Anal fistül (makatta apse) nasıl oluşur? belirtileri nelerdir?
- Anal abseler genellikle anal bezlerin tıkanmasıyla oluşur ve makat bölgesinde ağrılı şişlik, hassasiyet ve bazen ateş gibi belirtilerle kendini gösterir.
- Abselerin tedavisi uzman bir cerrah tarafından anestezi altında drenaj yapılmasını gerektirir, aksi takdirde hastalık büyük oranda anal fistüle dönüşebilir.
- Anal fistül kendiliğinden veya ilaçla iyileşmeyen, başarılı bir sonuç için fistülün doğru haritalandırılmasını ve cerrahi müdahaleyi zorunlu kılan bir durumdur.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Anal Abse Nedir ve Neden Oluşur?
Anal abseler, hemen her zaman anal kanal içerisinde yerleşik bulunan anal bez yapılarının ağızlarının tıkanması, şişmesi ve iltihap biriktirmesi sonucu gelişen yaygın bir proktolojik sorundur. Kesin bir nedensellik henüz tam olarak kurulmamış olsa da belirli risk faktörleri bu hastalığın gelişiminde önemli rol oynar.
Anal abse vakalarında sıklıkla rastlanan risk faktörleri şunlardır:
- Kabızlık ve düzensiz dışkılama alışkanlıkları
- Erkek cinsiyet
- Kötü hijyen koşulları ve şişmanlık
- Şeker hastalığı (diyabet) gibi bağışıklık sistemini zayıflatan hastalıklar
Anal Abse Belirtileri ve Tanı Yöntemleri
Anal absenin klinik tablosu diğer vücut abseleri ile benzerlik gösterir. Hastalarda tipik olarak makat bölgesinde şişlik, zonklayıcı tarzda künt ağrı ve oturamama derecesine varan hassasiyet görülür. İleri vakalarda bu tabloya ateş ve halsizlik gibi sistemik semptomlar da eşlik edebilmektedir.
Tanı süreci genellikle uzman bir hekim tarafından gerçekleştirilen proktolojik muayene ile kolayca konulabilir. Ancak bazı yüksek yerleşimli (supralevator) abselerin tespiti daha karmaşık olabilir. Bu tür durumlarda MR ile görüntüleme yöntemine başvurulabilir. Ayrıca, altta yatan bir Crohn hastalığı ihtimalini dışlamak (ekartasyon) amacıyla kolonoskopi yapılması gerekebilir.
Anal Abse Tedavisi ve Fistülleşme Riski
Her absenin doğal akıbeti dışa açılmak veya patlamak şeklindedir. Ancak bu sürecin kendiliğinden gerçekleşmesini beklemek yerine, anestezi altında uzman bir cerrah tarafından uygun teknikle drenaj (boşaltma) işlemi yapılması hayati önem taşır. İlk kez abse sorunu yaşayan hastalarda, cerrahi drenaj ile birlikte uygulanan koruyucu tedbirler sorunun tekrarlamasını engelleyebilir.
Maalesef anal abselerin büyük bir çoğunluğu süreç içerisinde anal fistüle dönüşmektedir. Anal fistül, tedavisi uzmanlık gerektiren ve cerrahları en çok uğraştıran problemlerden biri olarak kabul edilir.
Anal Fistül Tedavisi Sadece Ameliyatla mı Yapılır?
Anal fistül, sıklıkla bölgede gelişen bir abse sonrası veya cerrahi boşaltma işlemini takiben ortaya çıkan akıntılı ve kanamalı şikayetlerle kendini gösterir. Bir kez fistül geliştiğinde, hastalığın kendiliğinden ya da ilaçla (konservatif yöntemlerle) iyileşmesi mümkün değildir; bu durum mutlaka cerrahi tedavi gerektirir.
Anal fistül cerrahisi; deneyim, dikkat ve teknolojinin maksimum düzeyde kullanılmasını gerektiren özel bir alandır. Günümüzde klasik yöntemlerin dışındaki bazı uygulamalar şunlardır:
- FiLaC (Lazer uygulamaları)
- Fibrin yapıştırıcılar
- LIFT (Fistül traktının bağlanması)
- VAFT (Video eşliğinde fistül tedavisi)
Ancak bu modern yöntemlerin bir kısmı ne yazık ki başarısızlıkla sonuçlanmış, bir kısmının ise uzun dönem sonuçları henüz belirsizliğini korumaktadır.
Başarılı Bir Fistül Ameliyatı İçin Stratejik Yaklaşım
Fistül tedavisi, Hipokrat döneminden bu yana temel olarak üç ana yönteme dayanmaktadır. Doğru uygulandıklarında bu yöntemler en iyi sonuç veren tekniklerdir:
- Fistülotomi: Fistül kompleksinin üzerinin açılması ve alttan dolarak iyileşmesinin sağlanması.
- Fistülektomi: Fistül kanalının tamamen çıkartılması.
- Seton Uygulaması: İpliksi materyaller kullanılarak fistülün kurutulması veya yavaşça kesilmesi.
Tedavide başarıyı belirleyen ana unsur kullanılan tekniğin isminden ziyade; fistül olgusunun iyi haritalandırılması, yan dalların varlığı, kas tutulum oranı ve hastayla kurulan doğru iletişimdir. Hiçbir cerrah, bir fistülü tek seferde %100 başarıyla halledeceğini iddia edemez; çünkü her vaka atnalı uzanım veya Crohn hastalığı gibi riskler barındıran çok yönlü bir strateji gerektirir.
