Üst GİS Endoskopi

Üst GİS Endoskopi (Gastroskopi) Nedir?

Üst GİS endoskopi; tıp literatüründe gastroskopi, ÖGD veya ösefagogastroduodenoskopi olarak da adlandırılan, sindirim sisteminin üst bölümlerinin detaylı incelenmesini sağlayan ileri bir teşhis yöntemidir. Bu işlem; yemek borusu, mide ve oniki parmak bağırsağının cerrahınız tarafından doğrudan gözlemlenmesine olanak tanır. İnceleme, ağız yoluyla iletilen, küçük parmaktan daha ince, bükülebilen ve ucunda ışıklı bir kamera bulunan teknolojik bir tüp aracılığıyla gerçekleştirilir.

Üst GİS Endoskopi Neden Yapılır?

Bu yöntem, özellikle üst gastrointestinal sistemde meydana gelen şikayetlerin kök nedenini araştırmak için en güvenilir yoldur. Karın ağrısı, bulantı, kusma, yutma güçlüğü ve yanma gibi belirtilerin teşhisinde kritik rol oynar. Ayrıca, sistemdeki kanamaların yerini ve sebebini belirlemede mükemmel sonuçlar verir.

Gastroskopi işlemi, aşağıdaki durumları saptamada X-ışını (tomografi veya direkt grafi) yöntemlerinden çok daha başarılıdır:

• Gastrit ve ösefajit gibi inflamasyonlar,
• Mide ve oniki parmak bağırsağı ülserleri,
• Sindirim sistemi tümörleri,
• Erken evre kanserlerin teşhisi.

İşlem sırasında şüpheli görülen bölgelerden, endoskopiye özel aletler yardımıyla biyopsi alınabilir. Unutulmamalıdır ki biyopsi alınması sadece kanser şüphesi anlamına gelmez; birçok farklı hastalığın kesin tanısı için de bu yönteme başvurulur.

Endoskopik Tedavi ve Müdahaleler

Endoskopi sadece bir teşhis aracı değil, aynı zamanda cerrahi müdahale imkanı sunan bir yöntemdir. Endoskop içerisinden geçirilen özel ekipmanlar sayesinde şu işlemler başarıyla gerçekleştirilebilir:

• Mevcut darlıkların genişletilmesi,
• Poliplerin cerrahi olarak çıkartılması,
• Sindirim sistemine kaçan yabancı cisimlerin tahliyesi.

İşlem Öncesi Gerekli Hazırlıklar

Başarılı bir inceleme için midenin tamamen boş olması gerekmektedir. Bu nedenle hastaların işlemden en az sekiz saat önce yiyecek ve içecek tüketimini durdurması şarttır. Ayrıca, mevcut sağlık durumunuz ve kullandığınız ilaçlar hakkında doktorunuzu bilgilendirmeniz hayati önem taşır.

Özellikle ciddi kalp veya akciğer hastalığı olan bireyler için işlem öncesinde özel bir bakım planlaması yapılmalıdır.

İşlem Sırasında Sizi Neler Bekliyor?

Üst GİS endoskopi işlemi çoğunlukla sedasyon (hafif uyku hali) altında gerçekleştirilir. Bu durum hastanın konforunu artırırken reflekslerin geçici olarak yavaşlamasına neden olur. İşlem süreci şu adımları kapsar:

1. Boğaz bölgesine lokal anestezili sprey sıkılarak yutkunma refleksi rahatlatılır.
2. Hasta yan veya sırt üstü pozisyonda yatırılır.
3. Endoskop ile ağızdan girilerek yemek borusuna ulaşılır.
4. İnceleme kalitesini artırmak amacıyla mide hava ile şişirilir.
5. İşlem genellikle 10 ile 60 dakika arasında tamamlanır.

İşlem Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler

Uygulanan sakinleştirici ilaçların etkisinin geçmesi için işlemden sonra 1-2 saat dinlenilmesi önerilir. İşlem sonrasında birkaç saat boyunca boğaz ağrısı veya yutkunma güçlüğü hissedilmesi normaldir.

Doktorunuz aksini belirtmediği sürece normal diyetinize ve ilaçlarınıza devam edebilirsiniz. Ancak işlem günü, yüksek dikkat gerektiren işlerden ve önemli kararlar almaktan kaçınmanız tavsiye edilir.

Olası Komplikasyonlar ve Riskler

Endoskopi oldukça güvenli bir işlem olsa da, özellikle polipektomi veya kanama kontrolü gibi müdahalelerden sonra nadir komplikasyonlar gelişebilir. Komplikasyonların erken saptanması hayat kurtarıcıdır. Aşağıdaki belirtilerden herhangi birini yaşarsanız vakit kaybetmeden cerrahınıza başvurunuz:

• Şiddetli yutma güçlüğü,
• Artan boğaz, göğüs veya karın ağrısı,
• Yüksek ateş,
• Rektal kanama (makattan kan gelmesi).