Terleme (sudorem)
- Hiperhidrozis, vücudun ısı dengesini sağlamak için gerekenden çok daha fazla ter üretmesi durumudur ve fokal veya yaygın olmak üzere iki ana klinik türde incelenir.
- Fokal hiperhidrozis genellikle çocukluk döneminde başlayan bölgesel bir durumken, yaygın hiperhidrozis genellikle altta yatan enfeksiyon, endokrin veya nörolojik hastalıklara bağlı olarak gelişir.
- Tedavi yöntemleri arasında lokal ve sistemik medikal seçeneklerin yanı sıra, özellikle fokal vakalarda etkili olan ve kısa iyileşme süresi sunan Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS) cerrahisi öne çıkar.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Hiperhidrozis: Fizyolojik Terlemeden Patolojik Sürece
Terleme, vücudumuzun iç ve dış uyaranlara karşı geliştirdiği doğal bir fizyolojik süreçtir. Vücut ısısı yükseldiğinde uyarılan ter bezleri, cilt yüzeyine serinletici etkisi olan bir sıvı salgılayarak termoregülasyonu sağlar. İnsan vücudunda ortalama 1,5 ile 4 milyon arasında ter bezi bulunur; bu bezler özellikle yüz, koltuk altı, avuç içi ve ayak tabanı bölgelerinde yoğunlaşmıştır.
Aşırı Terleme (Hiperhidrozis) Çeşitleri
Hiperhidrozis, vücudun fizyolojik gereksiniminden çok daha fazla ter üretmesi durumudur ve patolojik bir olgu olarak kabul edilir. Bu durum klinik olarak iki ana başlıkta incelenmektedir:
1. Fokal Hiperhidrozis (Bölgesel Aşırı Terleme)
Nedeni tam olarak bilinmeyen (idyopatik) bu türde, ter bezlerinin yapısı ve sempatik uyarımı normaldir. Genellikle el, ayak, yüz ve koltuk altı bölgelerini etkiler. Erken çocukluk veya adölesan döneminde başlayan bu durumda gece terlemesi görülmez.
Primer fokal hiperhidrozis tanısı konulabilmesi için aşağıdaki kriterler dikkate alınır:
- Altta yatan bir hastalık olmaksızın en az 6 aydır süregelen bölgesel aşırı terleme,
- Aile bireylerinde benzer şikayetlerin bulunması,
- Belirtilerin 25 yaşından önce başlamış olması,
- Terlemenin bilateral (iki taraflı) ve simetrik seyretmesi,
- Haftada en az bir kez aşırı terleme atağı yaşanması,
- Terlemenin günlük aktiviteleri kısıtlaması,
- Uyku sırasında terlemenin durması.
2. Yaygın Hiperhidrozis
Erişkin yaşlarda başlayan bu türde, terleme gece de devam eder. Genellikle altta yatan başka bir hastalığa bağlı olarak gelişir. Yaygın hiperhidrozis tetikleyicileri şunlardır:
- Enfeksiyonlar ve malign hastalıklar (Hodgkin hastalığı, myeloproliferatif sendromlar),
- Endokrin bozukluklar (Hipertiroidizm, Diyabet, Menopoz, Hamilelik, Feokromasitoma vb.),
- Nörolojik bozukluklar (Parkinson, omurga yaralanmaları),
- Kardiyovasküler hastalıklar (Kalp yetmezliği, şok),
- İlaç kullanımları (Antidepresanlar, antiemetikler),
- Alkol, uyuşturucu bağımlılığı ve zehirlenmeler.
Hiperhidrozis Tedavi Yöntemleri
Tedavi planlaması, terlemenin türüne ve şiddetine göre değişiklik gösterir. Yaygın hiperhidroziste öncelik altta yatan hastalığın tedavi edilmesidir. Fokal aşırı terleme durumunda ise aşağıdaki medikal seçenekler değerlendirilir:
| Tedavi Türü | Uygulanan Yöntemler ve İlaçlar |
|---|---|
| Lokal Tedaviler | Alüminyum kloridli kremler, Botulinum toksini, İyontoforez, VASER ultrason |
| Sistemik Tedaviler | Antikolinerjikler, Beta blokerler, Kalsiyum kanal blokerleri, Trisiklik antidepresanlar |
Cerrahi Tedavi: Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS)
Cerrahi müdahale seçenekleri arasında Torakotomi ile torakal sempatektomi ve modern bir yöntem olan Endoskopik Torakal Sempatektomi (ETS) yer alır. ETS yöntemi, açık ameliyatlara oranla birçok avantaja sahiptir:
- Daha az kanama ve ağrı riski,
- Belirgin bir cerrahi kesi izinin kalmaması,
- Aynı seansta iki taraflı uygulama imkanı,
- Kısa yatış süresi ve hastanın aynı gün taburcu olabilmesi.
Operasyon Sonrası Olası Komplikasyonlar: Cerrahi işlem sonrasında nadiren de olsa pnömotoraks, göz kapağı düşüklüğü (Horner Sendromu), aşırı kuruluk, bradikardi veya kompansatuar (dengeleyici) hiperhidrozis gibi komplikasyonlar gelişebilir.
