Yemek borusu (özafagus) darlıklarının tedavisi
- Özofagus dilatasyonu, yemek borusundaki daralmış bölgelerin endoskopik balon gibi yöntemlerle genişletilmesini sağlayan tıbbi bir prosedürdür.
- İşlem öncesinde en az 6 saatlik açlık gerekirken, uygulama sonrasında hastanın sedasyon etkisi geçene kadar dinlenmesi ve bir süre sıvı gıdalarla beslenmesi önerilir.
- Genellikle güvenli bir işlem olsa da nadiren kanama veya delinme gibi riskler taşıyabilir ve darlığın sebebine bağlı olarak işlemin tekrarlanması veya stent takılması gerekebilir.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Özofagus (Yemek Borusu) Dilatasyonu Nedir?
Özofagus (yemek borusu) dilatasyonu, yemek borusunun herhangi bir tıbbi gerekçeyle daralmış olan bölümlerinin özel yöntemlerle genişletilmesi işlemidir. Bu tedavi prosedüründe farklı teknikler uygulanabilse de günümüzde en güvenilir ve sık tercih edilen yöntem endoskopik balon dilatasyonu olarak bilinmektedir.
Yemek Borusu Daralması Neden Olur?
Yemek borusunda meydana gelen daralmaların en yaygın sebebi, uzun süre devam eden ve yetersiz tedavi edilen gastroözofagial reflü hastalığıdır. Bu hastalık sonucunda yemek borusunun alt kısmında nedbe dokusu oluşarak darlık meydana gelir. Hastalar bu durumda gıdaları yutmada güçlük çeker ve yiyeceklerin göğüs bölgesinde takıldığı hissini yaşarlar.
Yemek borusu daralmasına yol açan diğer faktörler şunlardır:
- Yemek borusu içinde ince zar veya halka oluşumu (Schaski halkası vb.),
- Yemek borusu kanserleri veya komşu organların baskı yapan tümörleri,
- Radyasyon tedavisi sonrası gelişen darlıklar,
- Scleroderma gibi bağ dokusu hastalıkları,
- Eozinofilik özofajit gibi nadir görülen hastalıklar,
- Akalazya (achalasia) gibi fonksiyonel yemek borusu bozuklukları.
Dilatasyon Öncesi Hazırlık Süreci
İşlemin güvenli bir şekilde gerçekleştirilebilmesi için hastaların operasyondan en az 6 saat önce su dahil her türlü gıda tüketimini durdurmuş olması gerekir. Hazırlık aşamasında dikkat edilmesi gereken diğer hususlar şunlardır:
- İlaç Bilgilendirmesi: Kullanılan aspirin, coumadin, heparin gibi kan sulandırıcı ilaçlar mutlaka doktora bildirilmelidir.
- Doz Ayarlaması: Mevcut ilaçların çoğuna devam edilebilse de bazı durumlarda işlem öncesi özel doz ayarlamaları gerekebilir.
- Sağlık Geçmişi: İlaç alerjileri, kalp veya akciğer hastalıkları hakkında doktor önceden bilgilendirilmelidir.
İşlem Nasıl Uygulanır ve Sonrasında Neler Beklenir?
Uygulama öncesinde boğaza lokal anestetik sprey sıkılır ve hastanın rahatlaması için damar yoluyla sakinleştirici (sedasyon) verilir. Gastroskopi işlemine benzer şekilde endoskopla yemek borusuna girilir. Bir kılavuz tel yardımıyla dar bölgeye ulaştırılan balon şişirilerek genişletme sağlanır. Bu esnada göğüs bölgesinde hafif bir baskı veya ağrı hissedilmesi normaldir.
İşlem sonrası dikkat edilmesi gerekenler:
- Hasta bir süre gözlem altında tutulur.
- Boğazdaki uyuşukluk hissi geçtikten sonra genellikle sıvı gıdalarla beslenmeye izin verilir.
- 1-2 gün süresince hafif boğaz ağrısı yaşanabilir.
- Sedasyon etkisi nedeniyle işlem sonrası araba kullanılmamalı ve hastaya refakat edecek bir kişi bulunmalıdır.
Olası Riskler ve Komplikasyonlar
Özofagus dilatasyonu, özellikle tecrübeli gastroenterologlar tarafından yapıldığında oldukça güvenli bir işlemdir. Ancak her tıbbi müdahalede olduğu gibi kanama ve yemek borusu delinmesi gibi ciddi komplikasyon riskleri nadir de olsa mevcuttur. Delinme durumunda cerrahi müdahale gerekebilir.
Aşağıdaki belirtilerden herhangi biri gözlemlendiğinde vakit kaybetmeden doktora başvurulmalıdır:
| Acil Durum Belirtileri | |
|---|---|
| Şiddetli Göğüs Ağrısı | Nefes Darlığı |
| Yüksek Ateş ve Çarpıntı | Soğuk Terleme |
| Aşırı Halsizlik | Ağızdan Kan Gelmesi |
| Siyah Renkli Dışkılama |
Tekrarlayan İşlemler ve Stent Uygulaması
Yemek borusundaki daralmanın türüne ve şiddetine bağlı olarak dilatasyon işleminin tekrarlanması gerekebilir. Eğer darlık asit reflüsü kaynaklıysa, asit baskılayıcı ilaçlar darlığın nüksetmesini geciktirebilir. Doktorunuz riskleri minimize etmek adına işlemi farklı seanslarda, kademeli olarak artan balon kalınlıklarıyla gerçekleştirmeyi tercih edebilir.
Özellikle yemek borusu veya komşu organ tümörlerine bağlı darlıklarda, bölgenin tekrar kapanmasını önlemek amacıyla stent adı verilen metalik borular yerleştirilebilir. Bu tür bir uygulamanın gerekliliği, hastanın klinik durumuna göre uzman doktor tarafından belirlenir.
