Romatoid artrit nedir?

Romatoid Artrit Nedir?

Romatoid artrit (RA), bağışıklık sisteminin kendi dokularını yabancı olarak algılayıp onlara saldırdığı, eklem iltihabına yol açan otoimmün bir hastalıktır. Vücudun savunma mekanizmasının eklem yapılarına zarar vermesiyle karakterize olan bu durum, kronik bir süreç izler.

Sağlıklı Eklem Yapısının Temel Bileşenleri

Eklemler, iki kemiğin karşı karşıya geldiği ve belirli sınırlar dahilinde hareket etmeyi sağlayan yapılardır. Sağlıklı bir eklem işleyişi için şu bileşenler kritik rol oynar:

• Eklem Kıkırdağı: Kemik uçlarını kaplayan, sürtünmeyi engelleyen kaygan ve yumuşak bir yüzey oluşturur.
• Sinovyum: Eklemi çevreleyen, kıkırdağı besleyen ve kayganlık sağlayan sinovyal sıvı üreten kalın bir zardır.
• Eklem Kapsülü: Sinovyumun dış kısmında yer alan, kemiklerin doğru pozisyonda kalmasını sağlayan dayanıklı tabakadır.
• Bağlar ve Kirişler: Kemiklerin birbirinden uzaklaşmasını önleyen sabitleyici yapılardır.
• Tendonlar: Kasları kemiğe bağlayarak eklemin hareket kabiliyetini sağlayan güçlü yapılardır.

Romatoid Artrit Sürecinde Eklemlerde Yaşanan Değişimler

Romatoid artrit gelişiminde ilk aşama sinovyumda başlayan iltihabi süreçtir. Bu süreçle birlikte etkilenen eklemde ağrı, hassasiyet, sıcaklık artışı ve bazı vakalarda kızarıklık gözlemlenir. İltihabi reaksiyon nedeniyle sinovyal hücrelerin sayısı artar ve eklem sıvısı çoğalır; bu durum eklemde belirgin bir şişliğe yol açar.

İltihabi süreçte üretilen maddelerin eklem bölgesinde birikmesi sinir uçlarını uyararak ağrıyı tetikler. Ayrıca, eklem kapsülünde meydana gelen gerilme de hastalar tarafından şiddetli ağrı olarak hissedilir.

Eklem Yapısındaki Deformasyon ve Bozulmalar

Sık tekrarlayan iltihap atakları ve şişlikler, eklem kapsülünün esnemesine neden olur. Şişlik gerilese bile kapsülün gergin kalması, eklemin sabit yapısını bozar. Bu yapısal bozulma sonucunda eklemde boşalma, takılma ve kalıcı şekil bozuklukları meydana gelmeye başlar.

Romatoid Artrit ve Kireçlenme (Osteoartrit) Arasındaki Farklar

Romatoid artrit ile kireçlenme (osteoartrit) sıklıkla birbirine karıştırılsa da, bunlar tamamen farklı mekanizmalara sahip iki ayrı rahatsızlıktır. Aşağıdaki tablo, bu iki hastalık arasındaki temel farkları özetlemektedir:

Romatoid artritin ilerlemesi, eklem yapısını bozarak ikincil bir kireçlenme durumuna yol açabilse de; her iki hastalığın seyri ve tedavi protokolleri birbirinden tamamen farklıdır.