Alerjik Bronşit / Astım Ergenlikte Geçer mi?

Çocuklarda Astım Belirtileri ve Günlük Yaşama Etkileri

Çocukluk çağı astımı, tekrarlayan ataklar halinde kendini gösteren öksürük, hırıltı ve nefes darlığı gibi semptomlarla seyreden kronik bir solunum yolu hastalığıdır. Bu belirtiler genellikle bronş gevşetici ilaçlarla veya kendiliğinden düzelme gösterse de, üst solunum yolu enfeksiyonları gibi tetikleyicilerle tekrar ortaya çıkar.

Astımı olan pek çok çocuk, fiziksel aktivite sırasında öksürdüğü için hareketlerini kısıtlamak zorunda kalır. Bu durumun beraberinde getirdiği hareketsizlik ve kilo alımı, astım tablosunu daha da ağırlaştırır. Ayrıca gece artan öksürük nöbetleri uyku kalitesini bozarak çocuğun okul başarısını düşürmekte ve devamsızlığa neden olmaktadır.

Çocuklarda Astım %90 Oranında Alerjiktir

Tıbbi literatürde alerjik bronşit ve çocukluk çağı astımı terimleri, vakaların %90'ının alerji kökenli olması nedeniyle eş anlamlı olarak kullanılır. Hastalık genellikle ilk 3 yaş içerisinde belirti vermeye başlar.

Erken yaşta tanı alan çocukların yaklaşık yarısı 6 yaşına geldiğinde hastalığı atlatabilir. Ancak ailelerin en çok merak ettiği konu, hangi çocukların bu iyileşme sürecine dahil olacağıdır. Burada belirleyici olan en temel faktör, hastalığın altında yatan alerjik duyarlılıktır.

Alerjik Astım Büyüyünce Geçer mi?

Toplumdaki yaygın inanışın aksine, alerjik astım büyüyünce kendiliğinden tamamen geçmez. Sadece alerji saptanmayan çocukların 6 yaş civarında hastalığı yenme ihtimali yüksektir. Alerjik olan ve 6 yaşından sonra belirtileri devam eden çocukların %50'sinde, 18 yaşında bulgular kaybolabilir; fakat bu durum genellikle geçicidir. Alerji devam ettiği sürece, iyileştiği düşünülen kişilerin büyük bir kısmı 30'lu yaşlarda yeniden astım atakları geçirmeye başlar.

Astım İlaçları ve Tedavi Yaklaşımları

Çocuklarda astım tedavisi genellikle düşük dozlu kortizonlu ilaçlar ile yönetilir. Bu ilaçlar atakları önlemede ve yaşam kalitesini artırmada oldukça başarılıdır. Ancak bilinmesi gereken kritik nokta şudur: Kortizonlu ilaçlar hastalığı ortadan kaldırmaz, sadece baskılar. Altta yatan alerjik neden tedavi edilmediği sürece, ilaçlar kesildiğinde belirtiler tekrar nükseder.

Tek Hava Yolu, Tek Hastalık Prensibi

Alerjik astım, sıklıkla alerjik nezle ile birlikte görülür. Hava yolu; üstte burun, altta ise bronşlarla bir bütündür. Alerji bu sistemin sadece bir kısmını değil, tamamını etkiler. Dolayısıyla, alerjik nezlesi tedavi edilmeyen bir hastada astımı tam anlamıyla kontrol altına almak mümkün değildir. Tam iyileşme için hava yolunun bir bütün olarak ele alınması gerekir.

Alerji Tedavisinde Çevre Önlemleri

Alerjiyi kontrol altına almanın ilk ve en önemli adımı, tetikleyici maddelerden uzak durmaktır. Türkiye'de ve dünyada çocuklarda astımı en çok tetikleyen unsur ev tozu akarlarıdır (mite).

Ev tozunu azaltmak için alınabilecek önlemler:

• Evdeki halıların kaldırılması.
• Yataklarda ev tozu akarlarını geçirmeyen özel kılıfların kullanılması.
• Çocuğa tamamen sigarasız bir ortam sağlanması.
• Kimyasal maddelerin yaşam alanından uzaklaştırılması.

En Etkin Çözüm: Alerji Aşı Tedavisi

Çevre önlemleri ve ilaçlar şikayetleri azaltsa da, alerjiyi kökten çözen tek yöntem aşı tedavisidir. Bu tedavi, bağışıklık sistemini hatalı tepki verdiği alerjenlere karşı yeniden eğiterek normal rotasına oturtur.

Dil altı damla aşılar, aileler tarafından evde uygulanabilen, hekim gözetimi gerektirmeyen ve hastalığın kalıcı olarak atlatılmasını sağlayan en etkili yoldur. Koruyucu ilaç kullanmak zorunda kalan her çocuğun, bir çocuk alerji uzmanı tarafından aşı tedavisi açısından değerlendirilmesi hayati önem taşır.