Kondromalazi patella

Kondromalazi Patella Nedir? Diz Kapağı Anatomisi ve İşlevi

Kondromalazi patella, diz kapağı kemiğinin (patella) arka yüzeyinde bulunan eklem kıkırdağının yumuşaması ve yapısının bozulmasıdır. Vücudun en büyük susamsı (sesamoid) kemiği olan patella, aynı zamanda vücuttaki en kalın kıkırdak tabakasına sahiptir. Bu yapı, dizin ön kısmında yer alarak uyluk kemiği (femur) ile birlikte patellofemoral eklemi oluşturur.

Diz kapağının üst kısmına uyluk ön yüzündeki quadriceps femoris kas grubu yapışır. Bu kas grubu, diz kapağını çevreleyerek alt uçta patellar tendon olarak devam eder ve kaval kemiğine tutunur. Quadriceps femoris kasının temel görevi bacağı doğrultmak (ekstansiyon) olup, patella bu süreçte bir kaldıraç vazifesi görerek hareketin verimliliğini artırır.

Kondromalazi Patella Neden Olur? Risk Faktörleri

Diz önü ağrılarının en yaygın sebebi olan kondromalazi patella, genellikle dize binen aşırı yükler sonucunda gelişir. Hastalık genç erişkin kadınlarda daha sık görülmekle birlikte, her yaş ve cinsiyette ortaya çıkabilir. Yapılan bilimsel çalışmalar, 20 yaş sonrasında bireylerin %50'sinden fazlasında, 50 yaş sonrasında ise %94 oranında kıkırdak yüzey değişiklikleri olduğunu göstermektedir.

Hastalığa zemin hazırlayan anatomik ve çevresel faktörler şunlardır:

• Anatomik Bozukluklar: Patella eklem yüzeyi tipi, femoral antetorsiyon, patellofemoral olukta asimetri ve dizilim bozuklukları.
• Yaşam Tarzı ve Aktiviteler: Yer sofrasında yemek yemek, alaturka tuvalet kullanımı, bağdaş kurmak ve dizleri bükerek namaz kılmak.
• Zorlayıcı Egzersizler: Uzun süreli bisiklet kullanımı, aşırı merdiven inip çıkma ve rampa/yokuş tırmanma.
• Diğer Faktörler: Uzun süreli araç yolculukları, sürekli ayakta kalmayı gerektiren işler ve yüksek topuklu ayakkabı kullanımı.

Kondromalazi Patella Belirtileri Nelerdir?

Kondromalazi patellanın en tipik belirtisi diz önü ağrısıdır. Ancak ağrının olmaması, hastalığın bulunmadığı anlamına gelmez. Ağrı genellikle uyluk ön yüzüne yayılır ve tam yeri lokalize edilemez. Özellikle dizin büküldüğü aktivitelerde şiddetlenir.

Sık karşılaşılan semptomlar şu şekilde sıralanabilir:

• Uzun süre oturduktan sonra ayağa kalkarken hissedilen ağrı.
• Merdiven veya yokuş inerken artan diz ağrısı.
• Diz hareketleri sırasında gelen çıtırtı sesi (krepitus).
• Dizde güvensizlik hissi, ödem ve takılma hissi.

Tanı ve Teşhis Yöntemleri

Hastalığın teşhisi uzman bir hekim tarafından yapılan anamnez (hasta hikayesi) ve fizik muayene ile konur. Tanıyı desteklemek ve altta yatan yapısal sorunları belirlemek için şu tetkiklere başvurulur:

1. Direkt Grafiler ve Bilgisayarlı Tomografi: Kemik yapının anatomisi ve eklem uyumu değerlendirilir.
2. MR Görüntüleme: Yumuşak dokuların (bağlar, kaslar, menisküsler) ve kıkırdak dokudaki hasarın detaylı incelenmesini sağlar.

Kondromalazi Patella Tedavi Yöntemleri

Tedavi süreci, hastalığın evresine ve hastanın şikayetlerine göre medikal (ilaç ve egzersiz) veya cerrahi olarak planlanır.

Medikal ve Konservatif Tedavi

Tedavinin en kritik aşaması aktivite modifikasyonudur. Hastaların dizlerini 45 dereceden fazla bükecek pozisyonlardan kaçınması gerekir; çünkü bu açıdan sonra patella üzerindeki basınç artarak hasarı ilerletir.

Cerrahi Tedavi Seçenekleri

Uzun süreli medikal tedaviye yanıt vermeyen, ciddi anatomik bozukluğu olan veya geri dönüşümsüz kıkırdak hasarı bulunan hastalarda cerrahi müdahale düşünülür.

• Artroskopik Cerrahi: Kapalı yöntemle, küçük kesilerden kamera eşliğinde yapılan müdahale.
• Dizilim Cerrahisi: Patellofemoral eklemin mekanik hattını düzeltmeye yönelik işlemler.
• Kıkırdak Onarımı: Hasarlı kıkırdak dokusuna yönelik özel cerrahi teknikler.