PELVİS VE ÜRETER TÜMÖRLERİ
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Böbrek Havuzu ve Üreter Kanseri Nedir?
Böbrekte üretilen idrar, kanallar vasıtasıyla önce böbrek havuzuna (renal pelvis) gelir ve ardından üreter adı verilen kanal aracılığıyla mesaneye taşınır. Mesanede depolanan idrar, dışarı atılana kadar burada bekletilir. Bu yapıların iç yüzeyini döşeyen epitelyum tabakasından kaynaklanan kanser türüne değişici epitelyum hücreli karsinom veya ürotelyal karsinom denir.
Böbrek havuzunun bu tip kanserleri, tüm böbrek kanserlerinin yaklaşık %7,2’sini oluşturmaktadır. Hastalığın seyri, teşhis edildiği aşamaya göre büyük değişkenlik gösterir. Eğer tümör erken başlangıç aşamasında saptanmışsa, tedavi başarısı %90’ın üzerindedir. Ancak kanser doku sınırlarını aşmasa bile derin kas tabakasına ilerlemişse, kür şansı %15 seviyelerine kadar düşebilmektedir.
Risk Faktörleri
Böbrek havuzu ve üreter kanserlerinin gelişiminde rol oynayan temel risk faktörleri, mesane kanseri ile benzerlik göstermektedir:
- Aşırı ve uzun süreli ağrı kesici kullanımı
- Sigara kullanımı
- Kimyasal maddelerle temas: Plastik, deri ve lastik sanayisinde kullanılan boya ve kimyasallar.
Belirtiler ve Klinik Semptomlar
Hastalığın en sık karşılaşılan klinik belirtisi idrardan kan gelmesidir. Bu durum bir kez bile yaşansa mutlaka uzman bir doktora başvurulmalıdır. Diğer önemli semptomlar şunlardır:
- Bel ağrısı: Geçmeyen, belin sağ veya sol tarafına vuran ağrılar.
- Nedensiz kilo kaybı ve aşırı halsizlik.
- Ağrılı ve sık idrara çıkma.
Tanı ve Teşhis Yöntemleri
Doğru teşhis ve evreleme için modern tıbbi görüntüleme ve analiz yöntemleri bir arada kullanılır:
| Yöntem | Açıklama |
|---|---|
| İdrar Analizi | İdrarda kan varlığının tespiti için gereklidir. |
| Ultrasonografi | Tümörün kanalı tıkamasına bağlı genişlemeyi veya kitle yapısını gösterir. |
| İVP (İlaçlı Böbrek Filmi) | Pelvis renalis ve üreter tümörlerinde önemli bulgular sunan klasik bir yöntemdir. |
| Bilgisayarlı Tomografi | Kitlenin büyüklüğü, çevreye yayılımı, karaciğer ve lenf bezi tutulumunu değerlendirir. |
| Üreteroskopi | Endoskopik (fleksibl) aletlerle kanallara girilerek biyopsi örneği alınmasını sağlar. |
Tedavi Yöntemleri
Teşhis sonrası tedavi seçeneği; tümörün evresi ve hücrelerin grade (derece) değerine göre belirlenir. Böbrek pelvisi veya üreterinde tümör saptanan hastaların mesanesinde de tümör gelişme riski %30-50 arasındadır.
1. Konservatif (Böbrek Koruyucu) Tedavi
Düşük riskli, düşük evreli tümörlerde veya tek böbrekli hastalarda böbreği korumak amacıyla tercih edilir.
- Endoskopik Cerrahi: Seçilmiş vakalarda lazer ve pensler yardımıyla tümörün rezeksiyonu (çıkarılması) yapılır.
- Segmental Rezeksiyon: Üreterin sadece kanserli kısmının çıkarılıp uç uca birleştirilmesi işlemidir.
- Lokal Uygulamalar: Tümör çıkarıldıktan sonra bölge kemoterapi ilaçları veya BCG ile yıkanabilir.
2. Radikal Nefro-Üreterektomi ve Kısmi Sistektomi
Böbrek toplayıcı sistem kanserlerinde ideal tedavi yöntemi; böbreğin, üreter kanalının ve kanalın mesaneye girdiği bölgenin çevresindeki dokuyla birlikte tamamen çıkarılmasıdır.
Günümüzde bu operasyonlar geleneksel açık cerrahi yerine Laparoskopik veya Robotik Cerrahi yöntemlerle kapalı olarak gerçekleştirilebilmektedir. Bu modern yöntemler, hastada sadece 7 cm'lik küçük bir yara izi bırakarak hızlı iyileşme sağlar. Ameliyat sonrası süreçte, kanserin nüks etme riskine karşı mesane kontrolleri düzenli olarak sürdürülmelidir.
