Use of Favipiravir in Lactating Mother With COVID-19
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
COVID-19 Pandemisinde Emzirme ve Güncel Yaklaşımlar
2019 yılının Aralık ayında Çin'in Wuhan kentinde ortaya çıkan ve hızla küresel bir salgına dönüşen SARS-CoV-2 virüsü, her yaştan çocuğu etkilemeye devam etmektedir. Pandemi sürecinde emziren annelerin en büyük endişelerinden biri, virüsün veya kullanılan ilaçların bebek üzerindeki olası etkileridir. Ancak T.C. Sağlık Bakanlığı, Türk Neonatoloji Derneği ve CDC gibi otoriteler, gerekli önlemler alınarak emzirmenin sürdürülmesini veya anne sütünün sağılarak bebeğe verilmesini tavsiye etmektedir.
Türkiye'de yapılan araştırmalar, COVID-19 tanılı annelerin emzirme oranları konusunda farklı veriler sunmaktadır. Yapılan iki farklı çalışmada, anne sütü ile besleme oranları bir çalışmada %43,2 iken, diğerinde %74 olarak saptanmıştır. Bu veriler, annelerin emzirme konusundaki tutumlarının değişkenlik gösterdiğini kanıtlamaktadır.
COVID-19 Tedavisinde Kullanılan İlaç Grupları
Emziren annelerin tedavi sürecindeki en temel kaygısı, ilaçların yan etkilerinin süte geçerek bebeğe zarar vermesidir. COVID-19 tedavisinde yaygın olarak kullanılan ilaç grupları şunlardır:
- RNA polimeraz inhibitörleri (Favipiravir)
- HIV proteaz inhibitörleri
- İnterferonlar
- Antikor tedavileri
- Azitromisin
Ülkemizde ilk seçenek olarak tercih edilen Favipiravir'in anne sütüne geçişi hakkında sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu nedenle, ilaç kullanımı sırasında emzirmeye devam eden annelerin deneyimlerinin paylaşılması, erken sütten kesmenin önlenmesi açısından kritik önem taşır.
Vaka Analizi: Favipiravir Kullanımı ve Emzirme Süreci
Kliniğimize burun akıntısı, öksürük ve hafif ateş şikayetleriyle başvuran 15 aylık erkek bebeğin fizik muayenesinde, orofaringeal hiperemi ve 38°C ateş dışında patolojik bulguya rastlanmamıştır. Bebeğin PCR testi negatif çıkarken, halsizlik ve ateş şikayetleri başlayan annenin PCR testi pozitif sonuçlanmıştır.
Anneye Favipiravir tedavisi (ilk gün 2x1600 mg, devamında 2x600 mg) başlanmıştır. İlacın süte geçme potansiyeli ve emzirmenin faydaları hakkında anneye detaylı bilgilendirme yapılmıştır. Favipiravir'in yarılanma ömrünün 2-5,5 saat olması baz alınarak şu strateji izlenmiştir:
- Anne, ilacı almadan hemen önce bebeğini emzirmiştir.
- İlaç dozları arasındaki sürelerde sütünü sağarak boşaltmıştır.
- Son dozdan 12 saat sonra normal emzirme düzenine dönmüştür.
| Parametre | Uygulama Detayı |
|---|---|
| İlaç Dozu (1. Gün) | 2 x 1600 mg |
| İlaç Dozu (2-5. Gün) | 2 x 600 mg |
| Emzirme Sıklığı | İlaç kullanımı sırasında günde 2 kez |
| Takip Süresi | 6 Ay |
Klinik Sonuçlar ve İzlem
Tedavi süresince anne günde iki kez emzirmeye devam etmiş ve bebekte herhangi bir semptom gözlenmemiştir. Annenin tedavisi tamamlandıktan sonra bebeğe yapılan hematolojik ve biyokimyasal testler normal sonuçlanmıştır. 6 ay boyunca takip edilen ve ek gıdanın yanı sıra anne sütü almaya devam eden bebekte hiçbir sağlık sorunu gelişmemiştir.
Güvenli Emzirme İçin Uzman Önerileri
Büyük ölçekli kohort çalışmaları henüz yetersiz olsa da mevcut raporlar, hijyen ve temas izolasyonu kurallarına uyulduğunda SARS-CoV-2'nin anne sütü yoluyla bulaşmadığını göstermektedir. Favipiravir kullanan anneler için şu noktalar hayati önem taşır:
- İlaç Zamanlaması: Emzirme işlemi, ilaç dozunun hemen öncesine planlanmalıdır.
- Süt Sağma: Doz aralarında sütün sağılması, ilaç konsantrasyonunun yönetilmesine yardımcı olabilir.
- Bebek İzlemi: Bebeğin biyokimyasal değerleri ve klinik durumu yakından takip edilmelidir.
Sonuç olarak; COVID-19 tanılı annelerin emzirme ve ilaç kullanımı kararları, sağlık ekibi ve aile iş birliği ile verilmelidir. Favipiravir kullanımı konusundaki klinik bilgi birikiminin artması, annelerin kaygılarını azaltacak ve emzirmenin kesintiye uğramasını engelleyecektir.
