Sık yapılan 30 diyet hatası

Sağlıklı Zayıflama Sürecinde En Sık Yapılan Hatalar

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), obeziteyi vücutta fazla miktarda yağ birikmesi sonucu ortaya çıkan ve mutlaka tedavi edilmesi gereken bir sağlık sorunu olarak tanımlamaktadır. Aşırı besin alımı, yetersiz fiziksel aktivite, kalıtım, hormonal nedenler, psikolojik faktörler ve zararlı alışkanlıklar şişmanlığın temel nedenleri arasındadır. Bu durum, sadece estetik bir kaygı değil; yaşam süresini kısaltan ve yaşam kalitesini düşüren ciddi bir hastalıktır.

Obezitenin beraberinde getirdiği başlıca komplikasyonlar şunlardır:

• Kalp ve damar hastalıkları
• Hipertansiyon ve şeker hastalığı (diyabet)
• Belirli kanser türleri ve solunum rahatsızlıkları
• Karaciğer yağlanması ve safra kesesi hastalıkları
• Eklem rahatsızlıkları, adet düzensizlikleri ve kısırlık

Etik Diyet’in kurucusu Uzman Diyetisyen M. Turgay Köse, zayıflama sürecinde esas tedavinin yaşam tarzı değişikliği olduğunu vurgulayarak, en sık karşılaşılan diyet hatalarını şu şekilde sıralamaktadır:

Temel Strateji ve Planlama Hataları

1. Tam Anlamıyla Karar Vermeden Diyete Başlamak

İnanmak, başarmanın yarısıdır. Kişi, bu fazlalıklardan kurtulmak adına kesin karar vererek süreci başlatmalıdır. "Zayıflasam iyi olur" gibi belirsiz düşüncelerle yola çıkmak, sürece baştan yenik başlamaktır.

2. Uzman Kontrolünden Geçmemek

Başarılı bir zayıflama süreci için bir endokrinolog veya dahiliye uzmanı kontrolünde tahliller yapılmalı ve diyetisyen tarafından kişiye özel beslenme programı hazırlanmalıdır. Kitle iletişim araçlarından alınan rastgele listelerle sonuç alınmaya çalışılmamalıdır.

3. Doğru Hedef Belirlememek

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre ideal olan, ayda 2 - 4 kg ağırlık kaybıdır. Haftada 2-4 kg vermek veya ayda 6 kg'ın üzerine çıkmak sağlığa zarar verebilir. Yıllar içinde alınan kilolardan birkaç haftada kurtulmaya çalışmak gerçekçi değildir.

4. Uyku Süresinin Düzensizliği

Bilimsel araştırmalar, günlük uyku süresinin 7 - 8 saat arasında olması gerektiğini göstermektedir. 7 saatten az uyumak hormonal dengesizliğe, 8 saatten fazla uyumak ise metabolizmanın yavaşlamasına neden olarak kilo alımını tetikler.

Öğün Düzeni ve Beslenme Alışkanlıkları

5. Sofraya Çok Aç Oturmak

Uzun süreli açlıklar kan şekerini düşürür ve bir sonraki öğünde kontrolsüz besin alımına neden olur. Ana öğünlerden 2-3 saat sonra yapılacak küçük ara öğünler, sofrada daha yavaş ve az yemeyi sağlar.

6. Tek Tip Beslenmeyi Öneren Diyetler Uygulamak

Lahana çorbası, sadece protein veya meyve diyetleri gibi tek tip beslenme modelleri metabolizmayı bozar. Vücudun 50’ye yakın türde besin öğesine ihtiyacı vardır; bu nedenle besin çeşitliliği hayati önem taşır.

7. Hızlı Yemek ve Dikkati Dağıtmak

Tokluk hissi beyne 20. dakikada ulaşır. Yemek yerken TV izlemek veya kitap okumak, ne kadar yendiğinin fark edilmesini engeller. Lokmalar iyice çiğnenmeli ve yemek süresi mümkün olduğunca uzatılmalıdır.

Mutfak ve Sofra Hataları

8. Evde Yüksek Enerjili Besinler Bulundurmak

"Gözden uzak olan gönülden ırak olur" prensibiyle; tatlı, cips ve kuruyemiş gibi ürünler evde bulundurulmamalıdır. Özellikle rafine şeker içeren besinler, iradeyi zorlayarak tekrar yeme isteği uyandırır.

9. Yanlış Yağ ve Tuz Kullanımı

• Tuz: Vücutta su tutar; yemeğin tadına bakmadan tuz eklenmemeli, masaya tuzluk getirilmemelidir.
• Zeytinyağı: Sağlıklı olsa da 1 gram yağ 9 kkal enerji içerir. Salatalara ve yemeklere eklenen yağ miktarına (1 kg sebzeye max 2 yemek kaşığı) dikkat edilmelidir.
• Tabak Sıyırmak: Yemek sularına ekmek bandırmak, farkında olmadan aşırı yağ ve karbonhidrat alımına neden olur.

Yaşam Tarzı ve Yanlış İnanışlar

10. Egzersiz Yapmamak ve Mazeret Üretmek

Sadece diyet yapmak kas kaybına ve metabolizmanın yavaşlamasına neden olabilir. Yağ kaybını maksimize etmek için diyet mutlaka egzersizle desteklenmelidir. Zaman yokluğu veya ev işlerinin yoruculuğu gibi bahaneler süreci baltalar.

11. Lifli Besinleri ve Suyu İhmal Etmek

Kurubaklagiller, tam tahıllar, sebze ve meyveler içerdikleri lif (posa) sayesinde tok tutar ve kolesterolü dengeler. Liflerin etkili olabilmesi için günde 10 - 14 bardak su içilmelidir. Çay ve kahve suyun yerini tutmaz.

12. Sürekli Tartılmak

Gün içinde vücut ağırlığı 1-2 kg değişkenlik gösterebilir. İdeal olan; haftada bir gün, sabah aç karnına, aynı baskülde ve benzer kıyafetlerle tartılmaktır.

13. Kafein ve Light Ürün Tuzağı

• Aşırı Kafein: Karaciğeri yorar ve vücutta su kaybına neden olur.
• Light Ürünler: Bu ürünlerin de bir kalorisi vardır. "Nasıl olsa light" düşüncesiyle sınırsız tüketim yapmak kilo kaybını durdurur.
• Etiket Okuma: Satın alınan ürünlerin enerji, yağ ve kolesterol değerleri mutlaka kontrol edilmelidir.