Pektur Ekskavatum & Pektus Karinatum (Kunduracı Göğsü & Güvercin Göğüs)
- Pektus ekskavatum (kunduracı göğsü) ve pektus karinatum (güvercin göğsü), göğüs kafesinde estetik bozuklukların yanı sıra kalp ve akciğer fonksiyonlarını etkileyebilen yapısal anomalilerdir.
- Bu deformitelerin tedavisinde günümüzde Nuss ve Abramson teknikleri gibi minimal invaziv cerrahi yöntemler, kısa iyileşme süreleri ve estetik avantajları nedeniyle ön plana çıkmaktadır.
- Cerrahi müdahale ile yerleştirilen metal barlar ortalama 2-4 yıl vücutta kalarak göğüs duvarının normal formunu kazanmasını sağlar.
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Göğüs Duvarı Deformiteleri: Pektus Ekskavatum ve Pektus Karinatum Nedir?
Göğüs duvarı yapı bozuklukları, göğüs kafesinin estetik ve fonksiyonel yapısını etkileyen önemli anomalilerdir. Bu bozukluklar arasında en sık karşılaşılanı, göğüs kafesinin içeri doğru çökük olduğu pektus ekskavatum (kunduracı göğsü) ve göğüs kafesinin dışa doğru çıkıntılı olduğu pektus karinatum (güvercin göğsü) durumlarıdır. Bu anomaliler, sadece kozmetik bir sorun değil, aynı zamanda kalp ve akciğer fonksiyonlarını etkileyebilen fizyolojik durumlardır.
Pektus Ekskavatum (Kunduracı Göğsü) Belirtileri ve Özellikleri
Pektus ekskavatum, iman tahtası olarak bilinen sternumun ve alt kaburgaların arkaya doğru çökmesiyle karakterizedir. Canlı doğumlarda 1/300-400 oranında görülerek en sık rastlanan göğüs duvarı anomalisidir. Erkeklerde kadınlara oranla yaklaşık 3-4 kat daha fazla görülmektedir.
- Ortaya Çıkış Süreci: Genellikle doğumda veya yaşamın ilk yıllarında fark edilir. Ergenlik döneminde çöküntü genellikle kötüleşme eğilimi gösterir.
- Eşlik Eden Durumlar: Hastaların yaklaşık %25'inde skolyoz (omurga eğriliği), %5'inde ise astım görülebilir. Ayrıca Marfan sendromu olan olgularda çöküklük daha şiddetli seyretmektedir.
- Fiziksel Etkiler: Şiddetli vakalarda kalp sola doğru yer değiştirebilir ve sağ kalp karıncığında çukurlaşma oluşabilir. Bu durum, efor sonrası çarpıntı, ritim bozuklukları ve göğüs ağrısı gibi semptomlara yol açabilir.
Pektus Ekskavatum Tedavi Yöntemleri
Kunduracı göğsü tedavisinde cerrahi müdahale tek kesin çözüm yoludur. Günümüzde uygulanan iki ana yöntem bulunmaktadır:
- Ravitch Yöntemi (Açık Cerrahi): Göğsün boydan boya açıldığı, kıkırdak kaburgaların çıkarıldığı ve sternumun tel yardımıyla düzeltildiği geleneksel yöntemdir. Ameliyat süresi uzundur ve iyileşme süreci daha zahmetlidir.
- Nuss Yöntemi (MIRPE - Minimal İnvaziv): Günümüzde en çok tercih edilen, kapalı cerrahi yöntemdir. Göğüs kafesinin her iki yanından küçük kesilerle girilerek sternumun arkasına metal bir pektus barı yerleştirilir.
| Özellik | Nuss Yöntemi (Minimal İnvaziv) | Ravitch Yöntemi (Açık) |
|---|---|---|
| İşlem Süresi | Kısa | Yaklaşık 3 Saat |
| Hastanede Kalış | 4-5 Gün | Uzun |
| Kesi Boyutu | Minimal (1.5 - 2 cm) | Geniş ve Açık |
| Barın Kalış Süresi | 2-4 Yıl | Genellikle Geçici Tel |
| Nüks Oranı | %5'in Altında | Düşük |
Pektus Karinatum (Güvercin Göğsü) ve Klinik Seyri
Pektus karinatum, göğüs duvarının dışa doğru çıkıntı yapmasıdır ve pektus ekskavatuma göre daha nadir görülür. Genellikle ergenlik dönemindeki hızlı büyüme sırasında belirginleşir. Hastaların %26'sında aile öyküsü, %15'inde ise skolyoz mevcuttur.
- Klinik Görünüm: Sternumun simetrik veya asimetrik şekilde dışa çıkmasıyla oluşur. Bazı vakalarda bir taraf çökükken diğer taraf çıkıntılı olabilir (karma tip).
- Semptomlar: Akciğer şikayetleri pektus ekskavatuma göre daha belirgin olabilir. Çıkıntı bölgesinde yerel travmalara bağlı hassasiyet ve ağrı görülebilir.
Pektus Karinatum Tedavi Seçenekleri
Güvercin göğsü tedavisinde de hem invaziv hem de minimal invaziv yaklaşımlar mevcuttur:
- İnvaziv Yöntem: Bozuk kıkırdakların kılıf altından çıkarılması ve sternumun arkaya doğru yer değiştirilmesini sağlayan kemik kesilerini içerir.
- Abramson Tekniği (Minimal İnvaziv): Nuss yöntemine benzer şekilde, iman tahtasının önüne metal bir bar yerleştirilerek göğüs duvarının arkaya doğru komprese edilmesi sağlanır. Bar, göğüs duvarı yeni şeklini alana kadar 2-4 yıl yerinde tutulur.
Ameliyat Sonrası İyileşme ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Minimal invaziv yöntemler (Nuss ve Abramson) sonrası hastalar genellikle 4-5 gün içinde taburcu edilir. İlk birkaç gün ağrı kontrolü için epidural kateter kullanılır.
- Aktivite Kısıtlaması: Hastalar genellikle 2-3 hafta içinde okula dönebilir; ancak ilk 6 hafta ağır egzersiz ve ağırlık kaldırmaktan kaçınılmalıdır.
- Bar Çıkarılması: Yerleştirilen barlar, hastanın durumuna göre 2 ila 4 yıl sonra genel anestezi altında, kısa bir işlemle çıkarılır. Çıkarma işlemi sonrası hastalar aynı gün taburcu edilebilir.
Önemli Not: Göğüs duvarı deformitelerinde cerrahi endikasyon sadece kozmetik değil, aynı zamanda kalp ve akciğer üzerindeki baskıyı kaldırarak yaşam kalitesini artırmaya yöneliktir.
