Yumurta Dondurma (Oosit Freezing) Nedir?

Yumurta Dondurma (Oosit Dondurma) Nedir?

Özellikle son yıllarda dondurma yöntemlerinin teknolojik olarak gelişmesiyle birlikte oosit dondurma işlemi sayısı dünya genelinde hızla artmaktadır. Günümüzde tüp bebek uygulamaları arasında yer alan bu yöntem sayesinde, kadından toplanan yumurtaların ileride çocuk sahibi olmak üzere güvenle saklanması mümkün hale gelmiştir. Bu işlem, annenin yumurtalarının dondurulduğu andaki yaş ve üreme özelliklerini koruyarak gelecekte sağlıklı gebelikler elde edilmesini amaçlar.

Türkiye'de Yumurta Dondurma Şartları ve Yasal Mevzuat

Ülkemizdeki mevcut kanunlar ve ÜYTE (Üremeye Yardımcı Tedavi) yönetmeliği gereğince, her kadın isteğe bağlı olarak yumurtalarını donduramamaktadır. İşlemin gerçekleştirilebilmesi için belirli tıbbi zorunlulukların bir üniversite veya yetkili eğitim hastanesi raporuyla belgelenmesi gerekir. Bu şartlar şunlardır:

• Oosit rezervinin azaldığının tıbbi olarak tespit edilmesi.
• Ailesel olarak erken menopoz riski bulunduğuna dair rapor düzenlenmesi.
• Yumurtalık rezervini etkileyecek bir cerrahi işlem öncesinde olunması.
• Yumurtalıklara zarar verebilecek kemoterapi veya radyoterapi gibi tedavilerin planlanması.

Yumurta Dondurma İşlemi Nasıl Yapılır?

Oosit dondurma süreci, temel olarak tüp bebek tedavisinde uygulanan protokollerle benzerlik gösterir. İşlem, regl döneminin başlamasıyla birlikte yaklaşık 10 gün süren bir ilaç tedavisi ile başlar. Bu süreçte yumurtalıkların düzenli uyarılması hedeflenir ve gelişim süreci ultrason yardımıyla yakından takip edilir.

Yumurtalar istenen olgunluğa ulaştığında, genel anestezi altında iğne yardımıyla toplanır. Toplanan oositler, laboratuvar ortamında hücrelerinden ayıklanarak olgunluk kontrolünden geçirilir. Uygun olan hücreler, -196 derecede sıvı nitrojen bulunan tanklarda dondurularak muhafaza altına alınır.

Operasyon Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Yumurta toplama işlemi genel anestezi altında yapıldığı için hastaların operasyon günü ve sonrasında pıhtılaşma önleyici ilaçlardan uzak durması önerilir. Müdahale sonrası doktor kontrolünde antibiyotik ve ağrı kesici kullanılabilir. Hasta, işlem sonrası 1-2 saatlik bir dinlenme süresinin ardından aynı gün taburcu edilir.

Yumurta Dondurma İşlemi Kimlere Yapılır?

Bu tedavi yöntemi, sadece rezervi azalan kadınlar için değil, farklı tıbbi gereklilikler doğrultusunda da uygulanmaktadır. Başlıca uygulama nedenleri şunlardır:

• Düşük Yumurta Rezervi: AMH düşüklüğü veya FSH yüksekliği tahlillerle kanıtlanmış hastalar, havuz yöntemi ile ilerideki gebelik şansını artırabilir.
• Kanser Tedavileri: Radyoterapi, kemoterapi veya kök hücre transferi öncesinde üreme kapasitesini korumak isteyen hastalar.
• Sperm Yetersizliği: Yumurta toplama gününde erkekten alınan sperm sayısının yetersiz kalması durumu.
• OHSS Riski: Yumurtalıkların aşırı uyarıldığı ve transfer işleminin ertelenmesi gereken durumlar.
• Yaş Faktörü: İleri yaşta olup henüz hamilelik planlamayan ancak üreme kapasitesini korumak isteyen bireyler.

Sıkça Sorulan Sorular

Yumurta Dondurma İşlemi Kaç Yaşında Yapılmalı?

Kadınlarda yumurta rezervi ve kalitesi genellikle 35 yaşından sonra azalmaya başlar. Bu nedenle uzmanlar, yumurta dondurma işleminin verimlilik açısından 35 yaşından önce yapılmasını tavsiye etmektedir.

İşlem Yumurtalıklara Zarar Verir mi?

Hayır, bu işlem kadının o ayki döngüsünde zaten doğal olarak atılacak olan yumurtalarına yöneliktir. Vitrifikasyon (camsılaştırma) gibi güncel teknikler sayesinde hücre içinde buz kristali oluşumu engellenir ve hücreler canlılığını kaybetmeden saklanır. İşlem sonrası yumurtalıklar eski düzeninde çalışmaya devam eder.

Dondurulan Yumurtalar Ne Kadar Süre Saklanır?

Yasal olarak dondurulan yumurtaların 5 yıl süreyle saklanması mümkündür; ancak talep doğrultusunda bu süre uzatılabilmektedir. Güncel yöntemlerle dondurulup çözdürülen oositlerin sağ kalım oranı %90 seviyelerine ulaşmıştır.

Bekar Kadınlarda (Bakirelerde) İşlem Nasıl Yapılır?

Yumurta toplama işlemi standart olarak vajinal yol ile gerçekleştirilir. Bu süreçte kızlık zarının yapısı ultrason girişine uygun değilse, gerekirse operasyon sırasında açılabilir. Karından yapılan toplama işlemi, organ yaralanma riski taşıması ve daha az yumurta toplanmasına neden olması sebebiyle genellikle tercih edilmemektedir.