Anormal Uterin Kanama

Anormal Uterin Kanama Nedir?

Anormal uterin kanama, rahim kaynaklı olan ve normal adet düzeninin dışında gerçekleşen her türlü kanama paternini ifade eder. Kadın sağlığı sorunları arasında oldukça yaygın olan bu durum, jinekoloji polikliniklerine yapılan başvuruların yaklaşık üçte birini oluşturmaktadır. Adet miktarındaki artış, süresindeki uzama veya döngülerin düzensizleşmesi, uluslararası terminoloji sistemindeki belirli kriterlere göre anormal olarak kabul edilir.

Normal ve Anormal Adet Döngüsü Arasındaki Farklar

Güncel tıbbi sınıflamalara (FIGO Sistem 1) göre, adet kanamalarının normal kabul edilebilmesi için belirli sınır değerler mevcuttur. Bu sınırların dışındaki durumlar anormal uterin kanama kapsamına girer:

• Kanama Miktarı: Eski tanımlarda 80 ml sınırı bulunurken, günümüzde kadının yaşam kalitesini bozan her türlü ağır kanama anormal kabul edilmektedir.
• Adet Süresi: 2 ila 7 gün arası normaldir; 8 gün ve üzerindeki kanamalar anormaldir.
• Döngü Aralığı: İki adetin ilk günleri arasındaki sürenin 24-38 gün olması normaldir. Bu aralığın dışındaki döngüler düzensizdir.
• Varyasyon: İki döngü arasındaki sürenin bir önceki döneme göre 7-9 günden fazla değişmesi (uzaması veya kısalması) anormal bir durumdur.
• Ara Kanamalar: Normal döngü dışındaki lekelenmeler veya doğum kontrol hapı gibi hormonal tedaviler sırasında görülen zamansız kanamalar da bu sınıfa girer.

Anormal Uterin Kanama Belirtileri Nelerdir?

Anormal uterin kanama yaşayan kadınlar genellikle olağandışı vajinal kanama şikayetiyle uzmana başvururlar. En sık görülen belirtiler şunlardır:

• Gece ped değiştirme ihtiyacı hissetmek.
• Saat başı ped değiştirecek kadar yoğun kanama.
• Fiziksel, duygusal ve sosyal yaşam kalitesinin düşmesi.
• Anemi (kansızlık) belirtileri: Halsizlik, baş dönmesi, nefes darlığı ve çarpıntı.

Anormal Uterin Kanamanın Nedenleri

Anormal kanamalar her yaş grubunda görülebilir ancak nedenleri yaşa göre farklılık gösterir. Nedenler yapısal ve yapısal olmayan (PALM-COEIN klasifikasyonu) olarak ikiye ayrılır:

Bunların yanı sıra obezite, aşırı egzersiz, hızlı kilo değişimi ve anksiyete gibi faktörler yumurtlama işlevini etkileyebilir. Ancak birçok vakada altta yatan tanımlanabilir bir neden bulunamayabilir (idiyopatik).

Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Kanamanın şiddeti ve altında yatan neden, hayati risk oluşturabilir. Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden bir kadın doğum uzmanına başvurulmalıdır:

1. Acil Durumlar: Kan değerlerinin aniden düştüğü ağır (akut) kanamalar hayati tehlike arz eder ve acil müdahale gerektirir.
2. Kanser Riski: Rahim, rahim ağzı veya yumurtalık kanseri gibi kötü huylu nedenlerin dışlanması gerekir.
3. Gebelik Komplikasyonları: Dış gebelik gibi acil tıbbi durumların tanınması kritiktir.
4. Kronik Kanamalar: Uzun süreli ve az miktardaki kanamalar ihmal edilirse; doku beslenmesi bozulur, sistemik hastalıklar ve kalp hastalıkları riski artar.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Tanı süreci detaylı bir hasta öyküsü ile başlar. İzlenen adımlar şunlardır:

• Ultrasonografi: Yapısal nedenlerin (miyom, polip vb.) tespiti için kullanılır.
• Endometrial Biyopsi: Riskli durumlarda rahim iç duvarından örnek alınarak kanser taraması yapılır.
• Kan Tetkikleri: Hormon düzeyleri ve pıhtılaşma faktörleri incelenir.
• Histeroskopi: Rahmin içerisinin kamera ile incelenmesi yöntemidir; hem tanı hem tedavi amaçlı kullanılabilir.

Tedavi Seçenekleri ve Cerrahi Müdahale

Tedavi planı; hastanın yaşına, çocuk istemine ve kanamanın nedenine göre kişiselleştirilir.

• Medikal Tedavi: Genellikle ilk tercihtir. Doğum kontrol hapları, progesteron içeren ilaçlar veya hormonlu spiral (Mirena) kullanılır.
• Cerrahi Tedavi: İlaç tedavisine yanıt alınamayan durumlarda uygulanır. Endometrial ablasyon (rahim iç duvarının yakılması), miyom ameliyatları veya rahmin alınması (histerektomi) bu seçenekler arasındadır.

Önemli Not: Üreme çağındaki her kadın olağandışı kanamalarda gebelik ihtimalini göz önünde bulundurmalı; menopoz sonrası görülen her türlü kanama ise mutlaka uzman tarafından değerlendirilmelidir.