Tiroid hastalıkları kısırlık ve düşüğe sebep olur mu ?

Tiroid Hastalıkları ve Üreme Sağlığı İlişkisi

Tiroid hastalıkları, diyabetten sonra üreme çağındaki kadınlarda en sık karşılaşılan ikinci endokrin bozukluk olarak öne çıkmaktadır. Kadınlarda üreme sağlığını doğrudan etkileyen bu durum, kısırlık ve gebelik komplikasyonları ile yakından ilişkilidir. İnfertilite (kısırlık) nedenleri; anatomik, hormonal, genetik, enfektif, trombotik (pıhtılaşma bozuklukları) ve otoimmün sebepler olarak sınıflandırılmaktadır.

Tiroid Otoimmünitesi Nedir?

Tiroid otoimmünitesi, bağışıklık sisteminin kendi dokularını hedef alması sonucu ortaya çıkan bir durumdur. Bu tablo, Anti-tiroperoksidaz (TPO) ve Anti-tiroglobülin (TG) antikorlarının yüksekliği ile karakterizedir. Bu antikorların yüksekliği durumunda tiroid fonksiyonları normal olabileceği gibi bozulmuş da olabilir.

Tiroid Antikorlarının Görülme Sıklığı

Toplumdaki ve özel hasta gruplarındaki antikor yaygınlığı şu şekildedir:

• Sağlıklı kadınların %5-20’sinde tiroid antikorları yüksek seyretmektedir.
• Tekrarlayan düşük yaşayan kadınlarda bu oran %20-25 seviyelerine çıkmaktadır.
• Tüp bebek (IVF) tedavisi gören kadınların yaklaşık %20’sinde tiroid otoimmünitesi tespit edilmektedir.

İnfertilite ve Eşlik Eden Hastalıklar

Yapılan bilimsel çalışmalar, tiroid otoimmünitesi ile çeşitli üreme sağlığı sorunları arasında güçlü bir bağ olduğunu göstermektedir. Özellikle aşağıdaki durumlar ile tiroid otoimmünitesi arasında ilişki saptanmıştır:

• Endometriozis
• Polikistik Over Sendromu (PKOS)
• Prematür over yetersizliği (erken yumurta yetmezliği)

Tiroid Otoimmünitesinin Gebelik Üzerindeki Riskleri

Tiroid otoimmünitesi, embriyonun rahim duvarına tutunmasını (implantasyon) hücresel ve immünolojik mekanizmalar üzerinden olumsuz etkilemektedir. Bu durum, gebelik sürecinde ciddi riskleri beraberinde getirir. Antikor yüksekliği olan hastalarda düşük riski 3 ila 5 kat artış göstermektedir. Dikkat çekici bir nokta ise, tiroid hormonları normal seviyelerde olsa dahi antikor yüksekliğinin tek başına düşük riskini artırmasıdır.

Gebelik Öncesi Tarama ve Tedavi Yaklaşımları

Amerika Endokrin Birliği, gebelik planlayan veya gebeliğin ilk üç ayında (ilk trimestır) olan tüm kadınlarda TSH düzeyinin ölçülmesini tavsiye etmektedir. Özellikle tekrarlayan düşük hikayesi olan veya tüp bebek tedavisi planlanan hastaların, TSH ile birlikte mutlaka tiroid otoimmünitesi açısından taranması gerekmektedir.

Sonuç olarak, tiroid antikorları yüksek olan hastalarda uygulanan tiroid hormon desteği, doğal yoldan gebe kalma ihtimalini artırmaktadır. Bu nedenle üreme çağındaki kadınların endokrinolojik açıdan değerlendirilmesi hayati önem taşımaktadır.

Yard. Doç. Dr. Fevzi Balkan
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı