Ameliyatla Geçmeyen Bel Fıtıkları

Başarısız Bel Cerrahisi Nedir?

Başarısız bel cerrahisi, bel fıtığı nedeniyle operasyon geçirmiş ancak ameliyat sonrasında bel ve bacak bölgesindeki ağrıları geçmemiş hastalar için kullanılan tıbbi bir teşhistir. Bu durum, hastanın yaşam kalitesini ciddi oranda düşüren ve cerrahi müdahaleden beklenen sonucun alınamadığını gösteren klinik bir tablodur.

Bel Fıtığının Mekanizması ve Sinir Baskısı

Bel fıtığı, omurların arasında amortisör görevi gören disklerin baloncuk yaparak fıtıklaşması ve sinirlere baskı yapmasıyla oluşur. Bu durum MR görüntülerine göre başlangıç, ilerlemiş, patlamış veya kopmuş fıtık olarak sınıflandırılır. Fıtıklar genellikle tek taraflı olsa da, çok büyük fıtıklar her iki bacağı da etkileyebilir.

Ağrı, aslında sıkışan sinirin bir korunma feryadıdır ve hayat kalitesini bozan temel unsurdur. Fıtıklar sadece mekanik sinir baskısı ile değil, ürettikleri kimyasal maddelerle de sinir kökünü şişirerek şiddetli ağrıya yol açarlar. Bu nedenle tedavi süreci hem mekanik baskıyı kaldırmayı hem de kimyasal irritasyonu engellemeyi amaçlar.

Her Bel Fıtığı Ameliyat Gerektirir mi?

Bilimsel araştırmalar, bel fıtığı teşhisi konulan hastaların sadece %1,5 gibi çok küçük bir kısmında ameliyatın zaruri olduğunu göstermektedir. Geçmişte bu oran ülkemizde %40’lara kadar çıksa da, günümüzde ameliyatsız tedavi yöntemlerinin başarısı daha net anlaşılmıştır. Bel ağrısı tek başına bir ameliyat nedeni değildir; cerrahi için fonksiyon bozukluğu ve yaşamı ciddi etkileyen ağrılar kriter alınmalıdır.

Bel fıtığı ameliyatı olan hastaların bilmesi gereken en önemli nokta, fıtığın aynı bölgeden nüks edebileceğidir. Ameliyat "kesin çözüm" olarak görülmemeli, hastalar yaşam tarzlarını belirli kurallara göre düzenlemelidir. Ameliyat sonrası iyileşme oranı beklentinin altında kalabilir ve hatta bazı durumlarda tablo daha kötüye gidebilir.

Ameliyat Neden Başarısız Olur?

Doğru tanı konulmuş ve teknik olarak başarılı bir operasyon yapılmış olsa bile, hastaların yaklaşık %15’inde başarısız bel cerrahisi sorunu görülebilir. Operasyonun başarısızlık nedenleri şu şekilde sıralanabilir:

• Konulan tanının yanlış olması,
• Yanlış seviyeden (fıtık olmayan mesafeden) ameliyat yapılması,
• Operasyon tekniğindeki hatalar veya eksiklikler,
• Ameliyat bölgesinde gelişen yapışıklıklar (granülasyon dokusu),
• Fıtığın aynı veya farklı bir bölgeden nüks etmesi.

Ameliyat Sonrası Yapışıklık Belirtileri

Ameliyat bölgesindeki dokuların iyileşirken sinire yapışması, cerrahın hatasından bağımsız olarak hastanın bünyesiyle ilgili bir durum olabilir. Bazı vakalarda platin (vida) takılmasına rağmen ağrılar devam edebilir. En sık karşılaşılan yapışıklık belirtileri şunlardır:

• Ameliyat sonrası ağrının hiç geçmemesi,
• Yanma, uyuşma ve karıncalanma hissi,
• İğnelenme ve eski ağrı bölgesinde krampların oluşması.

Tanı: Yapışıklık mı Yoksa Nüks Fıtık mı?

Tedavi planını belirlemek için ağrının kaynağını netleştirmek hayati önem taşır. Bu ayrımı yapmak için kontrastlı (ilaçlı) MR ve sinir ileti çalışmaları (E.M.G.) kullanılır. Kontrastlı MR sayesinde operasyon sahasındaki patolojiler detaylıca incelenir.

Başarısız Bel Cerrahisinde Girişimsel Tedavi: Epiduroplasti

Epidural fibrozis olarak adlandırılan doku yapışıklıklarında, ağrı uzmanları tarafından uygulanan girişimsel yöntemler oldukça etkilidir. Bu yöntemde görüntüleme cihazları eşliğinde kuyruk sokumundan girilerek özel bir kateter yerleştirilir.

Epiduroplasti (Epidural Lizis) adı verilen bu işlemde şu adımlar izlenir:

1. Kateter, görüntüleme eşliğinde tam olarak yapışıklığın olduğu bölgeye ulaştırılır.
2. Bölgeye yapışıklık çözücü ve doku eritici enzimler enjekte edilir.
3. Ödemli sinirler için kortizon, ozon ve ağrı kesicilerden oluşan bir kokteyl uygulanır.

Bu teknik, ameliyat sonrası dönemde ne kadar erken uygulanırsa başarı oranı o kadar yüksek olur. Zaman geçtikçe dokuların tedaviye verdiği yanıt güçleşmektedir.