınmalıdır. |
| Over Kistleri | Yumurtalıktaki kistler aşırı östrojen salgılayarak kanama düzenini bozabilir. |
| Kanserler | Özellikle menopoz sonrası kanama yaşayanların %10'unda endometrium kanseri riski bulunur. |
| Enfeksiyonlar | Rahim içi (endometrit) veya rahim ağzı (servisit) iltihapları kanamaya yol açabilir. |
| Sistemik Hastalıklar | Pıhtılaşma bozuklukları, hormonal hastalıklar veya siroz kanama nedeni olabilir. |
| İlaç ve Yaşam Biçimi | Doğum kontrol hapları, HRT, antidepresanlar, yoğun stres, obezite ve aşırı egzersiz etkilidir. |
Disfonksiyonel Uterin Kanamalar (DUK)
Herhangi bir organik nedene bağlanamayan kanamalardır ve tüm vakaların %70'ini oluşturur. En yaygın sebebi yumurtlamanın olmamasıdır. Genellikle ilk adet döneminden sonraki ilk 2 yıl ve menopoz öncesi dönemde sıkça karşılaşılan bir durumdur.
Anormal Uterus Kanamalarında Tanı Süreci
Tanı için ilk adım kapsamlı bir özgeçmiş sorgulaması ve fizik muayenedir. İzlenen prosedürler şunlardır:
- Gebelik Testi: Üreme çağındaki her kadında mutlaka yapılmalıdır.
- Hormon Testleri: Tiroid fonksiyonları ve prolaktin düzeyleri kontrol edilir.
- Biyopsi: Kanser riskini ekarte etmek için özellikle tedaviye yanıt vermeyen hastalarda uygulanır.
- Görüntüleme: Transvajinal ultrasonografi, sonohisterografi veya histeroskopi ile rahim içi incelenir.
Anormal Uterus Kanamalarında Tedavi Yöntemleri
Tedavi, kanamanın nedenine göre planlanır. Eğer organik bir neden (miyom, polip, kist) varsa cerrahi müdahale uygulanır. Enfeksiyonlarda antibiyotik, hormonal bozukluklarda ise ilaç tedavisi tercih edilir.
Disfonksiyonel kanamalarda cerrahi genellikle gerekmez; ilaç tedavisi ve yaşam tarzı değişiklikleri ön plandadır:
- Adölesanlarda: Progesteron, doğum kontrol hapları ve demir takviyeleri.
- Üreme Döneminde: Hormonlu spiraller ve doğum kontrol hapları.
- Menopoz Döneminde: Biyopsi sonrası hormon tedavileri, endometrial ablasyon veya histerektomi (rahim alınması).
- Genel: Ağrı kesiciler kanama miktarını %50 oranında azaltabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Uzun Süren Adet Kanaması Nasıl Durdurulur? Öncelikle organik bir neden olup olmadığı araştırılır. Hormonal bir dengesizlik varsa bu düzeltilir. Gerekli durumlarda analjezikler ve progesteron içerikli ilaçlar kullanılır.
Aşırı Adet Kanaması Nasıl Durdurulur? Özellikle genç kızlarda görülen ve hemoglobin değerini kritik seviyelere düşüren aşırı kanama durumunda, yüksek doz progesteron veya doğum kontrol hapları kullanılır. Kanama kontrol altına alındıktan sonra tedaviye 3-6 ay daha devam edilmelidir.
Kahverengi Adet Kanaması Ne Anlama Gelir? Genellikle adet öncesi veya sonrası lekelenme şeklinde görülür. Çoğu zaman altında ciddi bir neden bulunmasa da, tüm organik ihtimallerin değerlendirilmesi önerilir.
