Meningokok Aşıları

Meningokok Enfeksiyonu ve Toplum Sağlığı Üzerindeki Etkileri

Meningokok, dünya genelinde en sık karşılaşılan menenjit nedenlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Ülkemizde uygulanan rutin aşılama programı kapsamında pnömokok ve hemophilus influenza tip b’ye karşı bağışıklama sağlansa da, meningokok menenjiti henüz rutin programda yer almamaktadır. Günümüzde bu aşı, isteğe bağlı olarak ve ücretli bir şekilde uygulanmaktadır.

Meningokok Enfeksiyonunun Riskleri ve Komplikasyonları

Meningokok enfeksiyonu, klinik seyri itibarıyla oldukça ciddi sonuçlar doğurabilen bir hastalıktır. İstatistiksel verilere göre bu hastalık %10-14 oranında ölümle, %5-30 oranında ise kalıcı sakatlıklarla sonuçlanabilmektedir. Hastalık sonrası gelişebilecek ciddi komplikasyonlar şunlardır:

• İşitme kaybı (sağırlık)
• Havale ve nöbetler
• Mental retardasyon (zihinsel gerilik)
• Ekstremite ampütasyonu (uzuv kaybı)
• Yaygın doku kayıpları

Bulaşma Yolları ve Risk Grupları

Meningokoklar için bilinen tek kaynak insandır ve hastalığın yayılmasında asemptomatik taşıyıcılar kritik bir rol oynamaktadır. Enfeksiyon, damlacık yoluyla ve solunum yolu salgılarıyla doğrudan temas neticesinde bulaşır. Salgınlar genellikle ilkbahar aylarında yoğunlaşırken; 5 yaş altı çocuklar ve adolesan (ergenlik) dönemindeki bireyler en yüksek risk grubunu oluşturur.

Hastalığın Klinik Seyri: Meningokoksemi

Akut meningokok hastalığı farklı klinik tablolarda ortaya çıkabilir. Bu tablolar; sadece menenjit, menenjit ile birlikte seyreden meningokoksemi veya menenjit bulgusu olmaksızın gelişen meningokoksemi şeklinde görülebilir. Özellikle meningokoksemi, saatler içerisinde çok hızlı ilerleyebilen ve fatal (ölümcül) seyredebilen son derece agresif bir tabloya sahiptir.

Serotipler ve Aşılama Stratejileri

Meningokok, biyolojik yapısı gereği kapsüllü, gram negatif diplokok formunda bir mikroorganizmadır. İnsanlarda hastalık yapma potansiyeli en yüksek olan 5 temel serotip (A, B, C, Y ve W) bulunmaktadır. Türkiye'deki aşılama süreci ve serotip koruması şu şekildedir:

Hastalıktan tam bir korunma sağlanabilmesi için hem kombine konjuge aşının hem de serotip B aşısının birlikte yapılması büyük önem arz etmektedir.