KORTİZON KULLANIMI YAN ETKİLERİ; ASTIM BRONŞİT

Astımlı Çocuklarda İnhaler Steroid Kullanımı ve Sistemik Etkiler

İnhaler steroidlerin sistemik etkilerini değerlendiren bilimsel çalışmaların büyük bir çoğunluğu 5 yaşından büyük çocuklar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Astım bronşit tanısı alan çocuklarda bu ilaçların büyüme üzerindeki etkilerini analiz ederken, hastalığın doğal seyri ve bireysel gelişim özellikleri mutlaka dikkate alınmalıdır. Özellikle astımlı çocukların çoğunda, ilk on yılın sonunda büyüme hızında azalma görülebildiği bilinmektedir.

İnhaler Steroidlerin Büyüme ve Boy Gelişimi Üzerindeki Rolü

Ergenlik öncesi dönemde görülen büyüme hızındaki yavaşlama, bazen büyüme geriliğini taklit edebilmektedir. Ancak pubertedeki gecikme iskelet gelişimiyle paralel ilerlediği için çocuğun kemik yaşı boyuyla uyumlu kalmaktadır. Bu durum, erişkinlik dönemindeki nihai boy uzunluğunun azalmadığını, sadece bu boya normalden daha geç ulaşıldığını göstermektedir.

Büyüme üzerindeki etkilerle ilgili dikkat edilmesi gereken temel noktalar şunlardır:

• Doz Bağımlılığı: Günlük 100-200 mcg dozlarda inhaler steroid kullanımının büyüme üzerinde olumsuz bir etkisi bildirilmemiştir.
• Sosyoekonomik Faktörler: Günlük 400 mcg budesonid kullanımının boy üzerindeki etkisi, düşük sosyoekonomik durumun yarattığı olumsuz etkiden daha azdır.
• Yaş Grubu Duyarlılığı: 4-10 yaş grubu çocuklar, adolesanlara göre büyüme geriliğine daha yatkındır; ancak tedavinin ilk yılındaki etkiler genellikle geçicidir.
• Hastalık Kontrolü: Kontrol altında olmayan astımın, büyümeyi ilaçlardan daha olumsuz etkilediği unutulmamalıdır.

Kemik Sağlığı, Obezite ve Göz Sağlığı Üzerindeki Etkiler

Uzun dönemli araştırmalar, inhaler steroid tedavisinin kemik dansitesi (kemik yoğunluğu) üzerinde genel bir olumsuz etkisi olmadığını ortaya koymuştur. Ayrıca bu tedavinin çocuklarda kırık riskini artırdığına dair bir kanıt bulunmamaktadır. İnhaler steroid kullanımı çocuklarda obeziteye veya katarakt gelişimine de neden olmamaktadır.

Santral Sinir Sistemi ve Diğer Potansiyel Yan Etkiler

İnhaler steroid kullanımıyla ilişkili olarak nadiren hiperaktif davranış, saldırganlık, uykusuzluk ve konsantrasyon bozukluğu bildirilmiş olsa da, geniş hasta gruplarıyla yapılan uzun süreli çalışmalar bu tür bir etkiyi doğrulamamıştır.

Tedavi sürecinde karşılaşılabilecek diğer durumlar ve korunma yöntemleri aşağıda tablolaştırılmıştır:

Sonuç olarak, inhaler steroidler uygun dozlarda ve doğru tekniklerle kullanıldığında, çocuklarda ciddi yan etki riski oluşturmadan astım kontrolünde güvenle tercih edilmektedir.