Stres ve iştah

Aç Olmadığımız Halde Neden Yemek Yeriz?

Birçok insan, fiziksel bir açlık hissetmediği halde gün içerisinde çeşitli nedenlerle yemek yeme ihtiyacı duyar. Bu durum genellikle biyolojik gereksinimlerden ziyade psikolojik ve sosyal faktörlerden kaynaklanmaktadır. Peki, bizi tok olduğumuz halde yemek yemeye iten temel sebepler nelerdir ve bu alışkanlığın önüne nasıl geçebiliriz?

Duygusal Durumların Beslenme Üzerindeki Etkisi

Kendimizi duygusal olarak iyi hissetmediğimiz anlarda, genellikle açlık hissetmesek de yemek yemeye yöneliriz. Bu süreçte en çok tercih edilen gıdalar arasında cips, yağlı kuruyemiş, çikolata, bisküvi ve şeker gibi abur cuburlar yer alır. Ancak bu gıdaları tükettikten sonra yaşanan pişmanlık hissi oldukça yaygındır.

Unutulmamalıdır ki; yemek yemek sizi mevcut sorunlarınızdan uzaklaştırmaz. Bu tür anlarda yemek yerine şu alternatifleri değerlendirebilirsiniz:

• Kısa bir yürüyüş yapmak: Serotonin (mutluluk hormonu) salgısını artırarak kendinizi daha iyi hissetmenizi sağlar.
• Sosyal etkileşim: Bir arkadaşınızla sohbet etmek zihninizi dağıtacaktır.
• Duyguları ifade etmek: Günlük tutarak hislerinizi kağıda dökmek rahatlatıcı bir yöntemdir.
• Gevşeme teknikleri: Ilık bir banyo yapmak vücudunuzdaki gerginliği azaltır.

Kendini Ödüllendirme Psikolojisi

İhtiyacımız olmadığı halde yemek yemenin bir diğer önemli sebebi ise kendimizi ödüllendirme isteğidir. Zorlu bir sınavın veya yoğun bir toplantının ardından bilinçsizce abur cubur tüketimine yönelebiliriz. Bu alışkanlığı kırmak için kendinizi ödüllendirme yöntemlerinizi değiştirmeniz gerekir. Yemek yerine sinemaya gitmek, kitap okumak veya dışarıda dolaşmak çok daha sağlıklı alternatiflerdir.

Sosyal Baskı ve Misafirlik Kültürü

Türk toplumunda, ev sahibinin hazırladığı ikramları "ayıp olmasın" düşüncesiyle geri çevirmemek sık rastlanan bir davranıştır. Ancak sağlığınız için sınır çizmeniz önemlidir. Size sunulan ikramlara karşı; "Her şey çok lezzetli görünüyor ancak şu anda aç değilim, teşekkür ederim" diyerek nazikçe reddetmeyi öğrenmelisiniz.

Ayrıca kalabalık sofralarda sosyalleşmek ve grubun bir parçası olmak adına ölçü kaçırılabilmektedir. Bu gibi durumlarda şu stratejileri izleyebilirsiniz:

1. Daha az kalori içeren salata ve meyveleri tercih edin.
2. Bol su içmeyi ihmal etmeyin.
3. Porsiyon kontrolüne odaklanın.

Stresle Mücadelede Besinlerin Rolü

Stres anlarında vücudun olumsuz etkilenmesini önlemek için belirli vitamin ve minerallerin yeterli düzeyde alınması kritiktir. C vitamini, A vitamini, B6 vitamini, magnezyum, omega-3, çinko ve pantotenik asit yönünden zengin beslenmek, stresin yıkıcı etkilerini minimize eder.

Serotonin Seviyesini Artıran Sağlıklı Alternatifler

Stres anında basit karbonhidratlara (şekerli ve unlu gıdalar) yönelmek yerine, serotonin seviyesini yükselten triptofan aminoasidi içeren besinleri tüketmek benzer bir keyif hali sağlayacaktır. İşte serotonin düzeyini artıran o besinler: