Nöromiyofasial ağrı sendromları (nmfa sendromları)

Sinir Sıkışması ve Tuzak Nöropatileri Nedir?

Alt ve üst ekstremitelerde görülen uyuşma, karıncalaşma, dikenlenme ve yanma gibi şikayetler, ağrılı hastaların en sık başvurduğu semptomlar arasındadır. Bu şikayetlerin bir kısmı omurga seviyesindeki sinir sıkışmalarına bağlı olsa da, büyük bir çoğunluğu sinirlerin omurga dışındaki bölgelerde baskı altında kalmasından kaynaklanır.

Tuzak nöropatisi olarak adlandırılan bu durum, sinirlerin kas, kemik ve diğer yumuşak dokulardaki tünellerden geçişi sırasında oluşur. Çevresel sinirler, dar kanallardan geçerken meydana gelen anatomik değişiklikler nedeniyle sıkışabilir. Örneğin, el bileğindeki karpal tünel içerisinde median sinirin sıkışması, elin ilk üç parmağında ve dördüncü parmağın yarısında uyuşmaya yol açar.

Sinir Sıkışmasının Nedenleri ve Tetikleyici Faktörler

Tünel sendromları genellikle spor yaralanmaları, kazalar, aşırı zorlanmalar ve tekrarlayan hareketler gibi travmatik etkenlere bağlıdır. Bunun yanı sıra diyabet ve hipotiroidi gibi sistemik hastalıklar da bu duruma zemin hazırlar. Travmalar; kaslarda, tendonlarda ve bağlarda yapışıklıklar oluşturarak sinirleri sıkıştırır.

Sinirler üzerindeki bu baskı, damar yapılarını bozarak durumun ilerlemesine neden olur. Bazı vakalarda ise kaslardaki spazma bağlı çekmeler, sinirlerin dolaşımını bozarak akson harabiyetine sebebiyet verebilir. Çevresel sinirlerin miyofasial oluşumlar tarafından sıkıştırılmasında dört temel mekanizma rol oynar:

• Kasların kalınlaşması sonucu oluşan direkt baskı,
• Kaslar ve fasia kılıfları arasında sinirlerin sıkışması,
• Kalınlaşmış ve kısalmış kaslar ile kemikler arasında sinirin sıkışması,
• Yapışıklıkların sebep olduğu çekmeler.

En Sık Rastlanan Nöromiyofasial Ağrı (NMFA) Sendromları

Nöromiyofasial ağrı sendromları, vücudun farklı bölgelerinde karakteristik belirtilerle kendini gösterir. En sık karşılaşılan tablolar şunlardır:

1. Torasik Çıkış ve Pektoralis Minor Sendromu

• Torasik Çıkış Sendromu (Omuz Kapanı): Kola giden sinirler ve damarlar ön ve orta skalen kaslar arasında sıkışır. Ulnar sinir dağılım alanında uyuşma, karıncalaşma, ellerde şişlik, üşüme ve ısı değişiklikleri görülür.
• Pektoralis Minor (Hiperabduksiyon) Sendromu: Kola giden damar-sinir paketi, pektoralis minor kası ve korakoid çıkıntı arasında baskı görür.

2. Pronator Teres Sendromu

Median sinirin, pronator teres kasının ulnar ve humeral başları arasında sıkışmasıdır. Belirtileri şunlardır:

• Avuç içlerinde ve el sırtında yanma, ağrı ve karıncalanma,
• Başparmak ve elin fleksor kaslarında güç kaybı,
• Kas üzerine baskı uygulandığında şiddetli ağrı. Not: Bu tablo sıklıkla Karpal Tünel Sendromu (KTS) ile karıştırılabilir.

3. Fleksor Karpi Ulnaris

Ulnar sinirin, fleksor ulnaris kasının başları arasında sıkışmasıdır. Elin küçük parmak tarafına yansıyan ağrı, karıncalanma ve uyuşma ile karakterizedir.

4. Radial Tünel Sendromu

Bu hastalar genellikle yanlışlıkla tenisçi dirseği tanısıyla takip edilir. Radial sinir, brakiyal ve brakioradialis kasları arasındaki arktan fibroz radial tünele girer. Dirence karşı dış rotasyon (supinator kasın gerilmesi) ve orta parmak fleksiyonu ağrıyı artırır.

5. Piriformis Sendromu

Siyatik sinirin piriformis kasının altından veya içinden geçmesiyle oluşur. Piriformis kas spazmı; bel fıtığı, sakroiliak bozukluklar ve tetik noktalara bağlı gelişebilir. Belirtileri şunlardır:

• Kaba et ve kalça ağrısı,
• Düz bacak kaldırma testinde pozitiflik,
• Kalça iç rotasyonunda artan, dış rotasyonda azalan ağrı,
• S1 ve S2 alanlarında duyu ve güç kaybı,
• Sakral ve lomber bölgede kronik ağrı.

Nöromiyofasial Ağrı Sendromlarının Tedavi Yöntemleri

Tedavi süreci, sinir üzerindeki baskıyı kaldırmayı ve kas fonksiyonlarını normalize etmeyi hedefler. Uygulanan başlıca yöntemler şunlardır: