Anormal Vajinal Kanama
- Anormal uterin kanama, adet süresinin 7 günden uzun sürmesi, döngülerin 21 günden sık olması veya 80 ml'den fazla kan kaybı yaşanması durumudur.
- Kanamalar yapısal bozukluklar ve sistemik hastalıklar gibi organik nedenlerin yanı sıra, genellikle yumurtlama bozukluklarından kaynaklanan disfonksiyonel nedenlere dayanır.
- Tanı sürecinde gebelik testi, biyopsi ve görüntüleme yöntemleri kullanılırken; tedavi hastanın durumuna göre hormonal ilaçlar, küretaj veya cerrahi müdahalelerle gerçekleştirilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Anormal Uterin Kanama Nedir?
Anormal uterin kanama, bir kadının alışılmış adet düzeninden belirgin şekilde sapma göstermesi durumudur. Tıbbi olarak bir kanamanın anormal kabul edilmesi için adet süresinin 7 günden fazla sürmesi, döngülerin 21 günden daha sık tekrarlaması veya toplam kan kaybının 80 ml’den fazla olması kriterleri esas alınır.
Anormal Uterin Kanamada Ayırıcı Tanı
Kanamalar temel olarak organik ve disfonksiyonel (endokrinolojik) olmak üzere iki ana gruba ayrılır. Disfonksiyonel kanama tanısı, ancak tüm organik nedenler dışlandıktan sonra konulabilir. Organik nedenler ise üreme organlarındaki yapısal bozukluklar, sistemik hastalıklar ve kanama bozuklukları olarak sınıflandırılır.
Organik Nedenler ve Yapısal Bozukluklar
Üreme organlarındaki iyi huylu (benign) veya kötü huylu (malign) tümörler anormal kanamanın en sık nedenleridir. Bu kapsamda değerlendirilen başlıca durumlar şunlardır:
- Serviks (rahim ağzı) kanseri ve prekanseröz lezyonlar (CIN)
- Endometrium (rahim zarı) kanseri, hiperplazisi ve uterus sarkomu
- Vulva ve vajina kanserleri ile bu bölgelerdeki öncül lezyonlar
- Myomlar (Leiomyom), polipler ve adenomyozis
- Servisit, endometrit ve salpinjit gibi enfeksiyonlar
- Polikistik Over Sendromu (PKOS)
Üreme çağındaki kadınlarda ise düşük, düşük tehdidi, dış gebelik ve mol gebeliği (üzüm gebeliği) gibi gebelik komplikasyonları mutlaka göz önünde bulundurulmalıdır.
Sistemik ve Kan Hastalıkları
Kronik hastalıklar vücudun hormonal dengesini bozarak adet düzenini değiştirebilir. Özellikle tiroid hastalıkları ve karaciğerde östrojen metabolizmasını bozan siroz gibi kronik karaciğer hastalıkları bu duruma örnektir. Ayrıca, pıhtılaşma mekanizmasını etkileyen şu hastalıklar da kanamaya yol açabilir:
| Hastalık Grubu | Örnek Hastalıklar |
|---|---|
| Kan Hastalıkları | Von-Willebrand, Lösemi, ITP (İdiopatik Trombositopenik Purpura) |
| Endokrin Bozukluklar | Hipotiroidizm, Hipertiroidizm |
| Organik Yetmezlikler | Kronik Karaciğer Hastalıkları |
Disfonksiyonel Kanamanın Nedenleri
Bu tür kanamaların en yaygın sebebi anovulasyon yani yumurtlama bozukluğudur. Yumurtlama bozuklukları sıklıkla ilk adet (menarş) sonrası dönemde ve menopoz öncesi süreçte görülür. Uzun süreli östrojen etkisi ve progesteron eksikliği, ilerleyen yıllarda rahim zarı kalınlaşması ve rahim kanseri riskini artırabilir.
Tanı ve Değerlendirme Süreci
Anormal kanaması olan hastanın değerlendirilmesi; detaylı bir öykü, fizik muayene ve laboratuvar tetkikleriyle başlar. Ergenlik döneminde adetlerin %50'si yumurtlamasız olabileceği için bu durum normal kabul edilebilir; ancak cinsel aktif bireylerde gebelik testi önceliklidir.
Tanı sürecinde kullanılan yöntemler şunlardır:
- Laboratuvar: Tam kan sayımı, pıhtılaşma testleri ve TSH ölçümü.
- Endometrial Biopsi: 35 yaş üstü kadınlarda veya hormonal tedaviye yanıt vermeyenlerde parça alınması (kürtaj) işlemidir.
- Görüntüleme: Sulu ultrason (SİS) ve rahim içinin ışıklı cihazla incelenmesi olan Histeroskopi.
Tedavi Yöntemleri
Tedavi yaklaşımı kanamanın şiddetine (akut veya kronik) ve hastanın çocuk istemine göre belirlenir.
Akut ve Kronik Tedavi Seçenekleri
- Cerrahi Müdahale: Akut kanamalarda en etkili yöntem dilatasyon ve küretaj (rahim ağzının genişletilip parça alınması) işlemidir.
- Hormonal Tedavi: Ergenlerde ve düşük riskli hastalarda yüksek doz östrojen, progestin veya doğum kontrol hapları tercih edilir.
- İlaç Tedavisi: Şiddetli kanamalarda kan kaybını azaltmak için nonsteroid antiinflamatuar (ağrı kesiciler) ve antifibrinolitik ilaçlar kullanılabilir.
- Kalıcı Çözümler: Konservatif yöntemlerin yetersiz kaldığı durumlarda rahim zarının tahrip edilmesi veya histerektomi (rahmin alınması) operasyonu uygulanır.
Çocuk sahibi olmak isteyen hastalarda ise klomifen veya gonadotropin gibi ilaçlarla yumurtlama tedavisi veya aşılama/tüp bebek yöntemlerine başvurulmaktadır.
