Koronavirüs ve Kanser Hastalarında Beslenme
İçerik yapay zeka ile optimize edilmiştir
Koronavirüs Bulaş Yolları ve Genel Risk Faktörleri
Koronavirüs (COVID-19), dünya genelinde ciddi sağlık sorunlarına yol açan ve temel olarak damlacık yoluyla bulaşan bir hastalıktır. Enfekte bireylerin öksürme veya hapşırma yoluyla çevreye saçtıkları damlacıklar, sağlıklı kişilerin elleriyle temas etmesi ve ardından ellerin ağız, burun veya göz mukozasına götürülmesi sonucunda bulaşmaktadır. Vücut direnci yüksek bireylerde hastalık kendiliğinden düzelebilirken, metabolik rahatsızlıkları olanlarda süreç çok daha ağır seyredebilmektedir.
Kanser Hastalarında Koronavirüs Riski ve Bağışıklık Sistemi
Kanser hastaları, hastalık süreçleri ve aldıkları tedaviler nedeniyle bağışıklık sistemleri zayıf olabileceğinden enfeksiyonlara karşı daha yatkındır. Çin’de gerçekleştirilen bir araştırmada, 1590 ölüm vakasının 18’inin kanser hastası olduğu ve bu hastaların ortak özelliğinin sigara kullanımı olduğu saptanmıştır. Bu nedenle kanser hastalarının, bağışıklık sistemini olumsuz etkileyecek her türlü etkenden uzak durmaları ve pandemi sürecinde ekstra hassasiyet göstermeleri hayati önem taşımaktadır.
İzolasyon ve Sosyal Mesafe Kuralları
Kanser hastalarının enfeksiyon riskini minimize etmek adına izole bir ortam oluşturmaları gerekmektedir. Bu süreçte dikkat edilmesi gereken temel kurallar şunlardır:
- Kalabalık ortamlardan kesinlikle uzak durulmalıdır.
- Dış ortamda mutlaka maske kullanılmalıdır.
- Aile içerisinde dahi sosyal mesafe korunmalıdır.
- Tedavi merkezlerine giderken hastaya sadece bir yakını eşlik etmelidir.
- Refakatçilerin 18 yaş altı veya 65 yaş üstü olmamasına dikkat edilmelidir.
- Hijyen kurallarına hem hasta hem de yakınları tarafından eksiksiz uyulmalıdır.
Tedavi Sürecinin Kesintisiz Devamı
Tedavisi devam eden hastalar, bu süreçte mutlaka doktor kontrolünde ilerlemelidir. Mevcut ilaçların doktor onayı olmadan bırakılması, tedavinin etkinliğini azaltarak daha ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Tedavinin durdurulması, ilerleyen süreçte daha yüksek dozda ilaç kullanımına gereksinim duyulmasına neden olabileceği için tıbbi yönlendirmelere sadık kalınmalıdır.
Bağışıklık Sistemini Destekleyen Beslenme Stratejileri
Bağışıklık sistemini güçlendirmek için genel olarak Akdeniz tipi beslenme modeli tercih edilmelidir. Sebze ve meyveler bu beslenme düzeninin merkezinde yer almaktadır. Ancak bazı sebzelerin belirli kanser türlerinde etkileşime girebileceği unutulmamalı ve mutlaka bir diyetisyen yardımı alınmalıdır.
Önerilen Besin Grupları
| Besin Grubu | Örnek Gıdalar |
|---|---|
| Destekleyici Sebzeler | Brokoli, karnabahar, brüksel lahanası, enginar, pırasa, soğan, sarımsak, havuç, maydanoz |
| Protein Kaynakları | Kırmızı et, beyaz et, hindi, balık, yoğurt, kurubaklagiller |
| Antioksidan Meyveler | Yaban mersini, nar, portakal, mandalina, limon, avokado, kivi |
| Takviye Ediciler | Propolis, zencefil, zerdeçal |
Virüs ve mikroorganizmaların olumsuz etkilerini önlemek adına sebze yemeklerinin buharda iyi pişmiş şekilde tüketilmesi önerilmektedir. Ayrıca, besin-ilaç etkileşimi riskine karşı bireye özgü program oluşturulması kritiktir.
Bitkisel Takviyeler ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Meyankökü, melisa, adaçayı, ekinezya ve zencefil gibi bitki çaylarının bağışıklık sistemini uyardığı düşünülmektedir. Ancak yapılan araştırmalar; melisa ve adaçayının bazı kanser türlerinde olumsuz etkiler yaratabileceğini, meyan kökünün ise kalp, böbrek ve tansiyon hastaları için sakıncalı olabileceğini göstermektedir. Bu nedenle bitkisel takviye kullanımı öncesinde uzman görüşü alınmalıdır.
Uyku Düzeni ve Fiziksel Aktivite
Kaliteli bir uyku düzeni, bağışıklık sisteminin güçlenmesindeki en temel faktörlerden biridir. Vücut için gerekli hormonların salgılanması adına en geç saat 23.30’da yatılması tavsiye edilmektedir. Bunun yanı sıra, hastanın kendisini aşırı yormayacak şekilde günlük en az 30 dakikalık hafif egzersizler yapması sağlığı olumlu yönde etkilemektedir.
Besin Hijyeni Nasıl Sağlanmalıdır?
Sebze ve meyvelerin temizliğinde genel hijyen kurallarına uyulması yeterlidir. Koronavirüse karşı besin temizliğinde şu yöntemler kullanılabilir:
- Karbonatlı Su: 1 litre suya 10 gram karbonat ekleyerek besinleri 10 dakika bekletmek.
- Sirkeli Su: Besinleri sirkeli suda 10-15 dakika bekleterek ardından akan suyun altında tek tek yıkamak.
Güncel pandemi koşullarında, meyve ve sebzelerin sirkeli suda bekletilip bol su ile yıkanması hijyen sağlamak için yeterli bir yöntemdir.
