Yemek borusu varisi tedavisi

Özofagus Varisleri ve Karaciğer Sirozu İlişkisi

Özofagus varisleri (ÖV), karaciğer sirozu tanısı alan hastaların yaklaşık %50’sinde görülen ve hayati risk taşıyan bir komplikasyondur. Yıllık oluşum sıklığı %5 civarında seyreden bu varisler, tanı konulmasını takip eden ilk 2 yıl içerisinde %25-30 oranında kanama insidansına sahiptir. Karaciğer yetersizliğinin ciddiyetiyle doğrudan ilişkili olan bu durumda, kanama riskini belirleyen en kritik endoskopik göstergeler varis boyutu ve kırmızı renk belirtileridir.

Özofagus Varisi Kanamalarında Tanı ve Acil Müdahale

Sirotik hastalarda meydana gelen kanamaların %15’i portal hipertansiyon dışı nedenlerden kaynaklanabilmektedir. Bu nedenle, hem özofagus varislerinin saptanması hem de diğer olası kanama nedenlerinin ekarte edilmesi için acil endoskopi (başvuruyu takiben ilk 12 saat içerisinde) temel tanı ve tedavi metodudur. Günümüzde kanama kontrolünde; skleroterapi, ligasyon ve obliterasyon gibi teknikler birincil rol oynamaktadır.

Endoskopik Varis Ligasyonu (EVL) Nedir?

Endoskopik Varis Ligasyonu (EVL), endoskopun ucuna yerleştirilen şeffaf bir plastik kep aracılığıyla gerçekleştirilen mekanik bir tedavi yöntemidir. İşlem sırasında varis kolonları kep içerisine aspire edilir ve üzerlerine lastik bant tatbik edilerek damar tıkanması sağlanır. Çoklu bant atan modern gereçlerin kullanımı, tekli sistemlere göre işlemi daha güvenli, hızlı ve kolay hale getirmiş; over tüp kullanımına bağlı gelişebilecek ağır komplikasyon riskini ortadan kaldırmıştır.

EVL Uygulama Tekniği ve Süreç

EVL prosedürü belirli bir sistematik çerçevesinde uygulanır:

• Uygulama Alanı: İşlem gastroözofageal bileşkeden başlar ve 6-8 cm proksimale kadar helikal (sarmal) bir rota izlenerek devam eder. Bu yöntem çevresel ligasyon oluşumunu engeller.
• Aktif Kanama Müdahalesi: Aktif bir kanama mevcutsa, bantlama işlemine doğrudan kanama odağından başlanır.
• Seans Sayısı: Her seansta 10 banda kadar uygulama yapılabilir. Varislerin tam tıkanması sağlanana kadar 2-4 hafta aralıklarla genellikle 2-4 seans uygulama gerekir.

Tedavi Başarısı ve Komplikasyon Analizi

Varisler tamamen kaybolduğunda veya bantlama için aspire edilemeyecek kadar küçüldüğünde eradikasyon sağlanmış kabul edilir. EVL yöntemi ile tedavi başarısı hastaların %90’ında gözlenmekle birlikte, nüks gelişimi nadir değildir. Bu nedenle düzenli endoskopik takip ve gerekirse ek seanslar hayati önem taşır.

Olası Yan Etkiler

EVL sonrası hastaların %45’e varan bir kısmında geçici disfaji (yutma güçlüğü), göğüste rahatsızlık hissi veya ağrı gibi minör şikayetler görülebilir. Bantlama alanında yüzeyel ülserler sık görülse de bu ülserlere bağlı kanama riski oldukça düşüktür. Ayrıca, EVL yönteminde bakteriyemi ve spontan bakteriyel peritonit (SBP) gibi enfeksiyon komplikasyonlarına, EST yöntemine oranla çok daha nadir rastlanır.