Üreterorenoskopi (URS-RIRS) Üreterorenoskopi(URS) Nedir?

Üreterorenoskopi (URS) Nedir?

Üreterorenoskopi (URS); böbrek ve idrar yollarında (üreterler) meydana gelen hastalıkların teşhis ve tedavisi amacıyla uygulanan, endoskopik kameralı bir yöntemdir. Bu işlem, vücutta herhangi bir cerrahi kesi yapılmadan, doğal idrar kanalından girilerek gerçekleştirilen modern bir tıbbi uygulamadır.

Teşhise Yönelik URS Kullanım Alanları

Üreterorenoskopi, özellikle nedeni tam olarak saptanamayan durumlarda kritik bir tanı aracı olarak kullanılır. Teşhis amaçlı URS şu durumlarda tercih edilir:

• Böbrekte görülen şüpheli görüntüler,
• Böbrek kaynaklı kanamaların odağını bulma,
• İdrar incelemesinde ortaya çıkan tümör şüphesi,
• Daha önce endoskopik yöntemle tedavi edilmiş idrar kanalı tümörlerinin takip ve kontrolü.

Tedaviye Yönelik URS Uygulamaları

URS yöntemi, sadece teşhis değil, aynı zamanda birçok ürolojik hastalığın cerrahi tedavisinde de etkin rol oynar. Başlıca tedavi alanları şunlardır:

• Böbrek ve üreter taşlarının lazerle kırılması ve vücuttan çıkarılması,
• Üreteropelvik veya üreteral darlıkların giderilmesi,
• İdrar kanalı (pelvis ve üreter) tümörlerinin tedavisi,
• Böbrek ve idrar yollarındaki yabancı cisimlerin veya stentlerin çıkartılması.

Üreterorenoskopi (URS) Tipleri

Teknolojinin gelişmesiyle birlikte URS uygulamaları iki ana kategoriye ayrılmıştır. Bu ayrım, kullanılan cihazın fiziksel özelliklerine ve müdahale edilen bölgeye göre belirlenir.

1. Rijid (Sert-Metal) URS

Rijid Üreterorenoskopi, bükülemeyen sert bir yapıya sahip, oldukça ince bir teleskop vasıtasıyla gerçekleştirilir. Günümüzde genellikle 0.8-1.3 cm kalınlığındaki cihazlar tercih edilmektedir. Bu yöntemle vücutta delik açılmadan idrar kanalından girilir ve Holmium LASER veya pnömatik (hava basıncı) sistemlerle taşlar parçalanır.

Bu yöntemin en büyük riski, üst üreterdeki taşların kırma esnasında böbreğe kaçmasıdır. Ayrıca nadir de olsa idrar kanalında kopma, delinme, kanama veya uzun dönemde darlık gelişme riski bulunmaktadır.

2. Fleksibl URS (RIRS - Retrograd İntraRenal Cerrahi)

Fleksibl Üreterorenoskopi, kıvrılabilen ve bükülebilen ultra ince bir teleskop kullanılarak yapılır. Bu cihazın en büyük avantajı, böbrek içindeki tüm odacıklara (kalis sistemine) ulaşabilmesidir. Hekim, cihazın ucunu bir eliyle kontrol ederek böbrek içindeki taşlara ulaşır ve lazer kablo sistemi ile taşları kırar.

4-5 mm üzerindeki taş parçaları basket yöntemiyle dışarı alınırken, 3 mm altındaki kırıntıların kendiliğinden dökülmesi beklenir. İşlem sırasında röntgen (skopi) kontrolü ile taşların konumu anlık olarak takip edilir.

Ameliyat Sonrası Stent (Double-J) Kullanımı

Ameliyat sırasında idrar kanalında ödem oluşmuşsa veya taş parçalarının kanalı tıkaması istenmiyorsa, böbrek ile mesane arasına ince bir tüp (stent) yerleştirilebilir. Bu stentler şu durumlarda tercih edilir:

• İdrar kanalının taş nedeniyle şişmesi,
• Kanal duvarında ciddi ödem oluşması,
• Ameliyat esnasında oluşan küçük yaralanmalar.

Stentler; yan ağrısı, idrarda kanama ve sık idrara çıkma gibi şikayetlere yol açabilir. Bu durumu hafifletmek için anti-muskarinik veya alfa-bloker ilaçlar reçete edilebilir. Stentler genellikle 1 ila 3 hafta içinde, hafif bir anestezi altında geri alınır. Özel durumlar hariç, bir stentin vücutta 3 aydan fazla kalması enfeksiyon ve taşlaşma riski nedeniyle önerilmez.

URS Komplikasyonları ve Risk Faktörleri

Her cerrahi işlemde olduğu gibi URS'de de bazı riskler mevcuttur. İdrar yolu çok darsa, işlem öncesi balonla genişletme yapılabilir veya bir stent takılarak işlem 2 hafta sonraya ertelenebilir.

En ciddi komplikasyon üreter yaralanmasıdır. Küçük yırtıklar stent ile tedavi edilebilirken, tam kopmalar açık cerrahi müdahale gerektirebilir. Ayrıca ameliyat sonrası enfeksiyonun kana karışma riski (sepsis) bulunsa da bu durum uygun antibiyotik tedavisi ile kontrol altına alınabilir. İşlem sonrası hafif kanamalar ve ağrılar beklenen durumlar arasındadır.