rotavirüs ishali ve aşılama

Rotavirus Nedir ve Belirtileri Nelerdir?

Rotavirus, bebeklerde ve küçük çocuklarda ateş ile kusmayı takip eden şiddetli sulu ishal ile karakterize edilen bir enfeksiyondur. İnfantlarda ve küçük çocuklarda görülen ağır gastroenterit vakalarının en yaygın nedeni olarak kabul edilir. Özellikle 2 yaş altındaki çocuklarda klinik tablo çok daha ağır seyretmektedir.

Dünya genelinde 5 yaş altındaki çocukların ishal nedeniyle hastaneye yatışlarında ilk sırada yer alan bu virüs, toplum sağlığı açısından kritik bir öneme sahiptir. Enfeksiyonun yayılımı hijyen koşullarından bağımsızdır; bu nedenle hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde benzer sıklıkta görülmektedir.

Neden "Demokratik Virüs" Olarak Adlandırılır?

Rotavirus, sosyoekonomik düzey veya hijyen standartları ne olursa olsun tüm çocukları benzer oranda etkilediği için "Demokratik Virüs" olarak tanımlanmaktadır. İstatistiklere göre, çocukların hemen hemen tamamı 5 yaşına kadar en az bir kez rotavirus ile enfekte olmaktadır.

Buna karşın, virüsün neden olduğu sonuçlar bölgelere göre farklılık göstermektedir. Rotavirus kaynaklı mortalite (ölüm) vakalarının %80’den fazlası, sağlık imkanlarına erişimin kısıtlı olduğu gelişmekte olan ülkelerde meydana gelmektedir.

Rotavirus Aşısının Önemi ve Dünya Sağlık Örgütü Önerileri

Şiddetli rotavirus enfeksiyonlarını ve buna bağlı can kayıplarını önlemede en etkin yöntem, yaşamın erken döneminde yapılan aşılamadır. Bu aşılama, çocuğun ilk doğal enfeksiyonuna benzer bir koruma sağlayarak vücut direncini artırır.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), oral rotavirus aşısının ulusal bağışıklama programlarına alınmasını şiddetle önermektedir. Aşı uygulamalarının yaygınlaşmasıyla birlikte, rotavirus ilişkili mortalite (ölüm) ve morbidite (hastalık oranı) verilerinde anlamlı bir azalma kaydedilmiştir.

Rotavirus Aşı Uygulamaları ve Doz Takvimi

Günümüzde dünya genelinde lisanslı olarak kullanılan iki farklı canlı oral rotavirus aşısı bulunmaktadır. Dünya Sağlık Örgütü, bebeklerin rutin olarak aşılanmasını tavsiye ederken; beş valanlı RotaTeq ile monovalan Rotarix arasında herhangi bir tercih önceliği belirtmemektedir.

Aşıların uygulama takvimi ve doz yapıları şu şekildedir:

Her iki aşı da oral (ağız yoluyla) uygulanmakta olup, çocukları virüsün neden olabileceği ağır dehidrasyon ve hastaneye yatış riskine karşı korumaktadır.