REFLÜ HASTALIĞI

Gastroözofagial Reflü Hastalığı (GÖRH) Nedir?

Gastroözofagial reflü hastalığı (GÖRH), mide asidinin ve bazen safra asidinin yemek borusuna geri kaçmasıyla karakterize, kronik bir sindirim sistemi hastalığıdır. Bu geri kaçış süreci, yemek borusunda tahrişe yol açarak çeşitli belirti ve bulguların ortaya çıkmasına neden olur. Hastalığın temelinde, mide içeriğinin yemek borusuna kronik bir şekilde maruz kalması yatmaktadır.

GÖRH Belirtileri Nelerdir?

Gastroözofagial reflü hastalığının en belirgin semptomları arasında ağza acı su gelmesi ve mide yanması yer almaktadır. Bu şikayetler haftada en az iki kez tekrarlıyorsa veya günlük yaşam kalitesini etkiliyorsa tıbbi yardım alınması önerilir. Yaygın görülen diğer belirtiler şunlardır:

• Göğüste boğaza kadar yayılabilen yanma hissi
• Ağızda acı bir tat oluşumu
• Göğüs ağrısı ve ağrılı yutma
• Kuru öksürük ve ses kısıklığı
• Boğaz ağrısı ve boğazda yumru hissi

Ne Zaman Doktora Görünmeli?

GÖRH kaynaklı mide yanması ve ağrısı, sıklıkla kalp krizi gibi ciddi kalp hastalıklarıyla karıştırılabilmektedir. Eğer ani başlayan, çeneye veya sol kola yayılan göğüs yanması, nefes darlığı ve şiddetli ağrı şikayetiniz varsa acilen bir doktora başvurmalısınız. Şikayetlerin kalpten kaynaklanmadığı saptandığında ve semptomlar uzun süredir devam ediyorsa, GÖRH değerlendirmesi için uzman görüşü alınmalıdır.

Hastalığın Nedenleri ve Risk Faktörleri

GÖRH, yemek borusunun alt ucunda bulunan dairesel kasların (alt özofagus sfinkteri) anormal şekilde gevşemesi veya zayıflaması sonucu oluşur. Normal şartlarda bu kaslar gıdanın mideye geçişinden sonra kapanırken, işlev bozukluğu durumunda mide asidi yemek borusuna geri kaçarak özofajit (inflamasyon) ve zamanla kanamalı yaralara yol açabilir.

GÖRH riskini artıran temel faktörler:

• Şişmanlık (Obezite)
• Hiatus hernisi (mide fıtığı)
• Gebelik ve sigara kullanımı
• Astım ve şeker hastalığı
• Mide boşalmasının gecikmesi
• Skleroderma gibi bağ dokusu hastalıkları
• Zollinger-Ellison sendromu

Tedavi Edilmeyen GÖRH’ün Komplikasyonları

Tedavi edilmeyen reflü hastalığı, yemek borusunda kalıcı hasarlara yol açabilir. Bu durumlar şu şekilde sınıflandırılır:

Tanı Yöntemleri

Modern tıpta GÖRH tanısı için farklı görüntüleme ve ölçüm teknikleri kullanılmaktadır:

1. Üst Özofagus-Mide Endoskopisi: Yemek borusu ve mideyi görüntülemede en başarılı yöntemdir; biyopsi imkanı sunar.
2. pH Monitarizasyon: Yemek borusunun ne kadar süre ve ne derece aside maruz kaldığını ölçer.
3. Özofagial Motilite Testi: Yemek borusunun hareket kabiliyetini ve kas basıncını ölçen bir testtir.
4. Baryumlu Üst Özofagus Grafisi: Günümüzde reflü tanısında nadiren kullanılan ilaçlı film yöntemidir.

Tedavi Seçenekleri ve İlaç Grupları

Reflü tedavisinde genellikle ilaç kombinasyonları tercih edilir. İlaç ve yaşam tarzı değişikliğine yanıt vermeyen hastalarda cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilir. Kullanılan temel ilaç grupları şunlardır:

• Anti-asitler: Mide asidini nötralize eder, ancak inflamasyonu iyileştirmede yetersiz kalırlar.
• H2-Reseptör Blokerleri: Mide asit salgısını uzun süreli azaltan ilaçlardır.
• Proton Pompa İnhibitörleri: Asit salgısını 24 saat bloke ederek yemek borusunun iyileşmesini sağlarlar.
• Prokinetikler: Mide boşalmasını hızlandırır ve kas tonusunu artırırlar.
• Arjinik Asit: Mide ve yemek borusu iç yüzeyini kaplayarak koruyucu bir tabaka oluşturur.

Yaşam Tarzı Değişiklikleri İçin Öneriler

Medikal tedavinin başarısı için yaşam tarzı değişiklikleri kritik öneme sahiptir. Şikayetleri azaltmak adına şu adımlar atılmalıdır:

• Fazla kiloların verilmesi karın içi basıncını azaltır.
• Sıkı giysiler yerine rahat ve geniş kıyafetler tercih edilmelidir.
• Yağlı gıdalar, fast food, alkol, çikolata ve kafein gibi tetikleyici gıdalardan uzak durulmalıdır.
• Sık sık ve az porsiyonlarla beslenilmelidir.
• Yemekten sonra en az 2 saat uzanılmamalı ve yatağın baş kısmı yükseltilmelidir.
• Sigara kullanımı tamamen bırakılmalıdır.

Dr. Cem Özcan
Dahiliye Uzmanı