SİRENGOMİYELİ (OMURİLİK KİSTİ ) SİRENGOMİYELİNİN

Omurilik Kisti Nedir?

Omurilik kisti, omurgaların içinde yer alan omuriliğin içerisinde, Beyin Omurilik Sıvısı (BOS) ile dolu olan kistik genişlemelere verilen genel isimdir. Bu durum, omurilik dokusunun normal işleyişini etkileyebilen ve dikkatle takip edilmesi gereken tıbbi bir tablodur. Tıp literatüründe bu kistik yapılar, oluşum mekanizmalarına göre farklı isimlerle anılmaktadır.

Omurilik Kisti Tipleri: Sirengomiyeli ve Hidromiyeli

Omurilik kistleri temel olarak iki ana başlık altında incelenir. Bu iki tür arasındaki en belirgin fark, kistin hücresel yapısı ve oluştuğu bölgedir:

1. Sirengomiyeli: Omurilik içerisinde sonradan veya doğumsal nedenlerle oluşan kistik yapılardır.
2. Hidromiyeli: Normal şartlarda doğum esnasında kapanması gereken omurilik kanalının kapanmaması sonucunda oluşan kistik genişlemedir. Hidromiyeliyi sirengomiyeliden ayıran en temel özellik, kist çeperinde epandimal hücrelerin bulunmasıdır.

Omurilik Kisti (Sirengomiyeli) Neden Oluşur?

Sağlıklı bir omurilik yapısında kist bulunmaz. Ancak çeşitli faktörler bu kistik yapıların gelişmesine zemin hazırlayabilir. Sirengomiyelinin en sık nedeni beyincik sarkması (Arnold Chiari) olarak bilinmektedir.

Kist oluşumuna yol açan diğer faktörler şunlardır:

• Doğumsal anomaliler (Özellikle Arnold Chiari malformasyonu).
• Omurilik yaralanmaları ve travmalar.
• Omurilik tümörleri ve enfeksiyonları (apseler).
• Omurilik kist hidatikleri.
• Arteriovenöz malformasyonlar (omurilik damar yumakları).
• Boyun ve sırt fıtıklarına bağlı gelişen omurilik basıları.
• Nadir durumlarda nedeni belirlenemeyen (idiyopatik) hastalıklar.

Beyincik sarkmasında, beyinde günlük üretilen yaklaşık 500 cc beyin omurilik sıvısı, çıkış kanalındaki tıkanıklık nedeniyle normal yollardan tahliye edilemez. Bu durum, sıvının omurilik kanalı içinde birikerek kist oluşturmasına yol açar. Ayrıca travma sonrası oluşan kanamalı alanlar da zamanla BOS birikimiyle kiste dönüşebilir.

Omurilik Kisti Belirtileri Nelerdir?

Belirtiler, kistin omuriliğin hangi bölgesinde konumlandığına göre değişkenlik gösterir. Kistler genellikle bulundukları segmentin fonksiyonlarını etkilerler.

Boyun (Servikal) Bölgesi Belirtileri

Eğer kist boyun bölgesindeyse şu şikayetler görülebilir:

• Boyun, sırt, omuz ve kol ağrıları.
• Kollarda uyuşma ve güç kaybı.
• Ellerde ince motor becerilerde (beceriksizlik) kayıp.
• Yürümede dengesizlik ve baş dönmesi.
• Işığa duyarlılık, bulanık görme ve göz arkasında basınç hissi.
• Kulak çınlaması veya uğultu.

Sırt (Torakal) Bölgesi Belirtileri

Kistin sırt bölgesinde konumlanması durumunda şu semptomlar ön plana çıkar:

• Şiddetli sırt ve bel ağrısı.
• Sırt bölgesinde hareket kısıtlılığı.
• İdrar kaçırma veya idrar yapmada zorlanma.
• Ayaklarda güç kaybı, uyuşma ve yürüme zorluğu.

Teşhis ve Tanı Yöntemleri

Günümüzde omurilik kistlerinin teşhisinde en modern ve güvenilir yöntem Manyetik Rezonans (MR) görüntülemedir. MR sayesinde kistin seviyesi, uzunluğu, genişliği ve en önemlisi kiste neden olan temel faktör net bir şekilde belirlenir.

Tanı sürecinde kullanılan diğer testler:

Tedavi Yaklaşımları

Omurilik kisti tedavisinde temel strateji, kiste neden olan asıl sorunu ortadan kaldırmaktır. Tedavi planı, kistin tipine ve hastanın şikayetlerine göre cerrahi olarak şekillendirilir.

• Neden Odaklı Tedavi: Eğer kist beyincik sarkmasına bağlıysa beyincik ameliyatı; tümöre bağlıysa tümör cerrahisi uygulanır. Bu müdahaleler sonucunda kist genellikle kendiliğinden iyileşir.
• Şant Uygulaması: Sebebi bilinmeyen kistlerde, kist içeriğini boşaltmak amacıyla sirengo-subaraknoid şant (kateter) yerleştirilmesi tercih edilebilir.
• Cerrahi Müdahale Kararı: Kist belirginse ve takiplerde büyüme izleniyorsa vakit kaybetmeden cerrahi tedavi uygulanmalıdır.

Sonuç olarak; nedeni net olarak belirlenen omurilik kistlerinde cerrahi başarı oranı oldukça yüksektir. Ameliyat sonrası iyileşme süreci hızla başlar, kist zamanla küçülür ve çoğunlukla tamamen ortadan kalkar.